Սաղաթելյանը պատասխանեց Փաշինյանի հարցին, թե իր իշխանության տարիներին ինչ է զիջվել թշնամուն

ԱրմԻնֆո։ Ազգային ժողովի ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության անդամ և ՀՅԴ Գերագույն մարմնի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը պատասխանել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հարցին այն մասին, թե ինչ է զիջվել թշնամուն իր իշխանության տարիներին։

Հոկտեմբերի 7-ին խորհրդարանում կառավարության ժամի ընթացքում, պատգամավորների կոնկրետ հարցերին որևէ թեմայի վերաբերյալ ուղղակիորեն պատասխանելու փոխարեն, ՀՀ վարչապետը, փորձելով խուսափել պատասխանից, սկսեց ինքն էլ տարբեր հարցեր տալ, այդ թվում՝ պահանջելով պատասխան այն հարցին, թե ինչ է զիջել իր իշխանության տարիներին։

Խորհրդարանական ժամից հետո Սաղաթելյանը իր Ֆեյսբուքյան էջում կետ առ կետ թվարկեց, թե ինչ է Փաշինյանը զիջել թշնամուն։

«Այսօր խորհրդարանի ամբիոնից Նիկոլ Փաշինյանը զարմացած հարցնում է, թե ինչ է զիջել։ Ես այս ցուցակը ներկայացրել եմ 2025 թվականի մարտին։ Սա Փաշինյանի հիմնական զիջումների թերի ցուցակ է։ «Ճիշտ կլիներ, որ նա կարդար այս ցուցակը և ամեն անգամ լռեր, նախքան այս հարցը տալը», - գրել է Սաղաթելյանը՝ ներկայացնելով ՀՀ վարչապետի զիջումների 18 կետերը։ նախարար։

Ընդդիմության առաջնորդը հիշեցրեց, որ Փաշինյանի հրամանով (ըստ իր բացատրության՝ «բանավոր համաձայնությամբ») Հայաստանի զինված ուժերը 2020 թվականի դեկտեմբերին դուրս են եկել իրենց դիրքերից՝ Սյունիքի հրամանատարական բարձունքները թողնելով Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, և այս զիջումը հետագայում արդարացվել է պատերազմի սպառնալիքով։

Ավելին, ըստ նրա, 2021 թվականի մայիսի 12-ին Ադրբեջանի զինված ուժերը առանց դիմադրության ներխուժել են Հայաստանի ինքնիշխան տարածք՝ Սյունիքի մարզի Սև լճի տարածքը, ապա Գեղարքունիքի մարզի Վերին, Շորժա և Կութ բնակավայրերի մոտ գտնվող տարածքները և գրավել մոտավորապես 41 քառակուսի կիլոմետր տարածք։

«Եվ կրկին, առանց դիմադրության, դուք հանձնեցիք ռազմավարական դիրքերը՝ ասելով. «Մեզ իսկապե՞ս պետք են այս լեռները, որտեղ վեց ամիս ձյուն է մնում»։ Ավելին, 2021 թվականի նոյեմբերին Գորիս-Կապան միջպետական ճանապարհի 21 կիլոմետրանոց հատվածը և Շուրնուխ գյուղի մի մասը հանձնվել են Ադրբեջանին։ Ավելին, 2021 թվականի նոյեմբերի 15-ին ադրբեջանական կողմը անցակետ տեղադրեց Կապան-Ճակատեն մայրուղու մի հատվածում՝ այդպիսով ճանապարհը զիջելով թշնամուն, կտրելով վեց հարակից գյուղերի և Կապանի միջև կարճ և հարմար կապը», - շարունակեց Սաղաթելյանը։

Նա հիշեցրեց, որ 2022 թվականի մարտին ադրբեջանական ստորաբաժանումները, առանց մեկ կրակոց արձակելու, խաղաղ ճանապարհով մոտ մեկ կիլոմետր ներխուժեցին Սյունիքի մարզի Ներքին Հանդի վարչական տարածք և այնտեղ հինգ վրան տեղադրեցին՝ ամրապնդելով վերահսկողությունը նոր տարածքների նկատմամբ։

