
ԱրմԻնֆո: Եվրոպական խորհրդարանն ընդունել է Ադրբեջանում քաղբանտարկյալների վերաբերյալ բանաձև, որը համահեղինակել է ֆրանսիացի Եվրախորհրդարանի անդամ Մարինա Մեժերը: Եվրախորհրդարանի անդամն ինքը հայտարարել է բանաձևի ընդունման մասին: Փաստաթղթում նաև հիշատակվում են Բաքվում պահվող հայերը:
«Բանաձևի սկզբնական տեքստում չէր հիշատակվում Ալիևի ռեժիմի կողմից կեղծ դատավարություններից հետո պահվող հայերը: Այս շաբաթվա բանակցությունների ընթացքում ես կարողացա ապահովել նրանց ներառումը վերջնական տեքստում: Պայքարը կշարունակվի մինչև նրանց ազատ արձակումը», - գրել է նա իր Ֆեյսբուքյան էջում:
Եվրոպական խորհրդարանի կողմից Ադրբեջանում Ալի Քերիմլիի, Անար Մամեդլիի և այլ քաղբանտարկյալների գործերի վերաբերյալ ընդունված բանաձևում նշվում է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները ուժեղացրել են քաղաքական ընդդիմության, անկախ լրատվամիջոցների և քաղաքացիական հասարակության նկատմամբ ճնշումները՝ քաղաքական դրդապատճառներով հետապնդումների և ավելի ու ավելի խիստ բանտարկյալների դատապարտման միջոցով: Բանաձևում հիշատակվում է Ադրբեջանի ընդդիմադիր «Ժողովրդական ճակատ» կուսակցության նախագահ Ալի Քարիմլիի և հայտնի մարդու իրավունքների պաշտպան և ընտրությունների դիտորդ Անար Մամեդլիի քաղաքական հետապնդումը և մարդու իրավունքների խախտումը՝ այս ֆոնին, ինչպես նաև ԵՄ-ի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների խորացումը, այդ թվում՝ էներգետիկ ոլորտում: Քննադատվում է նաև Հարավային Կովկասի և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոյի 2026 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղ կատարած այցը:
«Մենք խստորեն դատապարտում ենք Ադրբեջանում քաղաքական ընդդիմության, անկախ լրատվամիջոցների և քաղաքացիական հասարակության նկատմամբ շարունակական համակարգված ճնշումները: Մենք պահանջում ենք Ալի Քարիմլիի, Անար Մամեդլիի և քաղաքական դրդապատճառներով բանտարկված բոլոր անձանց անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակումը, ինչպես նաև քաղաքական դրդապատճառներով դատապարտումների և մեղադրանքների չեղարկումը: Մենք դատապարտում ենք Քարիմլիի կալանքի պատժիչ պայմանները և «Մենք պահանջում ենք փաստաբանների լիարժեք հասանելիություն, նրանց ընտանիքների հետ շփում և բոլոր կալանավորվածների բժշկական օգնություն»: Մենք վերահաստատում ենք մեր խորը մտահոգությունը Ադրբեջանում հայ քաղբանտարկյալների և ռազմագերիների, այդ թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղի նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաների շարունակական կալանքի վերաբերյալ և կոչ ենք անում նրանց անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակել և հարգել նրանց հիմնարար իրավունքները», - ասվում է Եվրոպական խորհրդարանի կողմից ընդունված բանաձևում։
Փաստաթղթում նաև ափսոսանք է հայտնվում, որ ԵՄ ներկայացուցիչները հրապարակայնորեն չեն բարձրացրել քաղբանտարկյալների հարցը Ադրբեջան կատարած վերջին բարձր մակարդակի այցերի ժամանակ և չեն պահանջել նրանց ազատ արձակումը։ «Մենք զգուշացնում ենք, որ նման լռությունը վտանգում է ԵՄ մարդու իրավունքների քաղաքականության հեղինակությունը. «Մենք պնդում ենք, որ ԵՄ-ի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների հետագա խորացումը պետք է պայմանավորված լինի քաղաքական դրդապատճառներով կալանավորված անձանց անհապաղ ազատ արձակմամբ և անկախ լրատվամիջոցների, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական ընդդիմության նկատմամբ ճնշումների դադարեցմամբ», - շարունակվում է բանաձևը։
Միևնույն ժամանակ, հանձնարարվում է այս բանաձևը ուղարկել ԵՄ համապատասխան կառույցներին և Ադրբեջանի իշխանություններին։ Պետք է նշել, որ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ճշգրիտ թիվը դեռևս անհայտ է։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ դրանց թիվը մի քանի հարյուր է։ Այսօր Ադրբեջանի իշխանությունները հաստատում են իրենց կալանքի տակ գտնվող 19 հայերի առկայությունը։ Ադրբեջանական գերության մեջ գտնվողների թվում կան Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության 8 նախկին և ներկա ներկայացուցիչներ։ Դրանք են՝ Արցախի նախկին նախագահներ՝ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանը։
Փետրվարին Բաքվի խամաճիկ դատարանը Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին և Լևոն Մնացականյանին դատապարտեց ցմահ ազատազրկման՝ կեղծ մեղադրանքներով, իսկ Բակո Սահակյանին, Արկադի Ղուկասյանին և Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման։ Այսպես կոչված դատարանը մնացած արցախցիներին դատապարտեց մինչև 15 տարվա ազատազրկման։