Փաստաբան. Հայաստանի Հանրապետությունը պատասխանատու է կալանքի տակ գտնվող անձի մահվան համար

ԱրմԻնֆո. Հայաստանի Հանրապետությունն է կրում կալանքի տակ գտնվող անձի մահվան հիմնական պատասխանատվությունը: Այս մասին նոյեմբերի 11-ին Երևանում կայացած մամուլի ասուլիսում հայտարարել է փաստաբան Արամ Օրբելյանը՝ արձագանքելով «Հզոր Հայաստան» կուսակցությունից Ստեփանավան համայնքի ղեկավարի թեկնածու Արսեն Գևորգյանի մահվանը Նուբարաշենի քրեակատարողական հիմնարկում:

Նա ընդգծեց, որ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցը էական չէ, երբ խոսքը վերաբերում է նրա մահվանը կալանքի տակ. նման դեպքերը, նրա խոսքով, անընդունելի են ցանկացած պարագայում: «Տպավորություն է ստեղծվում, որ Հայաստանում մահապատիժը վերականգնվել է»: «Մինչդեռ, նման դեպքերում անընդունելի է նույնիսկ բարձրացնել կալանքի տեսքով խափանման միջոց ընտրելու հարցը», - ընդգծեց փաստաբանը:

Օրբելյանը նաև ուշադրություն հրավիրեց տարբեր պետական մարմինների միջև պատասխանատվության փոխադարձ փոխանցման հաստատված պրակտիկայի վրա: Նրա խոսքով, յուրաքանչյուրը փորձում է ապացուցել իր անմեղությունը՝ նշելով, որ ինքը միայն կատարում է իր անմիջական պարտականությունները: «Այնուամենայնիվ, նման պայմաններում առաջնային պատասխանատվությունը կրում է Հայաստանի Հանրապետությունը, քանի որ հենց պետությունն է վերահսկողություն իրականացնում կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ։ Կան երկու իրավիճակներ, որոնցում պետության պատասխանատվությունը հատկապես նշանակալի է՝ անձի մահը ուղղիչ հիմնարկում և զինծառայողի մահը ծառայության ընթացքում։ Երկու դեպքում էլ խոսքը այն մարդկանց մասին է, որոնց կյանքն ու անվտանգությունը գտնվում են պետության անմիջական պատասխանատվության ներքո», - ընդգծեց Օրբելյանը։

Իր հերթին, «Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Աննա Գրիգորյանը նշեց, որ Հայաստանում բռնաճնշումների ալիքը միայն թափ է հավաքում։ Նրա կարծիքով, այս զարգացումները վկայում են երկրի կառավարման ավտորիտար համակարգի խորացման մասին։ «Հենց այս համատեքստում պետք է դիտարկել նաև Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի և նրա որդու՝ Սեդրակ Քոչարյանի ձերբակալությունը, որոնց կալանքը երկարաձգվեց ևս երկու ամսով։ Սա այն դեպքում, երբ նրանց կալանքի շարունակականությունը արդարացնելու համար որևէ համոզիչ հիմնավորում չի ներկայացվել», - ընդգծեց ընդդիմության առաջնորդը։

Խմբակցության ղեկավարի խոսքով, սա վերջերս քաղաքական պատճառներով բանտարկված անձի երկրորդ մահն է։ Այս առումով նա հիշեցրեց պրոդյուսեր և հասարակական գործիչ Արմեն Գրիգորյանի մահը դատական նիստի ժամանակ։ «Քանի որ այս անձը գտնվում էր պետության լիակատար վերահսկողության տակ, պետությունն է պատասխանատու նրա կյանքի և անվտանգության ապահովման համար», - ընդգծեց Գրիգորյանը։