«2022 թվականի ապրիլին Փաշինյանը հայտարարեց ԱՀ հարցում չափանիշի իջեցման մասին՝ կատարելով Ադրբեջանի նախապայմանը, որ Հայաստանը հրաժարվի Արցախի ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանությունից։ 2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Բերձորը, Աղավնոն և Սուսը հանձնվեցին Ադրբեջանին։ Լաչինի միջանցքի փոխանցումը, որը Արցախը կապում է Հայաստանի հետ, հարակից բնակավայրերի հետ միասին, Ադրբեջանին նախատեսված չէր 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության մեջ։ Բնակավայրերի փոխանցմամբ՝ Ադրբեջանական վերահսկողության տակ անցան նաև Արցախը մատակարարող գազատարը և էլեկտրահաղորդման գիծը, ինչը ավերիչ հետևանքներ ունեցավ Արցախի շրջափակման ընթացքում։ Ավելին, այս ամենի արդյունքում թշնամին հասավ Գորիսի շրջանի Թեխ գյուղի մատույցներին՝ գրավելով գյուղի հողերն ու արոտավայրերը», - նշել է Դաշնակցությունը։ Սաղաթելյանը նշել է, որ 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-14-ը ադրբեջանական զինված ուժերը ներխուժեցին Հայաստանի ինքնիշխան տարածք՝ Գեղարքունիքի, Սյունիքի և Վայոց ձորի ուղղություններով՝ օկուպացիայի մասշտաբները հասցնելով 220 քառակուսի կիլոմետրի։ Նա նշեց, որ այդ ժամանակ հայկական կողմն ունեցել է ավելի քան 200 զոհ, և դրա հիմնական պատճառը նախկինում այս ուղղությամբ ռազմավարական դիրքերի զիջումն էր։

«2022 թվականին Պրահայում Փաշինյանը բանավոր համաձայնվեց, իսկ հետո՝ 2023 թվականին Գրանադայում՝ գրավոր համաձայնությամբ, կատարել Ադրբեջանի վերջին պահանջը՝ ճանաչելով Արցախը որպես Ադրբեջանի մաս։ Գրանադայում Փաշինյանը նույնիսկ միակողմանի փաստաթուղթ ստորագրեց, որով ճանաչում էր Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը մինչև մոտակա 86,600 քառակուսի կիլոմետրը։ Դրա դիմաց Ալիևը մինչ օրս չի ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականությունը՝ իր հստակ սահմանված տարածքով և սահմաններով։ Հետագայում, հենց այս հայտարարությունները մեջբերելով, Ադրբեջանը փակեց Լաչինի միջանցքը՝ պաշարելով Արցախը։ Իսկ 2023 թվականի սեպտեմբերին՝ Արցախի վրա հարձակման և Արցախում էթնիկ զտումների ժամանակ, Փաշինյանը կատարեց Ադրբեջանի պահանջը. նա մենակ թողեց արցախահայերին՝ հրապարակավ հրաժարվելով ապահովել մոտավորապես 120,000 հայ քաղաքացիների անվտանգությունը», - շարունակեց նա։

Ըստ Դաշնակի՝ փետրվարի 28-ին, 2024 թվականին հայկական կողմը, որպես բարի կամքի դրսևորում, Ադրբեջան վերադարձրեց Ռուսլան Պենախովին, որը հատել էր շփման գիծը Թեխ համայնքում, առանց գերիների վերադարձը ստանալու։ Նույնը պատահեց նաև այն ադրբեջանցիների հետ, ովքեր Սիսիանի տարածքից ներխուժեցին հայկական տարածք և Կապանում սպանեցին հայ քաղաքացու։ Դրանք նույնպես վերադարձվեցին Ադրբեջանին առանց փոխանակման։

«2024 թվականին Տավուշում տեղի ունեցավ պատերազմի սպառնալիքի տակ ևս մեկ միակողմանի զիջում, որտեղ հայկական զորքերը դուրս եկան իրենց գրավյալ դիրքերից՝ չորս գյուղերի տարածքը փոխանցելով Ադրբեջանի վերահսկողությանը։ Ավելին, Ադրբեջանի խնդրանքով Փաշինյանը հրաժարվեց բանակցությունների ընթացքում քննարկել արցախահայերի իրավունքների պաշտպանության և նրանց վերադարձի հարցը՝ համարելով Արցախյան հարցը փակված և դրանով իսկ փորձելով օրինականացնել Ադրբեջանի կողմից Արցախում կատարված ցեղասպանությունը», - շարունակեց ընդդիմադիր գործիչը։

