ՊԵԿ-ի կալանավորված նախկին ղեկավարի փաստաբանները դիմել են ՄԻԵԴ. պաշտպանական թիմն ահազանգում է նրա կյանքին սպառնացող վտանգի մասին և պահանջում թույլատրել բուժումն արտերկրում

Արմինֆո. Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) կալանավորված նախկին ղեկավար Գագիկ Խաչատրյանի փաստաբանները կրկին դիմել են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան (ՄԻԵԴ) ՝ պահանջելով հրատապ միջոցներ ձեռնարկել՝ նրա առողջական վիճակի առնչությամբ: Այդ մասին սեպտեմբերի 2-ին Երեւանում կայացած մամլո ասուլիսում հայտարարել է միջազգային իրավունքի մասնագետ, փաստաբան Արա Ղազարյանը։

Փաստաբանը պատմել է, որ դիմումով իրենք պահանջում են ազատ արձակել Խաչատրյանին կալանքից, դադարեցնել նրա տեղափոխումը տարբեր հաստատություններ և հնարավորություն տալ նրան մեկնել Գերմանիա՝ անհրաժեշտ վիրահատությունն իրականացնելու համար: Ղազարյանն ուշադրություն է հրավիրել այն հագամանքին, որ, ըստ ներկայացված բժշկական տվյալների,  Խաչատրյանի ֆունկցիոնալությունը նվազել է 66%-ով։ Փաստաբանի ասելով ՝ դա նշանակում է, որ քննիչն՝ ինքը, պետք է ժամաներ նրա տուն և հայտներ մեղադրանքի մասին։ "ՄԻԵԴ-ում արդեն երկու դիմում կա՝ կապված Խաչատրյանի գործի հետ։ Առաջինը վերաբերում է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 3 - րդ հոդվածի հնարավոր խախտմանը (խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի արգելում-խմբ.): Երկրորդ դիմումը, որը ներկայացվել է 2024 թվականին, ուղղակիորեն կապված է նրա կյանքին սպառնացող վտանգի հետ։ Ավելի ուշ պաշտպանական կողմը բազմիցս դիմել է ՄԻԵԴ ՝ խնդրելով անհետաձգելի միջոցներ կիրառել, մասնավորապես, վերացնել նրա նկատմամբ կալանքը։ Նման դիմումներից հետո դատարանները մի շարք դեպքերում մերժել են կալանավորման միջնորդությունները ։ Մեկ ժամ առաջ մենք ներկայացրել ենք այս տարվա արդեն երրորդ դիմումը՝ անհետաձգելի միջոցներ ձեռնարկելու մասին", - ասել է փաստաբանը։

Ղազարյանը նշել է, որ ակնկալում են ՄԻԵԴ-ի միջամտությունը՝ հաշվի առնելով հրապարակված կադրերը, որտեղ արձանագրված է Խաչատրյանի վիճակը և նրա տեղափոխման հանգամանքները: "Եթե Եվրոպական դատարանը համապատասխան որոշում կայացնի և հարցում ուղարկի Հայաստանի իշխանություններին, պետությունը պետք է կատարի այն", - վստահ է փաստաբանը:

Փաստաբան Էմին Խաչատրյանն, իր հերթին, հաղորդել է, որ իր պաշտպանյալի վիճակը պահանջում է մշտական բժշկական օգնություն: "Առողջական վիճակի պատճառով Խաչատրյանը չի կարողանում լիարժեք մասնակցել դատական նիստերին։ Ավելի վաղ պաշտպանական կողմը բազմիցս միջնորդել էր նրան տեղափոխել հիվանդանոց և նիստերն անցկացնել առանց նրա մասնակցության: Ես չէի ցանկանա դա ասել, բայց ստիպված եմ․ խուզարկության ժամանակ Խաչատրյանի մոտ տեղադրվել է միզընդունիչով կաթետեր, որը մինչ օրս չի փոխարինվել։

