Կարծիք. Երևանի և Բաքվի միջև հակամարտության լուծումը թույլ է տալիս Վաշինգտոնին զրկել Ռուսաստանին Հարավային Կովկասում ազդեցության ամենակարևոր լծակներից

Արմինֆո. Հայ-ադրբեջանական հակամարտության կարգավորումը թույլ է տալիս Վաշինգտոնին զրկել Ռուսաստանին Հարավային Կովկասում ազդեցության հիմնական լծակներից, կարծում է ամերիկանագետ Սուրեն Սարգսյան։

Այս փուլում «Trump Route for International Peace and Prosperity» (TRIPP) նախագծի իրականացման հնարավորությունների վերաբերյալ փորձագետը նշել է, որ Թրամփի վարչակազմը Հարավային Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում հասել է ակտիվության և ներգրավվածության այնպիսի մակարդակի, որին ոչ մի ամերիկյան վարչակազմ չի հասել 1992 թվականից ի վեր։

Նա, սակայն, ընդունել է, որ դա պայմանավորված է ոչ միայն բարենպաստ աշխարհաքաղաքական պայմաններով, այլև նրանով, որ Ռուսաստանը կենտրոնացած է Ուկրաինայի պատերազմի վրա, որի արդյունքում Հարավային Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում նրա ներգրավվածությունն ու ազդեցությունը զգալիորեն թուլացել են։

«Նույնը վերաբերում է նաև Իրանին»։ Այս հանգամանքը նաև թույլ է տվել Թրամփի վարչակազմին ավելի ակտիվ դեր խաղալ տարածաշրջանում։ Սակայն, այստեղ կարևոր են նաև երկու հիմնական գործոններ, որոնք այս գործընթացը դարձրին աննախադեպ արագ և արդյունավետ», - վստահ է Սարգսյան։

Նրա խոսքով՝ առաջին գործոնը Սթիվ Վիտկոֆն է։ Ամերիկանիստը նշել է, որ առկա տեղեկությունների համաձայն՝ Սթիվ Վիտկոֆն ինքը TRIPP-ի ճարտարապետներից մեկն է։ «Կենտրոնական Ասիան TRIPP-ի միջոցով Թուրքիայի և Եվրոպայի հետ կապելու գաղափարը նույնպես վերագրվում է նրա թիմին։ Այս նախաձեռնությունն ունի ոչ միայն տնտեսական և տրանսպորտային նշանակություն, այլև կարևոր աշխարհաքաղաքական բաղադրիչ։ Կարևոր է նաև, որ Վիտկոֆը պահպանի անմիջական կապը Թրամփի հետ, որի շնորհիվ նախագծի սկզբնական փուլում (2025 թվականի փետրվար) բյուրոկրատական և ենթակայության խնդիրներ չեն առաջացել»։ «Իր հերթին, հայ-ադրբեջանական հակամարտության լուծումը թույլ է տալիս Վաշինգտոնին զրկել Ռուսաստանին Հարավային Կովկասում ազդեցության ամենակարևոր լծակներից՝ հակամարտության երկարաձգման գործում դեր խաղալու ունակությունից», - նշել է Սերժ Սարգսյանն։

Այս գործընթացում երկրորդ կարևոր գործոնը, ըստ «Ամերիկանիստ»-ի, Թրամփի վարչակազմի կառավարման ոճն է, որը բնութագրվում է բյուրոկրատական գործընթացների զգալի կրճատմամբ, հատկապես հիմնական հարցերի իրականացման գործում, այդ թվում՝ ուժի կիրառման հարցում (հիշեք, թե որքան արագ լուծվեցին Պանամայի ջրանցքը, Վենեսուելան և մի շարք այլ չլուծված խնդիրներ)։

«Որոշումների կայացման գործընթացները իրականացվում են հնարավորինս արագ, առանց ավանդական բյուրոկրատական ձգձգումների, ինչը թույլ է տալիս արագ առաջ մղել նման խոշորամասշտաբ աշխարհաքաղաքական նախագծերը և դրանց լուծումները։ Այս համատեքստում նախագահ Թրամփի անձնական ներգրավվածությունը նույնպես էական դեր է խաղում գործընթացներում։ Միևնույն ժամանակ, Մարկո Ռուբիոն ղեկավարում է ոչ միայն Պետդեպարտամենտը, այլև Ազգային անվտանգության խորհուրդը, որը նպաստում է արտաքին քաղաքականության և ազգային անվտանգության համակարգերի ավելի սերտ համակարգմանը: «Արդյունքում, տարբեր գործակալությունների միջև մրցակցությունը և երկարատև միջգերատեսչական համաձայնագրերը նվազագույնի են հասցվում, իսկ որոշումների կայացումն ու իրականացումը դառնում են ավելի արագ և արդյունավետ», - ասաց նա:

Փորձագետը կարծում է, որ ո՛չ Թրամփը, ո՛չ էլ նրա թիմի հիմնական անդամները երբեք բյուրոկրատներ չեն եղել: Սարգսյանն ավելացրեց, որ հենց այս հանգամանքը թույլ է տալիս նրանց հասկանալ, թե ինչպես է բյուրոկրատիան բարդացնում ոչ միայն քաղաքականության մշակումը, այլև իրականացումը, նույնիսկ երբ խոսքը վերաբերում է անհետաձգելի և ռազմավարական կարևորության հարցերին:

«Այս առումով ներկայիս վարչակազմը բարենպաստորեն համեմատվում է նախորդ բոլոր վարչակազմերի հետ՝ առանց բացառության: Սրանք, իհարկե, հիմնական գործոններ են, բայց ոչ բոլորը:

Իհարկե, կան մի շարք գործոններ, որոնք խոչընդոտում են TRIPP-ի իրականացմանը, նույնիսկ նման լուրջ ջանքերի դեպքում, բայց ես դրանք կքննարկեմ առանձին հրապարակման մեջ», - եզրափակեց Սարգսյանն: