ՀՀԿ փոխնախագահ. Հայաստանում մոլեգնող ահաբեկչության վերաբերյալ ԵՄ լռությունը իրական քաղաքականության դառը դրսևորումն է

ԱրմԻնֆո.  Այս տարվա օգոստոսին Եվրոպական միությունը հրապարակել է «Մարդու իրավունքներն ու ժողովրդավարությունն աշխարհում 2025 թվականին» զեկույցը, որը Հայաստանում բավարար ուշադրության չի արժանացել։ Այս մասին իր հոդվածում գրում է ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը։

Նրա խոսքով՝ Հայաստանում մոլեգնող ահաբեկչության առնչությամբ ԵՄ-ի լռությունը իրական քաղաքականության դառը դրսևորումն է։ Այսօրվա եվրոբյուրոկրատների համար մարդու իրավունքները արժեքներ չեն, այլ «լավ» սակարկության առարկա։ «Միևնույն ժամանակ, ծանոթացեք զեկույցում ներկայացված գնահատականներին և վստահ եղեք, որ Բրյուսելը ամեն ինչ շատ լավ գիտի, և անհրաժեշտ պահին անմիջապես կբացի կոմպրոմատներով լի արկղերը։ Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններն ընդգծել են ոստիկանության կողմից չարաշահումների հետաքննությունների անարդյունավետությունը, մասնավորապես՝ ուժի անհամաչափ կիրառումը, դատական իշխանության անկախության բացակայությունը և քրեական դատավարությունում կալանավորումը որպես կանխարգելիչ միջոց չափից ավելի կիրառելը։ Դատական համակարգում Հայաստանը շարունակում է բարեփոխումներ իրականացնել՝ ուղղված բարեվարքության, հաշվետվողականության և արդյունավետության բարձրացմանը, սակայն շարունակում են մտահոգություններ պահպանվել դատավորների նշանակման գործընթացի թափանցիկության և բարեվարքության ապահովման մեխանիզմների գործնական կիրառման վերաբերյալ։ Ընդդիմությունն ու քաղաքացիական հասարակության որոշ ներկայացուցիչներ մեղադրանքներ են առաջադրել։ Քրեական արդարադատության համակարգի գործիքավորումը, որը սպառնում է պատժել այլակարծությունը և խաթարում է արտահայտվելու ազատությունը, այդ թվում՝ խուլիգանության վերաբերյալ քրեական իրավունքի դրույթների հնարավոր չարաշահման միջոցով։ Նույն համատեքստում շարունակում է մտահոգություն առաջացնել հանրային մասնակցության դեմ ուղղված ռազմավարական դատական հայցերի (SLAPP) կիրառումը՝ լրագրողների, բնապահպանական ակտիվիստների և իրավապաշտպանների դեմ։  Կալանավորումների լայնածավալ կիրառումը շարունակում է խնդրահարույց մնալ, ինչպես նաև մահացության դեպքերը քրեակատարողական հիմնարկներում՝ չնայած ազատությունից զրկված անձանց բժշկական երաշխիքների ամրապնդմանն ուղղված օրենսդրական փոփոխություններին։ Մտահոգություններ են պահպանվում նաև զինծառայողների նկատմամբ վերաբերմունքի և ծառայության պայմանների առնչությամբ, մասնավորապես՝ ոչ մարտական գործողությունների հետևանքով մահերի վերաբերյալ, թեև դրանց ընդհանուր թիվը նվազել է։ Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հինգերորդ ազգային ռազմավարությունը (2023-2026 թթ.) համապարփակ հիմք է ապահովում, սակայն այն դեռևս բավարար չափով հիմնված չէ ռիսկերի գնահատման վրա և չի նախատեսում նպատակային միջոցառումներ կոռուպցիայի բարձր ռիսկ ունեցող ոլորտների, մասնավորապես՝ պետական գնումների համար», - ՀՀԿ փոխնախագահը մեջբերել է զեկույցից հատվածներ։