Հայկական ՀԿ-ների խումբը միջազգային հանրությանը կոչ է արել պատասխանատվության ենթարկել Ադրբեջանին՝ Արցախի ապահայացման համար

ԱրմԻնֆո.  Կազմակերպությունների մի խումբ, այդ թվում՝ Արցախի միությունը, հայտարարությամբ է հանդես եկել Արցախի ապահայացման երրորդ տարելիցի կապակցությամբ և կոչ արել միջազգային հանրությանը Ադրբեջանին պատասխանատվության ենթարկել կատարածի համար։

"Երեք տարի առաջ՝ այս ամսին, Ադրբեջանը բռնի տեղահանեց Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) ողջ հայ բնակչությանը իր պատմական հայրենիքից։ Այս տարելիցի կապակցությամբ մենք՝ ներքոստորագրյալներս, պնդում ենք, որ նրանց բռնի տեղահանումը պատերազմի պատահական հետևանքը չէր, և որ պատերազմը դեռ չի ավարտվել։ Մենք կոչ ենք անում միջազգային հանրությանը Ադրբեջանին պատասխանատվության ենթարկել", - ասվում է հայտարարության մեջ։

Հիշեցվում է, որ 2022 թվականի դեկտեմբերին Ադրբեջանը փակեց Լաչինի (Բերձորի) միջանցքը՝ շուրջ 120 000 մարդու ենթարկելով իննամսյա պաշարման։

"2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը ռազմական հարձակում սկսեց սովահար բնակչության դեմ։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում Արցախի գրեթե բոլոր հայերը ստիպված եղան լքել իրենց հայրենիքը, և Արցախի Հանրապետությունը լուծարվեց։ Եվ մինչ օրս նրանցից ոչ մեկին թույլ չի տրվել վերադառնալ։

2023 թվականի նոյեմբերի 17-ին Արդարադատության միջազգային դատարանը պարտավորեցրեց Ադրբեջանին ապահովել Արցախից փախածների անվտանգ, անարգել և հնարավորինս շուտ վերադարձը։ Այս որոշումը մինչ օրս չի կատարվել, և Ադրբեջանը որևէ պատասխանատվություն չի կրում այն անտեսելու համար",- այնուհետև ասվում է կազմակերպությունների խմբի հայտարարության մեջ։

Այնուհետև ընդգծվում է, որ Ադրբեջանը շարունակում է պատանդ պահել Արցախում գերեվարված առաջնորդներին և պաշտոնյաներին։ 2026 թվականի փետրվարին Բաքուն նրանցից տասնվեցի, այդ թվում՝ նախկին նախագահներ Արայիկ Հարությունյանին, Բակո Սահակյանին և Արկադի Ղուկասյանին, ինչպես նաև նախկին պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանին, դատապարտեց 15 տարուց մինչև ցմահ ազատազրկման ժամկետների։ Amnesty International-ը նրանց դատավճիռներն անվանել է «աղաղակող ծաղր»։

"Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունները կրում են իրենց բաժին պատասխանատվությունը։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունն առաջ է մղում  «Իրական Հայաստանի» գաղափարախոսությունը, որը Արցախը դուրս է մղել պաշտոնական դիսկուրսից։ Արցախի տեղահանված անձինք ենթարկվում են լուրջ զրկանքների։ Արցախի հարցում «Իրական Հայաստանի» առաջ մղվող գաղափարախոսության հետ ցանկացած անհամաձայնություն։ Եվ ամենակարևորը՝ Արցախի ժողովուրդը զրկված է իր կարծիքն արտահայտելու հնարավորությունից",- ասվում է հայտարարության մեջ։

Այս կապակցությամբ կազմակերպությունների խումբը դիմել է միջազգային հանրությանը՝ կոչ անելով ապահովել՝ Ադրբեջանում պահվող բոլոր հայ ռազմագերիների և քաղաքացիական անձանց անհապաղ ազատ արձակումը, Արդարադատության միջազգային դատարանի որոշման ամբողջական կատարումն ու Արցախի ժողովրդի վերադարձի իրավունքի իրացումը, մեղավորների նկատմամբ նպատակային պատժամիջոցների կիրառումը, Արցախի հայկական պատմական և մշակութային ժառանգության պահպանման նկատմամբ անկախ միջազգային վերահսկողությունը, Արցախի ժողովրդի լիարժեք ներկայացվածությունը նրա վերադարձին առնչվող գործընթացներում, բռնի տեղահանված անձանց իրավունքների հարգումը և Հայաստանի կառավարության կողմից հետապնդումների դադարեցումը։

"Երեք տարին այն ժամկետը չէ, որի ընթացքում ժողովուրդը պետք է մոռանա իր հայրենիքը, և դա չի կարող արդարացում լինել մյուսների անգործության համար",- ամփոփվում է հայտարարության մեջ։