
ԱրմԻնֆո.Արտաքսումը չի կարող լինել Արցախի պատմության վերջին գլուխը: Այս մասին ասվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (ԼՂՀ) ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության կոմիտեի հաղորդագրության մեջ, որը ԱրմԻնֆոն ստացել է սեպտեմբերի 2-ին Արցախի Հանրապետության հռչակման 35-ամյակի կապակցությամբ:
Արզաքի ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության կոմիտեն հիշեցրել է, որ 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին արցախցիները կատարել են պատմական և ժողովրդավարական ընտրություն՝ ապրել ազատության, անվտանգության և արժանապատվության մեջ: «Ավելի քան երեք տասնամյակ նրանք կառուցել են բարգավաճ հասարակություն, հաստատել ժողովրդավարական ինստիտուտներ և պահպանել իրենց հին ժառանգությունը իրենց նախնիների հայրենիքում։ Այս տարեդարձը պարզապես անցյալի մի ամսաթիվ չէ. «Այն մնում է ժողովրդի սեփական ապագան որոշելու անսասան իրավունքի հզոր վկայություն», - ընդգծել է կոմիտեի մամուլի ծառայությունը։
Միևնույն ժամանակ, նրանք ցավով նշել են, որ Արցախի ժողովուրդը նշում է այս օրը աքսորի մեջ՝ բռնի տեղահանված իրենց նախնիների կողմից կառուցված տներից։ «Այնուամենայնիվ, ֆիզիկական բացակայությունը չի ջնջում պատմական ճշմարտությունը, և բռնի տեղահանությունը չի վերացնում մարդու հիմնարար իրավունքները։ Արցախի ժողովրդին հայրենիքից զրկելը չպետք է օգտագործվի նրանց աքսորը նորմալացնելու կամ նրանց կոլեկտիվ ինքնությունից զրկելու համար։ Անվտանգ, արժանապատիվ և կոլեկտիվ վերադարձի իրավունքը միջազգային իրավունքի և մարդկային արդարադատության հարց է, որը չի կորցնում իր արդիականությունը ժամանակի ընթացքում։ Աքսորը չի կարող լինել Արցախի պատմության վերջին գլուխը։ «ԼՂՀ ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության կոմիտեն» միանշանակ հաստատում է, որ Արցախյան հարցը փակված չէ», - ընդգծում է ԱՀ ժողովրդի իրավունքները պաշտպանող կազմակերպությունը։ Եզրափակելով՝ կոմիտեն կոչ է արել միջազգային հանրությանը ճանաչել, որ բնիկ ժողովուրդների բռնի տեղահանման վրա երկարատև խաղաղություն չի կարող կառուցվել։ «Հարգանքի տուրք մատուցելով անցյալի ծանր զոհողություններին, մենք անխոնջ կշարունակենք պաշտպանել և պայքարել ԱՀ ժողովրդի անվիճելի իրավունքի համար՝ անվտանգ և արժանապատիվ վերադառնալու իրենց օրինական հայրենիք», - եզրակացրել է ԱՀ ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության կոմիտեն։
Նշենք, որ 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, «ԽՍՀՄ-ից միութենական հանրապետության անջատման հետ կապված հարցերի լուծման կարգի մասին» ԽՍՀՄ օրենքի հիման վրա, ԼՂԻՄ-ի և Շահումյանի շրջանի բոլոր մակարդակների պատգամավորների համատեղ նիստում հռչակվեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը (ԼՂՀ)։
Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը, «հակաահաբեկչական գործողության» պատրվակով, նախաձեռնեց… Արցախի դեմ լայնածավալ ագրեսիա, որը հանգեցրեց Լեռնային Ղարաբաղի լիակատար հայաթափմանը։ Դրան նախորդեց հանրապետության գրեթե 10-ամսյա շրջափակումը։ 2020 թվականի աշնանը սկսված թշնամական ագրեսիայից ի վեր, որը գագաթնակետին հասավ 2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախի լիակատար էթնիկ զտմամբ, ավելի քան 150,000 արցախցիներ կորցրել են իրենց հայրենիքը և դարձել փախստականներ։