
ԱրմԻնֆո. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է «Անհետ կորածների ճակատագիրը. հումանիտար երկխոսություն և համագործակցություն» միջազգային համաժողովին, որն անցկացվում է Երևանում նոյեմբերի 19-20-ը։
Ինչպես հայտնում է կառավարության մամուլի ծառայությունը, միջոցառմանը մասնակցել են ՀՀ կառավարության անդամներ, միջազգային և տարածաշրջանային փորձագետներ, իրավապաշտպաններ և անհետ կորածների ընտանիքների ներկայացուցիչներ։
Համաժողովի նպատակն է քննարկել հակամարտությունների հետևանքով անհետ կորած համարվող անձանց հարցը, դիտարկել նրանց ճակատագիրը պարզելուն ուղղված հնարավոր մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային և տարածաշրջանային համագործակցության ամրապնդման ուղիները։
Իր ելույթում Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ անհետ կորածներին վերաբերող հարցերը ժամանակակից կյանքի ամենացավոտ հարցերից են։ "Իհարկե, այս թեմայի առանցքային բառը «անհայտն» է, որովհետև խնդիրները բարդանում են նրանով, որ այս թեմայի հետ կապված բազմաթիվ հանգամանքներ անհայտ են, և, ըստ էության, մեր առջև կանգնած է բազմաթիվ անհայտներով խնդրի լուծման խնդիր։ Հենց դրանում է կայանում խնդիրը։ Եվ երբ մենք երբեմն զրույցներ ենք վարում այն անձանց հարազատների հետ, որոնց գտնվելու վայրն անհայտ է, երբ նրանք հասկանալի հարց են տալիս՝ ցանկանալով կոնկրետ պատասխաններ ստանալ կոնկրետ հարցերին, ամենաբարդ իրավիճակն այն է, որ այդ հարցերի պատասխանները պարզապես չկան, և խնդիրը այդ հարցերի պատասխանները գտնելն է", - ասել է վարչապետը։
Նա անդրադարձել է նաև նման ձևաչափով քննարկումների անցկացման թեմային՝ ընդգծելով, որ այն անձանց ճակատագրի պարզումը, որոնց գտնվելու վայրն անհայտ է, անհնար է առանց միջազգային համագործակցության։ "Բազմաթիվ հարցերի հնարավոր պատասխաններն ակնհայտորեն գտնվում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքից դուրս և նույնիսկ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազորություններից դուրս։ Իհարկե, առանց միջազգային համագործակցության, ինչպես նաև միջազգային փորձի մանրամասն ուսումնասիրության և միջազգային կյանքում կիրառվող հաջողված փորձերի կիրառման՝ այս խնդիրը հնարավոր չի լինի լուծել։ Ներկայում Հայաստանի Հանրապետությունը բախվում է շուրջ 1000 անհետ կորածների խնդրին, որոնցից շուրջ 777-ը համարվում են անհետ կորած 1990-ականների սկզբից ի վեր, և, իհարկե, մեր մյուս հայրենակիցների, որոնք անհետ կորել են 2020 թվականի իրադարձությունների և հետագա տարիների հետևանքով։ Ակնհայտ է, իհարկե, որ այս խնդրի լուծման ամենաարդյունավետ միջոցը հայ-ադրբեջանական համագործակցությունն է։ Եվ պետք է նշել, որ Դուբլինում կայացած քննարկումների համատեքստում մենք ավելի մանրամասն և կոնկրետ քննարկում ենք անհետ կորածների ճակատագրի պարզման գործում համագործակցության ինստիտուցիոնալացման հարցերը։ Իհարկե, կարևորագույն խնդիրներից և դժվարություններից մեկը այս թեմայի շուրջ առկա մեծ և լուրջ անվստահությունն է։ Անհետ կորածների հարազատները դիմում են կառավարությանը, որովհետև «անհայտ» բառը լայն հնարավորություններ և դաշտ է բացում բազմաթիվ վարկածների համար", - նշել է կառավարության ղեկավարը։