Պատգամավորը նշեց, որ բանակցային գործընթացի ընթացքում Ադրբեջանը առաջ քաշեց Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխության նախապայմանը, իսկ մի քանի ամիս անց Փաշինյանը հայտարարեց, որ Հայաստանին անհրաժեշտ է նոր Սահմանադրություն՝ սահմանելով հանրաքվեի համար կոնկրետ ժամանակացույց։

«Բանակցային գործընթացի ընթացքում Իլհամ Ալիևը նաև պահանջ ներկայացրեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարման վերաբերյալ համատեղ հայտարարության վերաբերյալ»։ Իր գրառման մեջ Նիկոլ Փաշինյանը համաձայնեց կատարել նաև այս պահանջը։ Երկար քննարկվող փաստաթուղթը չլուծված թողեց Ադրբեջանի պահանջները՝ հետ վերցնել միջազգային դատարաններից պահանջները և չտեղակայել ուժեր սահմանի երկայնքով։ 2025 թվականի մարտին Ադրբեջանը հայտարարեց, որ Հայաստանը համաձայնել է նաև այս կետերին։ Այսպիսով, Ադրբեջանի պահանջը՝ Հայաստանի ապառազմականացման վերաբերյալ, մասամբ իրականություն է դարձել», - նշեց նա։

Ըստ Սաղաթելյանի՝ Ադրբեջանի խնդրանքով Հայաստանի հետ համաձայնագրում ներառվել է կետ, որը կողմերին պարտավորեցնում է պայքարել երկրի ներսում գործող այն ուժերի դեմ, որոնք «հակառակ են խաղաղության օրակարգին», այդպիսով Ադրբեջանին հնարավորություն տալով միջամտել Հայաստանի ներքին գործերին։

«2021 թվականի հունիսի 12-ին, հուլիսի 3-ին, հոկտեմբերի 19-ին, նոյեմբերի 1-ին և նոյեմբերի 29-ին Նիկոլ Փաշինյանը, առանց նախապայմանների, Ադրբեջանին է հանձնել Արցախում գտնվող 972 ականադաշտերի գրանցամատյան։ 2024 թվականի հունվարին նա Բաքվին է հանձնել ևս ութ նոր ականադաշտերի գրանցամատյան։ Այս քարտեզները բացառիկ նշանակություն ունեին, քանի որ առանց դրանց ականապատ տարածքների ականազերծումը կտևեր 10-15 տարի։ Այս զիջումների ցանկը չի ներառում 44-օրյա պատերազմի արդյունքները, որի արդյունքում մենք կորցրեցինք մեր հաղթանակը, երկրորդ հայկական պետականությունը՝ Արցախը՝ 12,000 քառակուսի կիլոմետր տարածքով, հազարամյա պատմամշակութային ժառանգությամբ, հուշարձաններով, հանքերով և իր ողջ հարստությամբ», - ընդգծեց Սաղաթելյանը։

Դաշնակցությունը ընդգծեց, որ սրանք հիմնական զիջումներն են, որոնք միակողմանիորեն արվել են Ալիևի հետ գրավոր կամ բանավոր պայմանավորվածությունների շրջանակներում։

«Սակայն Բաքվի պահանջները դրանով չեն ավարտվում. Ադրբեջանը փաստացի պահանջում է փոփոխություններ կատարել Հայաստանի Սահմանադրությունում, ինչպես նաև «միջանցքի» (իհարկե, սա կկոչվի ճանապարհի տրամադրում) տրամադրում, ադրբեջանցիների վերաբնակեցում Հայաստանում, «անկլավների» փոխանցում։ Հետևաբար, կապիտուլյատորի բոլոր փորձերը կեղծելու փաստերը, ստելու, իրականությունը խեղաթյուրելու և ազգի համար իր կործանարար դերը թաքցնելու համար արդեն սպառվել են», - գրել է Սաղաթելյանը։