Փաստաբան․ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի նկատմամբ դատավարությունը լեգիտիմ չէ և հակասում է ՄԻԵԴ-ի որոշմանը

Արմինֆո.Ամենայն հայոց Գարեգին Բ կաթողիկոսի նկատմամբ քրեական հետապնդումն անօրինական է և հակասում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) որոշմանը, որի համաձայն, պետությունն իրավունք չունի միջամտել Եկեղեցու ներքին գործերին: Այդ մասին օգոստոսի 28-ին հայտարարել է փաստաբան Արմինե Ֆանյանը՝ Էջմիածնի դատարանի դիմաց, որտեղ մեկնարկել է Ամենայն հայոց կաթողիկոսի եւ Հայ Առաքելական Եկեղեցու վեց եպիսկոպոսների նկատմամբ հարուցված քրեական գործով երկրորդ դատական նիստը:

Նա հիշեցրել է, որ այդ քրեական վարույթը վերաբերում է Գարեգին Բ-ի բացառիկ իրավասությանը: "Ամենայն հայոց կաթողիկոսն իր իրավասությանը վերաբերող որոշում է կայացրել, իսկ իշխանությունները փորձում են քրեական գործիքակազմի միջոցով միջամտել դրա իրականացմանը", - պարզաբանել է Ֆանյանը:

Փաստաբանը նշել է, որ Հայաստանի պատմության մեջ նման նախադեպ ինքը չի հանդիպել, մասնավորապես, որպեսզի Ամենայն հայոց կաթողիկոսի նկատմամբ քրեական գործ հարուցվի: "Ողջ այս գործընթացը լեգիտիմ չէ, ավելին, կա ՄԻԵԴ որոշում, որտեղ հստակ խոսվում է որևէ կրոնական կազմակերպության գործերին պետության միջամտության անհնարինության մասին։ Մինչդեռ, մեր դեպքում պետությունը խախտում է այդ սահմանները", - ուշադրություն է հրավիրել փաստաբանը։

Հաշվի առնելով նախորդ դատավորի ինքնաբացարկը՝ Ֆանյանը նշել է, որ դեռևս չի կարելի ասել, թե ինչպես կվարվի նորը, քանի որ, նրա խոսքով, դա շատ զգայուն գործ է: "Առայժմ չեմ կարող ասել, թե ինչ որոշում կկայացնի ներկայիս դատավորն այս գործով։ Ինչպես և չեմ կարող մեկնաբանել նախորդ դատավորի որոշման իրավաչափությունը։ Բայց կոնկրետ ես ողջունում եմ այդ քայլը։ Թեև, իհարկե, ավելի լավ կլիներ, եթե նա ոչ միայն ինքնաբացարկ հայտներ, այլև արդարացներ կաթողիկոսին և դադարեցներ քրեական հետապնդումը", - նշել է փաստաբանը, վերսին ընդգծելով, որ այսօրվա նիստին Գարեգին Բ-ն ներկա չի լինելու:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի իշխանությունները 2025 թվականի մայիսից հակաեկեղեցական ակտիվ քաղաքականություն են ծավալել և ձգտում են հասնել Ամենայն հայոց Գարեգին Բ կաթողիկոսի հեռացմանը, ով այդ պաշտոնում ընտրվում է ցմահ: Այդ արշավի շրջանակներում հալածանքների են ենթարկվում ինչպես հոգևորականները, այնպես էլ եկեղեցու օգտին հանդես եկող քաղաքացիները։ Այս տարվա փետրվարին Հայաստանի դատախազությունը քրեական գործ էր հարուցել Ամենայն հայոց Գարեգին Բ կաթողիկոսի դեմ, նրա մեկնումը երկրից արգելված է: Գործը հարուցվել է Արման Սարոյանին կարգալույծ հռչակելուն առնչվող դատական ակտի կատարմանը խոչընդոտելու մեղադրանքով: Քրեական գործով դատախազ է նշանակվել Խաչատուր Գալստյանը: Գործով անցնում են ևս մի քանի բարձրաստիճան հոգևորականներ։ Օգոստոսի 7-ին դատավոր Հակոբ Մանուկյանը, ում նախագահությամբ պետք է տեղի ունենար Ամենայն հայոց կաթողիկոսի և վեց եպիսկոպոսների գործով առաջին նիստը, ինքնաբացարկ է հայտնե: Դրանից հետո գործը մակագրվել է դատավոր Սերժ Ռուշանյանին։ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի և վեց եպիսկոպոսների նկատմամբ քրեական գործով նախնական դատական նիստը տեղի է ունեցել 2026 թվականի օգոստոսի 28-ին, ժամը 16:30-ին Էջմիածնի դատարանի Վաղարշապատի նստավայրում: