Կանդազ․ 2020 թվականից հայկական բանակը չի կարողանում դուրս գալ հոգեբանական ծանր վիճակից 

Արմինֆո. Հայկական բանակը մինչ օրս դուրս չի եկել հոգեբանական ճնշման վիճակից, որում հայտնվել է 2020 թվականի աշնանը Արցախի շուրջ 44-օրյա պատերազմից հետո։ Այդ մասին սեպտեմբերի 30-ին լրագրողների հետ զրույցում հայտարարեել է արցախցի լեգենդար հետախույզ, "Մարտական խաչ" երկրորդ աստիճանի շքանշանակիր, "Ուժեղ Հայաստանի" անվտանգության թիմի ղեկավար Արթուր Ավանեսյանը (Կանդազ)։

Խոսելով այն մասին, թե ինչու է որոշել ռազմական գործից անցնել քաղաքականություն, միանալով "Ուժեղ Հայաստան" կուսակցությանը, Կանդազը նշել է, որ պայքարի տարբեր մեթոդներ կան, և երբ չկա ռազմական դիմադրություն, սկսվում է քաղաքական պայքարը: "Ես կորցրել եմ տուն, գերեզմաններ, եկեղեցիներ, չեմ ուզում, որ Հայաստանն այդ նույն ցավը զգա ։ Ուզում եմ ցույց տալ, որ չկա ոչ մի խաղաղություն, այս ամենը միայն դրա իմիտացիա է։ Որովհետև թուրքը մնում է թուրք։ Ժողովրդական ասացվածք կա՝ "թուրքի հետ գործ ունենալիս փայտը ձեռքիցդ մի գցիր"։ Մենք այդ "փայտը" չունենք։ Իսկ դրա համար պետք է ամբողջությամբ բարեփոխել բանակը, այն պետք է զինված լինի, որպեսզի թշնամին այլևս չկարողանա վերջնագրերով խոսել մեզ հետ ։ Պետք է զարգանա նաև ռազմական արդյունաբերությունը", - նշել է Կանդազը։

Նրա խոսքով՝ այսօր, 21-րդ դարում պատերազմն այլ մեթոդներով է ընթանում ։ Նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Ուկրաինան արտադրում է սեփական անօդաչու թռչող սարքեր, և հարցրել է, թե արդյոք Հայաստանը չի կարող նույնը անել: "Հայերը կարող են շատ ավելի լավ անել ։ Բայց դրա համար անհրաժեշտ է միավորվել, մոբիլիզացնել երկրի ունեցած ողջ ռեսուրսը ՝ թե տեխնիկական, թե գիտական ։ Միայն այս կերպ հնարավոր կլինի հզոր բանակ ձևավորել և ձեռք բերել ժողովրդի վստահությունը։ Ի վերջո, առանց բանակի մենք ոչինչ ենք: Մինչդեռ, այսօր հայկական բանակը դուրս չի եկել այն հոգեբանական ճնշումից, որում հայտնվել է 2020-2021 թվականներից հետո", - համոզմունք է հայտնել Ավանեսյանը։

Սպան պարզաբանել է, որ խնդիրը այդ ուղղությամբ աշխատանքի բացակայությունն է ։ Այս առնչությամբ նա անդրադարձել է նաև բանակում հոգևոր ծառայության վերացմանը, նշելով, որ այդ աշխատանքը կարող էին իրականացնել հոգևորականները: "Ուստի, կարծում եմ, որ հոգևոր ծառայության վերացումը սխալ էր։ Նրանք (հոգևորականները - խմբ.) մեծ ազդեցություն են ունեցել մեր զինծառայողների վրա", - ընդգծել է Կանդազը։

Բացի այդ, նա նշել է հայկական բանակի մոդելի փոփոխության անհրաժեշտությունը։ Այս առումով նա նաև դատապարտել է երկրի իշխանությունների կողմից զինվորական ծառայության ժամկետի կրճատումը ։ Նա հիշեցրել է, որ իրենց ներկայացրած ծրագրում նախատեսվում էր անցում կատարել պրոֆեսիոնալ բանակի։ "Արդյունքում՝ մենք կարող էինք երկու տարում ունենալ բանակ, որը տարածաշրջանում ոչ մեկին չէր զիջի։ Այսօր նաեւ շատ կարևոր է բարձրացնել մարտական ոգին։ Իսկ դա արվում է բանակում լավ հրամանատարների առկայության հաշվին, մասնավորապես, նրանց, ովքեր մասնակցել են պատերազմին", - եզրափակել է Ավանեսյանը։

Հիշեցնենք, որ 2026 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանում պարտադիր զինվորական ծառայության ժամկետը կրճատվել է 24 ամսից մինչև 18 ամիս: Այս նախաձեռնությունը դատապարտել են ընդդիմության ներկայացուցիչները, հայտարարելով, որ այն նախընտրական քայլ էր։ Նրանք նշել են, որ փոփոխությունները կատարվել են հապճեպ, ինչի առնչությամբ հաշվի չեն առնվել անվտանգության ոլորտի բազմաթիվ խնդիրներ։

Հավելենք, որ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը հրաման է ստորագրել,  համաձայն որի, 2026 թվականի փետրվարի 1-ից վերացվել է ՀՀ Զինված ուժերում Հայ Առաքելական Եկեղեցու՝ Պաշտպանության նախարարությանն առընթեր Հոգևոր ծառայությունը։ Փաստաբան Արա Զոհրաբյանն ուշադրություն է հրավիրել, որ նման որոշմամբ նախարարը խախտել է "Հայաստանի Հանրապետության և Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հարաբերությունների մասին" օրենքի 10-րդ հոդվածի պահանջը, ըստ որի, ՀԱԵ-ն իրավունք ունի զորամասերում ունենալ մշտական հոգևոր ներկայացուցիչ: Սույն հրամանագրի արդյունքում առաջնորդարանի 42  հոգևորականներից ՀՀ զինված ուժերում ծառայությունը կարող են շարունակել միայն 8-ը: