
Արմինֆո. Օգոստոսի 17-ին Արմավիրի մարզի "Օշականի հերոսների" հուշարձանի մոտ տեղի է ունեցել հանդիսավոր հանրահավաք՝ նվիրված Օշականի ճակատամարտում պարսկական բանակի բազմակի գերազանցող ուժերի նկատմամբ ռուս զինվորների և հայ կամավորների հաղթանակի 199-րդ տարեդարձին: Արարողությունը կազմակերպել էր "Ռոսիա" ՀԿ-ն՝ Երևանում Ռուսական տան աջակցությամբ:
Ինչպես հաղորդում է Երևանում "Դոմ Մոսկվի" մոսկովյան մշակութագործարարական կենտրոնը, միջոցառման սկզբում ներկաները մեկ րոպե լռությամբ հարգել են հերոսների հիշատակը և ծաղիկներ ու ծաղկեպսակներ դրել "Օշականի հերոսների" հուշարձանին: Այնուհետև փողային նվագախմբի կատարմամբ հնչել են Հայաստանի և Ռուսաստանի օրհներգերը:
Հանդիսավոր մասի ընթացքում ելույթով հանդես է եկել Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը, ընդգծելով, որ Օշականի ճակատամարտը Ռուսաստանի և Հայաստանի ընդհանուր պատմության կարևոր իրադարձություններից մեկն է, որը շարունակում է մնալ ծանր փորձությունների և հանուն ընդհանուր հաղթանակի ջանքերի միավորման անմար օրինակ:
"199 տարի առաջ այս հողի վրա տեղի ունեցավ ռուս - պարսկական պատերազմի ամենաարյունալի ճակատամարտերից մեկը ՝ Օշականի ճակատամարտը ։ Գեներալ-լեյտենանտ Աթանաս Կրասովսկու ջոկատը, որը կազմում էր 3000-ից պակաս մարդ կար անօրինակ սխրանք գործեց. նրանք մարտով ճանապարհ ընկան թշնամու բազմակի գերազանցող ուժերի միջով դեպի պաշարված Էջմիածնի վանք։ Այսօր մենք հիշում ենք ոչ միայն ռուսական զենքի խիզախության մասին, այլև այն, որ այդ ճակատամարտում ուս ուսի տված ռուսների հետ անձնվիրաբար կռվում էին հայ աշխարհազորայինները։ Տեղի բնակչությունը հակառակորդի կրակի տակ ջուր էր հասցնում ռուս զինվորներին, ինչպես նաև օգնություն էր ցուցաբերում վիրավորներին ։ Ռուս զինվորների և հայ աշխարհազորայինների համատեղ սխրանքը թույլ տվեց փրկել հայերի հոգևոր կենտրոնի՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի սրբավայրերը", - նշել է Կոպիրկինը ՝ կարևորելով մեր նախնիների միասնական հաղթանակի մասին հիշողության պահպանումը և սերունդներին փոխանցումը ՝ որպես ընդօրինակման և բարոյական ուղենիշի օրինակ։
Դրանից հետո Հայ առաքելական և Ռուս ուղղափառ եկեղեցիների հոգևորականները աղոթք են կատարել ճակատամարտում զոհված զինվորների հոգիների հանգստության համար:
Միջոցառմանը մասնակցել են Երևանում Մոսկվայի տան տնօրեն Հայկ Մելիքյանը, Հայաստանում Ռոսսոտրուդնիչեստվոյի ներկայացուցչության ղեկավար Վադիմ Ֆեֆիլովը, ՀՀ-ում Ռուսաստանի և Բելառուսի դեսպանատների, ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության, ՀՀ-ում ՌԴ ԱԴԾ Սահմանապահ վարչության և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ:
1827 թվականի Օշականի ճակատամարտը հայ և ռուս ժողովուրդների բազմադարյա բարեկամության և Ռուս-պարսկական պատերազմի (1826-1828) հերոսական էջերի պատմության կարևոր հանգրվաններից է, որի ընթացքում Արևելյան Հայաստանն ազատագրվեց պարսից լծից և միացվեց Ռուսաստանին: Օգոստոսի 17-ին (29) Օշական տեղանքում ճակատամարտ տեղի ունեցավ պարսից գահաժառանգ Աբբաս Միրզայի բանակի և գեներալ-լեյտենանտ Աթանաս Կրասովսկու հրամանատարությամբ ռուսական ջոկատի միջև, որը օգնության էր շտապում պարսկական զորքերի կողմից պաշարված Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնին: 1831 թվականին Ամենայն հայոց Եփրեմ Ա Ձորագեղցի կաթողիկոսը, "արտահայտելով հայ հասարակության ցանկությունները, զգացմունքներն ու խոհերը", բարձրացրեց հուշարձանի կառուցման հարցը ։ 1834 թ. մայիսի 9 (21) – ին ինժեներ-լեյտենանտ Կոմպանեյսկու նախագծած հուշակոթողը տեղադրվեց Էջմիածնից 4 կմ հեռավորության վրա, Օշական տանող ճանապարհին՝ Մայր Աթոռ Ս.Էջմիածնի և տեղի բնակիչների միջոցներով: 2011թ. ապրիլին տեղի ունեցավ Օշականի "1827թ. Օշականի ճակատամարտում ընկած Սուրբ Էջմիածնի ռուս փրկիչ մարտիկներին" հուշակոթողի հանդիսավոր բացումը: