Հայաստանի՝ այլ տնտեսական կազմակերպությանը անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին օրենքի ընդունումը փաստացի նշանակում է ներկայիս կազմակերպությունից դուրս գալու դիմում. Պուտինը՝ Փաշինյանին

Արմինֆո.Հայաստանի՝ այլ տնտեսական կազմակերպությանը անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին օրենքի ընդունումը փաստացի նշանակում է ներկայիս կազմակերպությունից դուրս գալու դիմում: Այս մասին Բիշքեկում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը՝ մեկնաբանելով ՀՀ-ի՝ ԵՄ-ին անդամակցելու ձգտումը։

«Որովհետև թե՛ այնտեղ, թե՛ այստեղ գտնվելն անհամատեղելի է: Դրանում է ողջ խնդիրը», - ընդգծել է ռուս առաջնորդը:

Միևնույն ժամանակ, նա նշել է, որ տնտեսական կուրսի ընտրությունը երկրի, Հայաստանի ժողովրդի օրինական իրավունքն է: «Հայաստանը ինքնիշխան պետություն է, և հայ ժողովուրդն է որոշում իր զարգացման վեկտորը: Բայց դա, անշուշտ, դժվարություններ է ստեղծում՝ պայմանավորված նաև ԵԱՏՄ-ում գտնվելով, ԵԱՏՄ շուկայում հանրապետության առավելությունների զրոյացմամբ և հաստատված առևտրային շղթաների խզմամբ», - ասել է Ռուսաստանի ղեկավարը։ Նա Նիկոլ Փաշինյանին հիշեցրել է, որ Հայաստանի ՀՆԱ-ն ԵԱՏՄ-ին անդամակցության ընթացքում եռապատկվել է՝ 2015 թվականին կազմելով 10,6 միլիարդ դոլար, իսկ 2025 թվականին հասնելով 29,2 միլիարդ դոլարի, իսկ արտահանումը Միության երկրներ աճել է 10 անգամ։

Պուտինը ընդգծել է, որ ՌԴ-ն հարգանքով կվերաբերվի հայ ժողովրդի ցանկացած ընտրությանը: Այդուհանդերձ, նա նկատել է, որ Ռուսաստանը նույնպես պետք է ճշգրտի իր առևտրատնտեսական քաղաքականությունը՝ կապված այս հնարավոր որոշումների հետ։ Այս համատեքստում Պուտինը խնդրել է Փաշինյանին հնարավորինս շուտ կողմնորոշվել։ «Որքան արագ կողմնորոշվենք, այնքան լավ, որովհետև մենք նույնպես պետք է հասկանանք, թե ինչպես է ավելի լավ զարգացնել հարաբերությունները Հայաստանի հետ առաջին հերթին տնտեսական առումով. գյուղմթերքի կարգավորման, տեխնիկական նորմերի ու ստանդարտների որոշ հարցեր բացարձակապես չեն համընկնում ԵՄ-ի հետ», - ասել է ՌԴ նախագահը։

Ի պատասխան Հայաստանի վարչապետի այն մեկնաբանությանը, թե կոնկրետ ընտրության համար ժամանակը դեռ չի հասունացել, և դեռ չի ստեղծվել այնպիսի այլընտրանք, որը թույլ կտա կողմնորոշվել՝ հանրաքվեով, թե առանց դրա, Պուտինն ընդգծել է, որ միշտ կարևոր է ժողովրդի ընտրությունը. «Դե ուրեմն կատարե՛ք այն, և հարցը փակենք», - եզրափակել է նա:

Հանդիպման ընթացքում Փաշինյանը վերահաստատել է, որ Հայաստանը շահագրգռված է ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների հետագա խորացմամբ։ Միևնույն ժամանակ, նա կարծիք է հայտնել, որ հաշվի առնելով տարածաշրջանում տեղի ունեցող փոփոխությունները, այդ թվում՝ խաղաղության հաստատումը, երկկողմ հարաբերություններին պետք է նայել «թարմ հայացքով», ինչը կծառայի դրանց զարգացմանն ու խորացմանը։

