
ԱրմԻնֆո: Հայաստանի իշխանությունների դիրքորոշումը Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցում չպետք է ազդի Արցախի տեղահանված բնակիչների իրավունքների վրա: Քաղաքագետ Տիգրան Դումիկյանն այս հայտարարությունն արել է Արցախի անկախության հռչակման 35-ամյակի կապակցությամբ:
Նա ընդգծել է, որ սեպտեմբերի 2-ը կմնա հայ ժողովրդի հիշողության մեջ և կզբաղեցնի իր արժանի տեղը, չնայած Հայաստանի իշխանությունների փորձերին՝ մոռացության մատնելու այս հարցը և այս պատմական ամսաթիվը:
Մասնագետը նաև հիշեցրել է, որ 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից առաջ Արցախի Հանրապետությունում կար 228 ձևավորված համայնք, այդ թվում՝ 11 քաղաքային:
«Պատկերացրեք, թշնամուն հանձնվել է 228 բարգավաճ համայնք»: «Ավելին, մենք խոսում ենք հաստատված համայնքների մասին, քանի որ կային շատ ավելի շատ բնակավայրեր՝ ավելի քան 300», - նշեց նա։
Նշելով այս թեմայի զգայունությունը՝ նա ուշադրություն հրավիրեց այն անմարդկային սոցիալական պայմաններին, որոնցում այսօր հայտնվում են իրենց տներից վտարված արցախցիները։
«Այսօր՝ արցախահայերի արտագաղթից երեք տարի անց, մեր ավելի քան 100,000 հայրենակիցների մեծամասնությունը դեռևս պայքարում է իրենց կյանքը զրոյից վերականգնելու համար։ Նրանց խնդիրները միայն սոցիալական չեն. դրանք ունեն նաև դժվար հոգեբանական և մարդասիրական բաղադրիչ», - նշեց նա։
Դումիկյանի խոսքով՝ պարտված իշխանությունների դիրքորոշումը թշնամու հետ հարաբերությունները կարգավորելու հարցում չպետք է ազդի արցախցի տեղահանված բնակիչների իրավունքների և հայրենիքում արժանապատիվ կյանքով ապրելու նրանց կարողության վրա։ Նա նշեց, որ նրանք արդեն փորձում են ոտքի կանգնել, և հաճախ, աջակցություն ստանալու փոխարեն, աննկատ են մնում։ Նրա խոսքով, արդյունքում որոշ արցախցիներ հաճախ ստիպված են լինում լքել Հայաստանը։
«Կա՞ն սխալներ։ Իհարկե։ Բայց այդ սխալները կարելի է ուղղել, և երբեք ուշ չէ։ Եվ կարևոր չէ, թե որքան ժամանակ է անցել Արցախի անարմենացումից», - հավելեց Դումիկյանը։
Ուղիղ 35 տարի առաջ՝ 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, Լեռնային Ղարաբաղի մարզային և Շահումյանի շրջանային ժողովրդական պատգամավորների խորհուրդների համատեղ նիստում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման մասին հռչակագիրը։ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ի անկախության հանրաքվեում, ինչպես նաև 2006 թվականի դեկտեմբերի 10-ի և 2017 թվականի փետրվարի 20-ի սահմանադրական հանրաքվեներում Արցախի ժողովուրդը արտահայտեց իր վճռականությունը՝ կառուցելու և ամրապնդելու իր պետականությունը՝ հիմնվելով ժողովրդավարական նորմերի վրա։ Հանրաքվեին մասնակցած քաղաքացիների 99.89%-ը (108,615 մարդ) դրական պատասխանեց այս հարցին։ 2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախը հայաթափվեց՝ Ադրբեջանի կողմից բռնի կերպով գրավվելուց հետո։