
ԱրմԻնֆո. Հայաստանի օմբուդսմեն Անահիտ Մանասյանը Հայաստանի Հանրապետությունում Շվեյցարիայի դեսպան Անդրեա Բարբարա Բաումանի հետ հանդիպման ընթացքում քննարկել է մարդու իրավունքների պաշտպանության արդիական հարցերը, այդ թվում՝ Բաքվում պահվող հայերի իրավունքները։
Ինչպես հայտնել են Մարդու իրավունքների պաշտպանի (ՄԻՊ) գրասենյակից, Հայաստանի օմբուդսմենն ու Շվեյցարիայի դեսպանը անդրադարձել են Ադրբեջանում պահվող հայ ռազմագերիների, անհետ կորած անձանց և նրանց ընտանիքների անդամների իրավունքներին։
Անդրադարձ է կատարվել նաև քրեական դատավարության շրջանակում իրավունքների երաշխիքների ապահովման, ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների պաշտպանության, նրանց պահման պայմանների, խոշտանգումների և դաժան վերաբերմունքի կանխարգելման ոլորտում առկա խնդիրների, ինչպես նաև կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու պրակտիկայի հարցերին։
Հանդիպման ընթացքում Մանասյանը նաև շնորհակալություն է հայտնել Շվեյցարիայի դեսպանին համագործակցության բարձր մակարդակի համար՝ ընդգծելով մարդու իրավունքների պաշտպանության և առաջմղման համատեքստում կառուցողական երկկողմ երկխոսության կարևորությունը։ Դիվանագետն իր հերթին նշել է մարդու իրավունքների առաջմղման նպատակով երկխոսությունն ու համագործակցությունը շարունակելու կարևորությունը։
Հանդիպման արդյունքներով կողմերը հաստատել են մարդու իրավունքների պաշտպանությանը միտված համատեղ ջանքերը շարունակելու պատրաստակամությունը։
Նշենք, որ մինչ օրս հայտնի չէ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ստույգ թիվը։ Փորձագետների գնահատմամբ՝ նրանց թիվը մի քանի հարյուր է։ Այսօր Ադրբեջանի իշխանությունները հաստատում են, որ իրենց մոտ պահվում է 19 հայ։ Ադրբեջանական գերության մեջ պահվողների թվում են նաև Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության 8 նախկին և գործող ներկայացուցիչներ։ Նրանք են Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, արտաքին գործերի նախկին նախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը։ Բաքվի խամաճիկային դատարանը շինծու մեղադրանքներով փետրվարին Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին, Լևոն Մնացականյանին դատապարտել է ցմահ ազատազրկման, իսկ Բակո Սահակյանին, Արկադի Ղուկասյանին և Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման։ Արցախի մյուս բնակիչներին այսպես կոչված դատարանը դատապարտել է մինչև 15 տարվա ազատազրկման։
Նշենք, որ 2025 թվականի աշնանը Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի՝ Բաքվի գրասենյակի փակվելուց հետո կապը հայ ռազմագերիների հետ դադարել է։ Միակ չեզոք միջնորդը դադարեցրել է Բաքվի բանտերում հայերի պահման պայմանների մշտադիտարկումը։