Արցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալ

ԱրմԻնֆո.Արցախի Հանրապետության Հանրային խորհուրդը խորը մտահոգություն և վրդովմունք է հայտնում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի կողմից Հայաստանում COP17-ում արված հայտարարությունների վերաբերյալ: Բնիկ ժողովուրդների իրավունքների, կենսաբազմազանության պահպանման և միջազգային հանրության պատասխանատվության մասին խոսելիս նա չի հիշատակել Արցախի բնիկ հայ բնակչության բռնի տեղահանման և հայրենիք վերադառնալու նրանց իրավունքի մասին:

«Մենք դատապարտում ենք այս լռությունը, հատկապես հաշվի առնելով, որ 2023 թվականի սեպտեմբերին ավելի քան 100,000 արցախցի հայեր ստիպված էին լքել իրենց հայրենիքը՝ Ադրբեջանի ռազմական գործողությունների և դրանց նախորդած երկարատև շրջափակման հետևանքով»: «Ինչպե՞ս կարելի է խոսել բնիկ ժողովուրդների իրավունքների պաշտպանության մասին մի երկրում, որը ապաստան է տրամադրել իրենց հայրենիքից բռնի կերպով վտարված տասնյակ հազարավոր մարդկանց, միաժամանակ անտեսելով նրանց վերադառնալու իրավունքը»: հայտարարել է Արցախի Հանրապետության Հանրային խորհուրդը։

Նշվում է, որ արցախահայերի կապը իրենց հայրենի հողի, մշակույթի, պատմական բնակավայրերի և բնական ժառանգության հետ անխզելի է, և բռնի տեղահանությունը ոչ միայն մարդու իրավունքների կոպիտ խախտում է, այլև սպառնալիք է այդ ժառանգության պահպանմանը։

Այս համատեքստում հայտարարության մեջ հիշեցվում է, որ 2023 թվականի նոյեմբերի 17-ին Միջազգային դատարանը պարտավորեցրել է Ադրբեջանին ապահովել Արցախը լքած և վերադառնալ ցանկացողների անվտանգ, անարգել և արագ վերադարձը։

«Խաղաղությունը չի կարող նշանակել բռնի տեղահանության հետևանքների օրինականացում»։ Խաղաղությունը չի կարող կառուցվել մի ամբողջ ժողովրդի՝ իր հայրենիքում ապրելու իրավունքը անտեսելու գնով։

Արցախի Հանրապետության Հանրային խորհուրդը կոչ է անում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին հրապարակավ վերահաստատել արցախահայության անվտանգ, արժանապատիվ և կամավոր վերադարձի իրավունքը, նպաստել Միջազգային դատարանի որոշման իրականացմանը և ապահովել, որ արցախցի ժողովրդի իրավունքները չանտեսվեն խաղաղության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հետ կապված միջազգային գործընթացներում։

Բնիկ ժողովուրդների իրավունքները չեն կարող ընտրողաբար պաշտպանվել։ «Մենք ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարից ակնկալում ենք հստակ հանրային դիրքորոշում և գործնական արձագանք», - ասվում է Արցախի Հանրային խորհրդի հայտարարության մեջ։

Նշենք, որ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը, «հակաահաբեկչական գործողության» պատրվակով, իրականացրեց ևս մեկ ագրեսիա Արցախի դեմ։ Թշնամու ագրեսիայի հետևանքով վիրավորվել են հարյուրավոր արցախցիներ, իսկ ավելի քան 200-ը զոհվել են, այդ թվում՝ խաղաղ բնակիչներ։ Սեպտեմբերի 20-ին Արցախը ընկավ։ Ադրբեջանը սկսեց Լեռնային Ղարաբաղի բռնի ենթարկումը։ Բացի այդ, սեպտեմբերի 20-ի ուշ երեկոյան հայտնի դարձավ, որ Ադրբեջանը դիտավորյալ կրակ է բացել ռուսական խաղաղապահ զորքերի երկու մեքենաների վրա, որի հետևանքով զոհվել է վեց մարդ, այդ թվում՝ ԼՂԻՄ-ի փոխհրամանատարը։ Սեպտեմբերի 22-ին սկսվեց Արցախի պաշտպանության բանակի լուծարման գործընթացը։ Սեպտեմբերի 21-ից 24-ը տեղի ունեցած որոնողական գործողությունների ընթացքում Լեռնային Ղարաբաղի ներքին գործերի նախարարությունը հայտնաբերել է 105 արցախցիների դիակներ, այդ թվում՝ դաժանորեն սպանված երեխաների և տարեցների։ Այսօր Արցախն ամբողջությամբ հայաթափված է, նրա ամբողջ բնիկ բնակչությունը՝ ավելի քան 120,000 մարդ։ Մարդիկ ստիպված էին փախչել Հայաստան՝ ֆիզիկական բռնության սպառնալիքի տակ։ 2020 թվականի աշնանը սկսված թշնամական ագրեսիայից ի վեր, որը 2023 թվականի սեպտեմբերին գագաթնակետին հասավ Արցախի լիակատար էթնիկ զտմամբ, ավելի քան 150,000 արցախցիներ անօթևան են դարձել։