
Արմինֆո. ԱՄՆ աջակցությամբ ստորագրված համատեղ հռչակագիրը Հայաստանին և Ադրբեջանին տվեց խաղաղության ամրապնդման, բարգավաճման հասնելու և գործընկերությունը խորացնելու հստակ ճանապարհային քարտեզ: Այս մասին ասվում է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության հայտարարության մեջ, որը հրապարակվել է 2025 թվականի օգոստոսին Սպիտակ տանը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից համատեղ խաղաղության հռչակագրի ստորագրման առաջին տարեդարձի կապակցությամբ:
Երկու առաջնորդների միջև հանդիպումից հետո մեկ տարվա ընթացքում երկրները հիմք են դրել հետագա կայուն հաջողության համար: Հայաստանն ու Ադրբեջանը պահպանում են կայունությունը հայ-ադրբեջանական սահմանի երկայնքով և ձեռնարկում են կոնկրետ քայլեր՝ վստահություն ձևավորելու համար՝ հարաբերությունների կարգավորման, սահմանազատման և երկարաժամկետ կայունության ապահովման համար կենսական նշանակություն ունեցող միջոցառումների միջոցով:
«Թրամփի երթուղի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար» (TRIPP) բազմամոդալ տարանցիկ երթուղին տեսլականից վերածվում է իրականության: Այս առումով Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ արդեն իսկ ձեռք է բերվել կոնկրետ առաջընթաց, այդ թվում՝ ՀՀ-ի և ԱՄՆ-ի միջև համաձայնագիր՝ TRIPP զարգացման ընկերություն ստեղծելու վերաբերյալ՝ ենթակառուցվածքների զարգացումը խթանելու համար: Հայաստանում արդեն ընթանում են ինժեներական ուսումնասիրություններ։
Ադրբեջանը գրեթե ավարտել է իր տարածքում ճանապարհների և երկաթուղիների կառուցումը՝ դրանք Հայաստանում TRIPP-ի հետ կապելու համար։ Երեք երկրները նաև աջակցում են TRIPP-ի շրջանակներում էլեկտրահաղորդման գծի կառուցմանը։
Հաղորդագրության համաձայն՝ Միացյալ Նահանգները 201 միլիոն դոլարի դրամաշնորհ է տրամադրել Անդրկասպյան տարածաշրջանի ձեռնարկատիրական հիմնադրամին՝ Անդրկասպյան առևտրային ուղու (Միջին միջանցք) Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի հատվածներում մասնավոր հատվածի ներդրումները խթանելու համար։
Ավելին, Միացյալ Նահանգները խորացրել է կապերը Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ՝ ստորագրելով երկկողմ ռազմավարական գործընկերությունները ուրվագծող նոր կանոնադրություններ, ինչպես նաև փոխըմբռնման հուշագրեր էներգետիկ անվտանգության, սահմանային ենթակառուցվածքների և անվտանգության, արհեստական բանականության և կիսահաղորդիչների նորարարության, ինչպես նաև կարևորագույն հանքանյութերի ոլորտներում։ Այս համաձայնագրերը նպաստում են երեք երկրների երկարաժամկետ բարգավաճմանը և արդեն իսկ զգալի արդյունքներ են տվել։ Աղբյուրի տվյալներով՝ Ադրբեջանը միակողմանիորեն վերացրել է Հայաստանի վրա տարանցիկ բոլոր սահմանափակումները։ Անցած տարվա ընթացքում Ադրբեջանի միջով դեպի Հայաստան և դեպի Ադրբեջան է տեղափոխվել մոտ 60,000 տոննա ապրանք։ Ադրբեջանը նաև Հայաստանին մատակարարել է 20,000 տոննա նավթամթերք։ Երկու երկրները շարունակում են աշխատել երկկողմ առևտուրը մեծացնելու ուղղությամբ։
Այս ջանքերի արդյունքում երկու երկրների հեռահաղորդակցության օպերատորները ստորագրել են ինտերնետային կապի մասին համաձայնագիր, որը կնպաստի տարածաշրջանային կապի ուղիների դիվերսիֆիկացիային, կբարձրացնի Հարավային Կովկասում հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքների հուսալիությունն ու դիմադրողականությունը, ինչպես նաև կզարգացնի հեռահաղորդակցության ցանցերը Եվրասիայում։
Հայաստանի և Ադրբեջանի համատեղ կոչի հիման վրա ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը և դրա հետ կապված կառույցները լուծարվել են՝ ճանաչելով չլուծված հակամարտությունների դարաշրջանի ավարտը։
Ինչպես նշված է Արտաքին գործերի նախարարության հայտարարության մեջ, Միացյալ Նահանգները, Հայաստանը և Ադրբեջանը վերահաստատում են իրենց անսասան աջակցությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի ինքնիշխանությանը, տարածքային ամբողջականությանը և իրավասությանը իրենց միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններում։ Երեք երկրները շարունակում են հավատարիմ մնալ օգոստոսի 8-ի համատեղ հռչակագրի լիարժեք իրականացմանը և տարածաշրջանի բացառիկ տնտեսական ներուժի բացահայտմանը։
«Իսկական խաղաղությունը երբեք չի կառուցվում մեկ գիշերվա ընթացքում, այլ, ինչպես ասում է նախագահ Թրամփը՝ «Տրված խոստումները, կատարվող խոստումները»։ «Երկարատև խաղաղության ուղղությամբ Հայաստանի և Ադրբեջանի ձեռնարկած քայլերը օրինակ են աշխարհի համար, և մենք լավատեսորեն ենք տրամադրված տարածաշրջանի պայծառ և բարգավաճ ապագայի նկատմամբ», - նշել է աղբյուրը։