Երուսաղեմի պատրիարքարան․ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կայուն խաղաղությունը չպետք է ձեռք բերվի Արցախի հայկական մշակութային ժառանգության պղծման գնով

ԱրմԻնֆո.  Հայ Առաքելական Եկեղեցու Երուսաղեմի պատրիարքությունը վճռականորեն դատապարտում է Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) Գանձասարի վանքում վերջերս տեղի ունեցած «ներկայացումը», որի ընթացքում դիվանագետների և այլ օտարերկրյա ներկայացուցիչների ներկայությամբ Ալիևի վարչակարգը ներկայացնող պաշտոնյաները ցուցադրում էին ձեռագրերի թանգարանային վերարտադրություններ՝ առաջ քաշելով պնդումներ, որոնք ուղղված էին այդ վայրը նրա հաստատված հայկական քրիստոնեական ինքնությունից անջատելուն։ Այս մասին ասվում է Երուսաղեմի պատրիարքության հայտարարության մեջ։

Երուսաղեմի պատրիարքությունում ընդգծել են, որ նման ներկայացումը փորձում է նսեմացնել Արցախի հայկական քրիստոնեական ժառանգությունը և կասկածի տակ դնել դրա ավելի լայն ճանաչումը։ Այնուհետև պատրիարքությունում շտապել են ուշադրություն հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատմությունը հիմնված է այն հիմքի վրա, որը վաղուց ուսումնասիրվել և հաստատվել է անկախ հետազոտություններով։ Այս ժառանգությունը փաստագրված է դարերի ընթացքում և շարունակում է հասանելի լինել սկզբնաղբյուրների միջոցով, ինչպես նաև պահպանվում է խոշոր պահոցներում։

«Մենք դիմում ենք այն դիվանագետներին, որոնք մասնակցել են Գանձասարի վանք այցելությանը։  Մենք պնդում ենք, որ դուք ներգրավվել եք մանրակրկիտ ծրագրված ներկայացման մեջ, որի ընթացքում թանգարանային վերարտադրությունները ներկայացվել են որպես այս վայրի հաստատված հայկական

քրիստոնեական ինքնության դեմ ապացույց։  Ընդունելով, որ իրադարձությունների մեկնաբանությունն իրականացվել է առանց անկախ փորձաքննության մանրակրկիտ ստուգման և պատշաճ պատշաճության, ձեր այցը ձեր դիվանագիտական ներկայության կշիռը հաղորդեց Ալիևի վարչակարգի շարունակվող քաղաքական ջանքերին, որոնք ուղղված են Արցախի քրիստոնեական հուշարձաններն իրենց լավ փաստագրված պատմությունից անջատելուն», - հայտարարել են պատրիարքությունում։

«Ձեր դիվանագիտական գործունեության շրջանակներում դուք պատասխանատվություն եք կրում այն դեպքերը ճանաչելու համար, երբ ընդունող երկրի կառավարությունը նպատակաուղղված կերպով նյութեր է տարածում քարոզչական նպատակներով։ Ձեր անգործությունը թույլ տվեց վիճարկվող պնդումները տարածվել պաշտոնական դիտարկման քողի ներքո և թուլացրեց պատշաճ պատշաճության չափանիշները, որոնք պահանջվում են ձեր մասնագիտության մեջ։

Ավելին, մենք պնդում ենք, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կայուն խաղաղությունը չպետք է ձեռք բերվի հայկական մշակութային ժառանգության պղծման գնով։  Որպես Հայ Առաքելական Եկեղեցու չորս թեմերից մեկը և որպես աշխարհի ամենահին հայկական սփյուռքյան կազմակերպություն՝ մենք կոչ ենք անում ԱՄՆ կառավարության այն ներկայացուցիչներին, որոնք իրենց ներկայացնում են որպես այս խաղաղության ջանքերի երաշխավորներ, ընդունել, որ ցանկացած առաջարկվող խաղաղություն պետք է հիմնված լինի պատմական ճշմարտության վրա», - հետագայում ընդգծել են Երուսաղեմի պատրիարքությունում։

Միևնույն ժամանակ պատրիարքությունում կոչ են արել Հայաստանի կառավարությանը պատշաճ կերպով դատապարտել պատմական ռևիզիոնիզմի այս գործողությունները և դրանք իրականացնող պետությանը, որը խոսում է խաղաղության մասին։ Երուսաղեմի պատրիարքությունում համոզմունք են հայտնել, որ այն երկիրը, որը մի ձեռքով դիվանագիտական հավաստիացումներ է տալիս, իսկ մյուսով կազմակերպում է հայկական քրիստոնեական հուշարձանների հրապարակային պղծում, չի կարող իսկական գործընկեր լինել նման խաղաղության հասնելու գործում։ Միևնույն ժամանակ պատրիարքությունում նշել են, որ այս ռևիզիոնիստական նարատիվների հիման վրա կնքված ցանկացած խաղաղության համաձայնագիր կմնա բովանդակազուրկ և դատապարտված կլինի ձախողման։