Խաչատրյանը նաեւ պատմել է, որ, բացի այդ, մեկ օրից ավելի սնունդ չի ընդունել, չնայած այն հանգամանքին, որ դեղորայքային բուժում է անցնում", - ասել է փաստաբանը, հավելելով, որ իր պաշտպանյալի մոտ անհրաժեշտ բուժում ստանալու հետ կապված խնդիրներ են առաջացել դեռևս 2019 թվականին ։ "Այն ժամանակ Խաչատրյանին արգելվել էր լքել Հայաստանը ՝ չնայած արտերկրում բուժման անհրաժեշտության մասին հետագա բժշկական եզրակացություններին։ 2022 թվականին փորձաքննությունն արձանագրել է առողջական խնդիրներ և վիրահատության անհրաժեշտություն։ Ընդ որում, պարզվել է, որ այն Հայաստանում անցկացնել հնարավոր է միայն Գերմանիայից մասնագետի ժամանման դեպքում։ Հայաստան ժամանած բժիշկը հայտարարել է, որ անհրաժեշտ վիրահատությունը երկրում հնարավոր չէ իրականացնել՝ համապատասխան սարքավորումների բացակայության պատճառով: Չնայած դրան ՝ Խաչատրյանին կրկին արգելել են մեկնել", - պատմել է փաստաբանը։

Այսպիսով, նրա խոսքով, դատարանը մոտ 13 անգամ թույլ է տվել ՊԵԿ նախկին նախագահին մեկնել Գերմանիա վերականգնողական բուժման համար, սակայն, երբ խոսքը գնում էր արդեն վիրահատության մասին, ելքի թույլտվությունը մերժվում էր, եւ հետագայում ելքի արգելքի պատճառով ընդհատվել է վերականգնողական բուժումը, իսկ պաշտպանյալի վիճակն այնքան է վատացել, որ նա փաստացի զրկվել է դատական գործընթացներին մասնակցելու հնարավորությունից:

Հետագա փորձաքննությունն, ըստ փաստաբանի, այլ եզրակացության է եկել. Խաչատրյանը առողջական խնդիրներ ունի, սակայն վիրահատության կարիք, իբր, չկա, իսկ բուժումը հնարավոր է իրականացնել Հայաստանում: "Այդ ի՞նչ փորձաքննություն է ցույց տվել, որ հնարավոր է այդ բուժումն իրականացնել Հայաստանում։ Պետք է երբեմն մոռանալ՝ "ում մասին է խոսքը" եւ, պարզապես, հասկանալ՝ արդյոք Հայաստանում թույլատրելի է նման վերաբերմունքը մարդու նկատմամբ, թե՝ ոչ", - հայտարարել է Խաչատրյանը։

Նրա խոսքով ՝ պաշտպանական կողմն արդեն իսկ դիմումներ է ուղարկել նաև Քրեակատարողական բժշկության կենտրոնի տնօրենին, քրեակատարողական համակարգի հիմնարկներին և մարդու իրավունքների պաշտպանին ՝ պահանջելով Գագիկ Խաչատրյանին ապահովել պատշաճ բուժօգնություն:

Հիշեցնենք, որ Գլխավոր դատախազության 2026 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ փոփոխվել և լրացվել է ՊԵԿ նախկին նախագահի նկատմամբ 2026 թվականի հունիսի 7-ին Քննչական կոմիտեում քննվող վարույթի շրջանակներում հարուցված քրեական գործը և նախաձեռնվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: Խաչատրյանը ձերբակալվել է սեպտեմբերի 1-ին՝ այն բանից հետո, երբ ուժայինները խուզարկություններ են կատարել նրա և որդու բնակարաններում, ինչպես նաև նրանց հետ փոխկապակցված 21 ընկերության գրասենյակներում և մասնաճյուղերում: Նշված գործողություններն իրականացվել են առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու և առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման գործերով քրեական վարույթի շրջանակներում: Սեպտեմբերի 2-ին նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը ՝ 2 ամիս ժամկետով:

Հավելենք, որ սեպտեմբերի 1-ին ՊԵԿ նախկին նախագահի փաստաբանները տեսանյութ էին հրապարակել, որտեղ երևում է, թե ինչպես են հիվանդ Խաչատրյանին բառացիորեն հանում անկողնուց, պառկեցնում պատգարակի վրա, որպեսզի նրան դատարան տանեն: Բուն դատարանում նախկին նախարարին պառկեցրել են աթոռների վրա, ինչը փաստաբանների թիմի կողմից որակվել է որպես խոշտանգումների շարունակություն ։