Խոսելով ԵԱՏՄ-ից հնարավոր դուրս գալու մասին՝ Փաշինյանը նշել է, որ հայկական կողմը վերլուծել է ՌԴ-ի և Հայաստանի միջև գոյություն ունեցող պայմանագրային բազան, ինչպես նաև ԵԱՏՄ պայմանագրային բազան։ «Եվ, անկեղծ ասած, մենք չենք գտնել այն պարտավորությունների որևէ խախտում, որոնք Հայաստանն ունի ՌԴ-ի և ԵԱՏՄ-ի առջև, որովհետև ԵԱՏՄ պայմանագրում հստակ ասված է, թե ինչպես պետք է գործել, եթե երկիրը որոշում է դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից։ Ի դեպ, այնտեղ չկա որևէ այնպիսի կարգավորում, որով կարելի է անդամ պետությանը հեռացնել կազմակերպությունից, այսինքն՝ այնտեղ նախատեսված է, որ եթե երկիրը որոշում է դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից, ապա պետք է այդ մասին 6 ամիս առաջ տեղեկացնի գործընկերներին։ Կարծում եմ, որ մենք այս իրավիճակին պետք է նայենք հենց այս տեսանկյունից։ Մենք այս պահին չենք տեղեկացրել մեր գործընկերներին, որ պատրաստվում ենք դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից, և կարծում եմ, որ մենք պետք է հիմնվենք այս փաստի վրա, քանի որ այս առնչությամբ հանրաքվեի հարցը շատ է քննարկվել», - պարզաբանել է Հայաստանի վարչապետը։

Կառավարության ղեկավարը նկատել է, որ ներկայիս միջազգային իրադրությունում ցանկացած երկրի համար այլընտրանք ունենալը համարվում է լեգիտիմ նպատակ։ Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանն ընդգծել է, որ այս գործընթացն ուղղված չէ Ռուսաստանի կամ ԵԱՏՄ-ի դեմ։ «Որովհետև մենք բարձր ենք գնահատում ՌԴ-ի հետ մեր հարաբերությունները: Դա իրոք այդպես է։ Դուք արդեն նշեցիք, թե որքան կարևոր են դրանք մեզ համար, մեր երկրի համար։ Հույս ունենք, որ այդ հարաբերությունները կարևոր են նաև ՌԴ-ի համար։ Կարծում եմ, որ մենք՝ և՛ Հայաստանը, և՛ Ռուսաստանը, և՛ մենք անձամբ, պետք է շատ խնամքով վերաբերվենք այս հարաբերություններին, և ես ուզում եմ հաստատել, որ անձամբ ես և մեր կառավարությունը շատ խնամքով ենք վերաբերվում, և համոզված եմ, որ դուք նույնպես խնամքով եք վերաբերվում այս հարաբերություններին, և ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել ձեզ դրա համար», - ասել է նա։

Նշենք, որ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև արտաքին առևտրաշրջանառությունը 2026 թվականի հունվար-հունիսին կրճատվել է 20,9%-ով՝ կազմելով 2,6 միլիարդ դոլար։ Ընդ որում, արտահանումը նվազել է 4,2%-ով՝ հասնելով 1,2 միլիարդ դոլարի, ներմուծման 31,4% նվազման ֆոնին, որը կազմել է 1,4 միլիարդ դոլար։

Նշված ժամանակահատվածում ԵԱՏՄ-ի հետ Հայաստանի փոխադարձ առևտրի ծավալը կրճատվել է 19%-ով՝ կազմելով 2,8 միլիարդ դոլար։ Արտահանումը նվազել է 4,2%-ով՝ հասնելով 1,3 միլիարդ դոլարի, իսկ ներմուծումը անկում է ապրել 28,2%-ով՝ կազմելով 1,5 միլիարդ դոլար։

Միևնույն ժամանակ, ԵՄ-ի հետ առևտրաշրջանառությունը ցույց է տվել 46,2% աճ՝ կազմելով 1,7 միլիարդ դոլար։ Արտահանումն աճել է 80,2%-ով՝ կազմելով 516,5 միլիոն դոլար, ներմուծման 35% աճի ֆոնին, որը հասել է 1,2 միլիարդ դոլարի։