«Հայաստանի Հանրապետությունը պետք է հանդես գա վճռական դատապարտմամբ։ Հայկական քրիստոնեական ժառանգության այս բացահայտ պղծումների առջև Հայաստանի կառավարության վերջին լռությունն ու կիսատ միջոցները միայն խրախուսում են պատմական և կրոնական ռևիզիոնիզմի հետագա գործողությունները։ Մենք կոչ ենք անում Հայաստանի կառավարության ներսում այն խմբակցություններին, որոնք դեռևս չեն համարձակվում դատապարտել այս գործողությունները, չամաչել իրենց հայկական քրիստոնեական ինքնությունից՝ ենթարկվելով գլոբալիզմի դարաշրջանի դիվանագիտությանը, որը քրիստոնյա երկրներից պահանջում է անտեսել իրենց պատմությունը՝ աշխարհաքաղաքական կայունության ժամանակավոր միջոցների համար», - հավելել են Երուսաղեմի պատրիարքությունում։

Ավելին, նրանց հայտարարության մեջ ընդգծվում է, որ այս ռևիզիոնիստական նարատիվների հիման վրա կնքված ցանկացած խաղաղության համաձայնագիր կմնա անպատիժ՝ ենթարկվելով գլոբալիզմի դարաշրջանի դիվանագիտությանը, որը քրիստոնյա երկրներից պահանջում է անտեսել իրենց պատմությունը՝ աշխարհաքաղաքական կայունության ժամանակավոր միջոցների համար։

«Մենք Հայաստանի կառավարության ներսում այս խմբակցություններին հիշեցնում ենք, որ այս գործողությունները դատապարտելու նրանց անվճռականությունը ոչ մի պարագայում պետական քաղաքականության դրսևորում չէ։ Դա, ավելի շուտ, կապիտուլյացիա է հայ քրիստոնյաների հիշողության առջև, որոնք մինչ օրս իրենց առաջնորդներից ակնկալում են այդ հիշողության պաշտպանությունը։  Հայաստանի կառավարությունը պարտավոր է անվերապահորեն պաշտպանել քրիստոնեական ժառանգությունը, որը տասնյոթ դար շարունակ սահմանել է նրա էությունը», - նշել են պատրիարքությունում։

Երուսաղեմի պատրիարքությունում ուշադրություն են հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ փաստաթղթերը վկայում են՝ Ադրբեջանի կառավարությունն անհրաժեշտ է համարել զգալի դիվանագիտական ռեսուրսներ ծախսել արտաքին աջակցություն ստանալու համար, այդ թվում՝ Վատիկանում լոբբիստական գործունեության միջոցով՝ իր տարածքում քրիստոնեական պատմությունը վերանայելու նպատակով։

«Հայ Առաքելական Եկեղեցին երբեք նման արշավների կարիք չի ունեցել իր ավանդույթի հեղինակությունը հաստատելու համար։  Այս ավանդույթը վաղուց համարվում է լուրջ ուսումնասիրության առարկա և ցուցադրվում է աշխարհի հեղինակավոր հաստատությունների կողմից։  Այս կենտրոններն ուսումնասիրում են հայագիտական նյութերը՝ հիմնվելով դրանց սեփական գիտական արժանիքների վրա՝ առանց պետական լոբբինգի և ծախսերի անհրաժեշտության։

Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքությունը շարունակելու է պաշտպանել այս հայկական քրիստոնեական ժառանգության ամբողջականությունը Երուսաղեմում և բոլոր այն վայրերում, որտեղ Արցախի մասին հայկական քրիստոնեական հիշողությունը կասկածի տակ է դրվում», - ասվում է պատրիարքության հայտարարության մեջ։

Նշենք, որ անցյալ շաբաթվա վերջին հայտնի դարձավ, որ Բաքվում հավատարմագրված օտարերկրյա դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներն այցելել են օկուպացված Արցախ։ Նրանք եղել են Շուշիում և Ստեփանակերտում, որտեղ ադրբեջանական օկուպացիոն վարչակարգը, այսպես կոչված քաղաքակիրթ միջազգային հանրության լուռ խրախուսանքի ներքո, ջնջում է հայկական ողջ ներկայությունը։ Այնուհետև նրանք այցելել են հայկական Դադիվանք և Գանձասար վանքերը և հիացմունքով լսել Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի հեքիաթներն այն մասին, թե իբր դրանք աղվանական սրբավայրեր են։ Մասնակիցների թվում էր նաև Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոն, որը նույնպես ականատես է եղել Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի շոուին։ Վերջինս, մասնավորապես, փորձել է Հայաստանին մեղադրել պատմությունը կեղծելու մեջ, իսկ դրա համար որպես գործիք ընտրել է հին ձեռագրերի մակետները, որոնք ցուցադրվել են օկուպացված Գանձասարի թանգարանում