Վարչապետի խոսքով՝ մարդիկ կասկածում են, որ կառավարությունը որոշակի տեղեկություններ ունի, սակայն չի կիսվում դրանցով, ինչը կարգավորման ամենաբարդ իրավիճակներից է, քանի որ շատ դժվար է մարդկանց համոզել, որ ամենաբարձր մակարդակով հարցերի քննարկման և լայն միջազգային շփումների արդյունքում որևէ նման տեղեկություն, որը գաղտնի է պահվում և չի փոխանցվում այն անձանց հարազատներին, որոնց գտնվելու վայրն անհայտ է, գոյություն չունի։ Պետության ղեկավարը ընդգծել է, որ նման իրավիճակ առկա է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, քանի որ Ադրբեջանը կարծում է, որ Հայաստանն ունի տեղեկություններ, որոնցով չի կիսվում, իսկ Հայաստանը կարծում է, որ Ադրբեջանն ունի տեղեկություններ, որոնցով չի կիսվում Հայաստանի հետ։ "Եվ անորոշության այս պայմաններում մենք պետք է լուծենք շատ կարևոր հումանիտար, քաղաքական, սոցիալ-հոգեբանական, բարոյական խնդիր։ Այս համաժողովը նաև նրան է նվիրված, որ մենք դիմակայենք այս փաստին և ստանձնենք պատասխանատվություն, որն առաջին հերթին ընկած է ՀՀ կառավարության վրա։ Հենց պետական մարմիններն են պատասխանատու այս խնդրի լուծման և այն հարցերի պատասխանների որոնման համար, որոնք տալիս են անհետ կորածների մեր հարգելի հարազատները։ Իհարկե, այս գործընթացում կան հսկայական փորձ ունեցող միջազգային կազմակերպություններ։ Խոսում եմ, մասնավորապես, Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի և համապատասխան փորձ ունեցող այլ գործընկերների մասին։ Հույս ունեմ, որ այս համաժողովը և քննարկումները հնարավորություն կտան Հայաստանի Հանրապետության, պետական մարմինների և միջազգային կազմակերպությունների միջև այս հարցերի շուրջ ավելի ինստիտուցիոնալ և արդյունավետ համագործակցության ձևավորման համար։ Կառավարությունը նաև աջակցություն կցուցաբերի անհետ կորածների հարազատներին, որպեսզի նրանք, իրենց հերթին, ավելի սերտ ինստիտուցիոնալ կապեր ունենան միջազգային կազմակերպությունների հետ, որոնք կարող են որոշակի խորհուրդներ տալ, փորձ ունեն և կարող են առաջարկել չափազանց կարևոր, սակայն բազմաթիվ անհայտներով պարուրված հարցերի պատասխանների որոնման բանաձևեր։ Ես կցանկանայի իմ աջակցությունն ու ըմբռնումը հայտնել անհետ կորածների բոլոր հարազատներին և ընդգծել, որ Հայաստանի կառավարությունն ու պետական մարմինները երբեք չեն դադարել ջանքեր գործադրել բազմաթիվ անհայտ հարցերի պատասխանները գտնելու ուղղությամբ", - նշել է Նիկոլ Փաշինյանը՝ հավելելով, որ երկրի իշխանությունները կշարունակեն այս աշխատանքը և կձգտեն խորացնել Ադրբեջանի հետ համագործակցությունն այս հարցի շուրջ։ "Որովհետև տրամաբանական է, որ մեզ հետաքրքրող բազմաթիվ հարցերի պատասխանները օբյեկտիվորեն գտնվում են Ադրբեջանում - թե կոնկրետ որտեղ - դա հետագա քննարկման և ճշտման առարկա է>. Իհարկե, նրանց հետաքրքրող բազմաթիվ հարցերի պատասխանները նույնպես պետք է օբյեկտիվորեն գտնվեն Հայաստանի Հանրապետությունում - կոնկրետ որտեղ, ինչ հասցեում, ում հետ - դա հետագա ճշտման առարկա է։ Մենք արտահայտել ենք և շարունակում ենք արտահայտել այս հարցերի պարզման ուղղությամբ աշխատելու պատրաստակամություն, այդ թվում՝ միջազգային գործընկերների հետ", - նշել է պետության ղեկավարը։