Անհետ կորած զինվորների հարազատները պահանջում են, որ Հայաստանի նոր խորհրդարանը հրապարակի զեկույց Արցախի շուրջ 44-օրյա պատերազմի վերաբերյալ։

ԱրմԻնֆո: 2020 թվականի ԱՀ պատերազմի ժամանակ անհետ կորած զինվորների հարազատները մամուլի ասուլիս են անցկացրել Հայաստանի խորհրդարանի դիմաց՝ պահանջելով, որ նոր օրենսդիր մարմինը հրապարակի 44-օրյա պատերազմի վերաբերյալ քննչական հանձնաժողովի զեկույցը և պարզի իրենց սիրելիների մահվան պատճառները։

Քաղաքական ակտիվիստ Միքայել Մարգարյանը լրագրողների հետ զրույցում հիշեցրել է, որ նախկինում իրենք պահանջել էին զեկույցի հրապարակումը, սակայն երկրում խորհրդարանական ընտրություններից հետո այս հարցը մղվեց երկրորդ պլան, և իրենց պահանջը, ըստ նրա, անտեսվեց։ «Այնուամենայնիվ, այսօր մենք ունենք նոր խորհրդարան, ուստի նույն պահանջը ներկայացնում ենք նոր Ազգային ժողովին», - նշել է Մարգարյանը։

Ըստ նրա, ցուցարարների հիմնական պահանջներն են խորհրդարանական լսումներ անցկացնելը և զեկույցի հրապարակման պահանջը։ Ակտիվիստը նաև նշել է, որ նրանք հիմնականում հույսը դնում են «Հզոր Հայաստան» խմբակցության դիրքորոշման վրա։

Իր հերթին, փաստաբան Հարություն Բաղդասարյանը ներկայացրել է կոլեկտիվ դիմումի բովանդակությունը, որը նրանք մտադիր են ներկայացնել խորհրդարան։ Նա հիշեցրեց, որ քննչական հանձնաժողովը պետք է զեկույց ներկայացնի Հայաստանի Ազգային ժողովին։ Նրա խոսքով, եթե զեկույցը չհրապարակվեր սահմանված ժամկետում, հանձնաժողովը պետք է պարզեր պատճառները և պատժեր նման որոշում կայացնելու համար պատասխանատուներին։

«Սակայն նախորդ խորհրդարանը երբեք զեկույցը չի հրապարակել»։ Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Ալեն Սիմոնյանը փաստաթուղթն ուղարկել է հատուկ վարչություն։ Սա հանրությանը չի բավարարում, քանի որ մենք ելնում ենք մեկ հիմնարար սկզբունքից. եթե խորհրդարանը ձևավորվել է օրենքով, ապա ոչ ոք իրավունք չունի չհրապարակել նույն այդ օրենքով պատրաստված զեկույցը։ Այս առումով մենք մտադիր ենք նոր խորհրդարանին ներկայացնել կոլեկտիվ միջնորդագիր, որով պահանջում ենք, որ խորհրդարանի նախագահը և խորհրդարանական խմբակցությունների ղեկավարները վերանայեն Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին նախագահի դիրքորոշումը այս զեկույցի վերաբերյալ, բարձրացնեն և քննարկեն դրա հրապարակման հարցը, չեղարկեն զեկույցը գաղտնի պահելու որոշումը, ապա հրապարակեն այն», - նշել է փաստաբանը։

Նրա խոսքով, միջնորդագիրը ուղղված է Հայաստանի խորհրդարանի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանին, Ազգային ժողովի պաշտպանության և անվտանգության մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վիլեն Գաբրիելյանին, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Արուսյակ Մանավազյանին, «Հզոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանին, «Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Աննա Գրիգորյանին, ինչպես նաև Հայաստանի Ազգային ժողովի աշխատակազմի ղեկավար Դավիթ Համբարյանին։

Ավելին, Բաղդասարյանը հայտարարել է, որ հոկտեմբերի 13-ին կոռուպցիայի դեմ պայքարի դատարանը կքննի իրենց բողոքը՝ քննիչի կողմից քրեական գործ հարուցելուց հրաժարվելու վերաբերյալ, որը հարազատները կարևոր են համարում իրենց երեխաների ճակատագիրը պարզելու համար, ինչպես նաև Հայաստանի գլխավոր դատախազության որոշումը, որը բավարարել է։ այս մերժումը։ Փաստաբանը նշեց, որ նրանք պահանջում են պատասխանատվության ենթարկել մեղավորներին։

44-օրյա պատերազմի ժամանակ անհետ կորած զինծառայողի հորեղբայրը՝ Արսեն Ղուկասյանը, նշել է, որ իրենց նպատակն է բացահայտել նրանց, ում նրանք համարում են դավաճանության մասնակից, արդարադատության հասնել և մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկել։ «Մենք ունենք հիմնավոր կասկածներ, որ պատերազմի ժամանակ դավաճանությունը տեղի է ունեցել ամենաբարձր մակարդակով»։ Օրինակ՝ կան կասկածներ, և, ինչպես արդեն ասացի, հիմնավորված կասկածներ, որ Պետական անվտանգության շտաբի քարտեզները հայտնվել են ադրբեջանական կողմի ձեռքում։ Մենք պետք է վերջապես հասկանանք, թե ինչպես են դրանք հայտնվել ադրբեջանական կողմի ձեռքում և ինչպես է թշնամին կարողացել ճշգրիտ թիրախավորել մեր զորքերի դիրքերը։ Նրանք չեն կարողանա խաբել մեզ։ Իմ եղբայրը սպանվել է (Արման Ղուկասյան - խմբ.)։ Մի՞թե ես չպետք է իմանամ, թե ում մեղքն էր։ Թող նրանք պատասխան տան», - հայտարարել է Ղուկասյանը։

Նշենք, որ դրանից հետո հավաքվածները ներկայացրել են իրենց հայտարարությունը խորհրդարան։

             Հիշեցնենք, որ 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմի հանգամանքները ուսումնասիրող հանձնաժողովը ստեղծվել է Հայաստանի Ազգային ժողովի կողմից 2022 թվականի փետրվարին։ Հանձնաժողովի անդամները ուսումնասիրել են տասնյակ ժամ տևողությամբ տեսագրություններ և գաղտնի փաստաթղթեր, ինչպես նաև լսել են տասնյակ հրավիրված պաշտոնյաների, այդ թվում՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վկայությունները։ 2025 թվականի երկրորդ տասնօրյակում հայտարարվել է, որ զեկույցը պատրաստ է, սակայն այն չի հրապարակվի, քանի որ պարունակում է գաղտնի տարրեր։ Հայկական ընդդիմության որոշ անդամներ հակված են կարծելու, որ զեկույցը չի հրապարակվում, քանի որ այն գոյություն չունի, և իրական հետաքննություն չի անցկացվել։