Ընդդիմության առաջնորդը նաև անդրադարձավ դատավոր Արամ Գրիգորյանի գործողություններին, որը քննեց Արսեն Գևորգյանի գործը և որպես խափանման միջոց ընտրեց նախնական կալանքը։ Խմբակցության ղեկավարի խոսքով՝ դատավորը չէր կարող անտեղյակ լինել գործի քաղաքական համատեքստից։ Այս առումով նա նշեց, որ նման որոշումներ կայացնելու մեջ ներգրավված բոլոր անձինք վաղ թե ուշ պատասխանատվության կենթարկվեն իրենց գործողությունների համար օրենքի շրջանակներում։ «Արսեն Գևորգյանի մահը ողբերգություն է, որից պետք է եզրակացություններ անել։ Գլխավոր դատախազը, դատավորները և բոլոր պատասխանատու պաշտոնյաները պետք է այդ եզրակացությունները անեն։ Նրանք պետք է հասկանան, որ վաղ թե ուշ իրենք պատասխանատվություն կկրեն տեղի ունեցողի համար», - ընդգծեց Գրիգորյանը։

«Հայաստան» խմբակցության ղեկավարը նաև մեջբերեց վիճակագրություն, որը ցույց է տալիս, որ վերջին հինգ տարիների ընթացքում Հայաստանի ուղղիչ հիմնարկներում մահացել է 87 մարդ, որոնցից չորսը՝ միայն 2026 թվականին։ «Գործող կառավարության համար, դատելով անհրաժեշտ եզրակացությունների և համակարգային փոփոխությունների բացակայությունից, այս դեպքերը մնում են ընդամենը վիճակագրություն։ Մինչդեռ մահացածներից յուրաքանչյուրը գտնվում էր պետության վերահսկողության տակ, որը պարտավոր էր ապահովել նրանց անվտանգությունը», - եզրափակեց ընդդիմության առաջնորդը։ Ավելի վաղ կուսակցության հաղորդակցության և հասարակայնության հետ կապերի ղեկավար Նելլի Ավետիսյանը «ԱրմԻնֆո»-ին հաստատել էր, որ Արսեն Գևորգյանը մահացել է նախնական կալանքի վայրում։ Նախնական տեղեկությունների համաձայն՝ նա սրտի կաթված է ստացել։ Քրեակատարողական հիմնարկը հայտնել է, որ Գևորգյանը հիվանդացել է ժամը 7:55-ին, իսկ բժիշկները նրա մահը հաստատել են ժամը 8:30-ին։ Իշխանությունները վստահեցրել են, որ Գևորգյանը նախկինում առողջական խնդիրներից չի բողոքել։ Ընդդիմադիր գործչի մահվան կապակցությամբ հարուցվել է քրեական գործ։ Իշխող կուսակցությունը, Գևորգյանի մահվանն ի պատասխան, պարզապես հայտարարել է, որ միջադեպի մեջ ոչ մի վատ բան չկա, քանի որ ամեն օր սրտի կաթվածից մահանում է առնվազն չորս մարդ։ Հայկական ընդդիմությունն, իր հերթին, Գևորգյանի մահվան համար ամբողջ պատասխանատվությունը դրեց Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած կառավարության վրա։

Հիշեցնենք, որ հոկտեմբերի 21-ին Հայաստանի կոռուպցիայի դեմ պայքարի կոմիտեն քրեական գործ հարուցեց Ստեփանավանի քաղաքային խորհրդի ընտրություններում «Հզոր Հայաստան» կուսակցության համամասնական ցուցակը գլխավորող Արսեն Գևորգյանի և ևս 13 անձանց դեմ։ Ավելի ուշ հայտարարվեց, որ դատարանը Գևորգյանին դատապարտել է երկու ամսվա կալանքի։ Եվս հինգ անձանց նկատմամբ կիրառվել է երկամսյա կալանք կամ տնային կալանք։ Նշենք, որ այս իրադարձություններից մեկ օր առաջ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը առաջարկել էր անձամբ գրել իրեն այն քաղաքացիներին և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում համայնքի ղեկավարների թեկնածուներին, որոնք ճնշման տակ էին իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կողմից։ Սակայն նույն օրվա երեկոյան նա ինքը սկսել էր սպառնալ ընդդիմության ներկայացուցիչներին։ Նշենք, որ այս ամենը տեղի է ունեցել Ստեփանավանի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններից առաջ։