Գոհար Մելոյան․ TRIPP-ն իրականացվում է այնպես, որ Հայաստանին ապահովի ավելի քիչ ներգրավվածություն և նվազագույն եկամուտ

ԱրմԻնֆո.  «Թրամփի ուղին՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (TRIPP) ծրագիրն իրականացվում է այնպես, որ Հայաստանի ներգրավվածությունը, եկամուտը և ազդեցությունը հնարավորինս նվազագույն լինեն։ Այս մասին Facebook-ի իր էջում գրել է սահմանադրական իրավունքի մասնագետ, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամ Գոհար Մելոյանը՝ արձագանքելով Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության (ԱԳՆ) ղեկավարի՝ նախագծի իրականացման ընթացքին վերաբերող հայտարարությանը։

Նրա խոսքով՝ հայկական կողմի համար հայտարարության ամենաանբարենպաստ մասը նույնիսկ այն չէր, որ «Հայաստանի ինքնիշխան տարածքով անցնող երթուղին հերթական անգամ անվանվել է այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցք»։ Ինչպես նշել է Մելոյանը, հիմնական խնդիրը հետևյալ ձևակերպման մեջ է. «Նախիջևան - Թուրքիա երթուղու 42-կիլոմետրանոց հատվածն անցնում է Հայաստանի տարածքով»։

«Սա նշանակում է, որ Հարավային Կովկասում կառուցվող նոր միջազգային ավտոմայրուղին և երկաթուղին, որոնք կոչված են մրցակից դառնալ արդեն գոյություն ունեցող Բաքու - Թբիլիսի - Կարս երթուղուն, և որոնց մաս է կազմելու Սյունիքի մարզով անցնող հատվածը, Նախիջևանից հետո չեն մտնելու Հայաստան և չեն անցնելու Երևանով, այլ Նախիջևանից անմիջապես ուղղվելու են Թուրքիա։ Սա վկայում է այն մասին, որ այս միջազգային երթուղին նախագծվում և իրականացվում է այնպես, որ Հայաստանի տարածքով անցնի նվազագույն չափով։ Նպատակն է ապահովել Հայաստանի հնարավորինս նվազագույն ներգրավվածությունը, նվազագույն եկամուտը և նվազագույն ազդեցությունը», - պարզաբանել է կուսակցության անդամը։

Նա նաև կոչ է արել չմոռանալ, որ այս ճանապարհից ստացվող եկամուտների 74%-ը գնալու է ԱՄՆ-ին, ոչ թե Հայաստանին՝ ի տարբերություն Ադրբեջանի, որը մտադիր չէ կիսել իր տարածքով անցնող երթուղուց ստացվող եկամուտները։ «Եվ ի տարբերություն Հայաստանի՝ Ադրբեջանն իր վրա չի վերցրել անխոչընդոտ երթևեկությունն ապահովելու պարտավորություններ, որպեսզի Ադրբեջանի առաջնորդը կարողանա հայտարարել, որ ադրբեջանցին մեր երկրով անցնող ճանապարհին հայի դեմք չի տեսնի», - ամփոփել է Մելոյանը։

Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ «Խաղաղության հռչակագիր»։ Այն նախատեսում է ԵԱՀԿ-ի և հարակից կառույցների Մինսկի գործընթացը դադարեցնելու վերաբերյալ համատեղ դիմում ներկայացնել Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ), ինչպես նաև Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը Ադրբեջանը կկապի իր՝ Հայաստանի, Թուրքիայի և Իրանի կողմից շրջապատված Նախիջևանի էքսկլավի հետ։ TRIPP նախագիծը (Trump Route for International Peace and Prosperity - «Թրամփի ուղին՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման») Հայաստանի հարավով անցնող 42 կմ երկարությամբ ճանապարհահատված է, որը, ըստ լուրերի, 99 տարով հանձնվելու է ԱՄՆ-ի կառավարմանը։

Ավելացնենք, որ հունվարի 14-ին Հայաստանի ԱԳՆ-ն հրապարակել է ամերիկյան կողմի հետ Վաշինգտոնում ստորագրված՝ «Թրամփի ուղին՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (TRIPP) ծրագրի իրականացման շրջանակային փաստաթուղթը։ 12-էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակներն ու դրա գործունեության մեխանիզմները։ Ի թիվս այլ դրույթների՝ փաստաթղթում ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է թույլատրել և աջակցել TRIPP Development Company ընկերության ստեղծմանը։ Միևնույն ժամանակ ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի TRIPP նախագծի զարգացման համար՝ սկզբնական շրջանում 49 տարի ժամկետով զարգացման իրավասություն ստանալով։ Հայաստանը մտադիր է Միացյալ Նահանգներին առաջարկել TRIPP Development Company-ի բաժնետոմսերի 74%-ը՝ իր համար պահպանելով 26%-ը։ Ենթադրվում է, որ այս գործընկերությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը սեփականության լրացուցիչ բաժնեմաս տրամադրելով, ինչի արդյունքում նրա բաժինը կկազմի 49%։