Արմինֆո. Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի (ՀՔԱ) Վանաձորի գրասենյակի կողմից անցկացված հետազոտության համաձայն՝ 2026 թվականի առաջին յոթ ամիսների ընթացքում Հայաստանի զինված ուժերում գրանցվել է զինծառայողների մահվան 30 դեպք:
Կազմակերպությունը նշել է, որ 30 դեպքից 11-ը պաշտոնապես դասակարգվել են որպես զինվորական ծառայության հետ կապված, մինչդեռ 19-ը՝ ոչ:
ՀՔԱ-ն հիշեցրել է, որ դեռևս 2019 թվականին դիմել է ՀՀ գլխավոր դատախազությանը և քննչական կոմիտեին՝ խնդրելով պարզաբանել այդ դեպքերի դասակարգման հիմքում ընկած հանգամանքները:
ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակը հայտնել է իր համոզմունքը, որ զինված ուժերում մահվան դեպքերը պետք է դասակարգվեն միայն երկու լայն ենթախմբերի՝ հրադադարի խախտման հետևանքով մարտական մահեր և ոչ մարտական մահեր՝ որևէ այլ հանգամանքներում: Անկախ նրանից, թե զինծառայողը մահացել է ակտիվ ծառայության ընթացքում, թե ոչ, այս դեպքը պետք է համարվի կյանքի կորուստ զինված ուժերի համար, քանի որ յուրաքանչյուր զինծառայողի մահը պետք է դիտարկվի պետության՝ մարդու իրավունքները պաշտպանելու պարտականության լույսի ներքո: «Հետևաբար, Կազմակերպությունը գնահատում է Զինված ուժերում զինծառայողների մահը՝ հիմնվելով այն փաստի վրա, որ դա տեղի է ունեցել ակտիվ ծառայության ընթացքում», - շարունակվում է հայտարարությունը։
2026 թվականին զինծառայողների բոլոր մահերը տեղի են ունեցել ոչ մարտական իրավիճակներում։ Ավելին, վերջին երկու տարվա և հինգ ամիսների ընթացքում Զինված ուժերում հրադադարի խախտման հետևանքով մահվան դեպքեր չեն գրանցվել. վերջին նման դեպքը փետրվարին էր։
2024 թվականը, երբ հրադադարի խախտման հետևանքով զոհվել է Երկրապահ կամավորական միության չորս անդամ։ Չնայած 2024 թվականի փետրվարից ի վեր հրադադարի խախտման հետևանքով մահվան դեպքեր չեն գրանցվել, Զինված ուժերում մարտական գործողությունների ժամանակ զոհված զինծառայողների թիվը 2018-2015 թվականներին աճել է 2010-2017 թվականների համեմատ։
2026 թվականին ոչ մարտական իրավիճակներում զոհված 30 զինծառայողներից ավելի քան մեկ երրորդը (մոտավորապես 37%) մահացել է ինքնասպանության և սպանության հետևանքով։ Ավելին, ինքնասպանության 8 դեպքերից 6-ը և սպանության 3 դեպքերից 2-ը կապված են զինվորական ծառայության հետ։
«ՀՀ զինված ուժերի զինծառայողների կյանքի իրավունքի պաշտպանության վիճակը վերլուծելիս մենք կքննարկենք ՀՀ զինված ուժերի (և մինչև 2023 թվականը Արցախի պաշտպանության բանակի) զինծառայողների մահվան դեպքերը և դրանց պատճառները՝ ներկայացնելով դրանք երկու ժամանակահատվածում՝ մինչև 2018 թվականի թավշյա հեղափոխությունը (2010-2017) և դրանից հետո (2018-2025):
Նշենք, որ ներկայացված տվյալները չեն ներառում 2016, 2022 և 2023 թվականներին Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմի և ռազմական գործողությունների հետևանքով մահացածները», - նշել է ՀՔԱ գրասենյակը։
Այսպիսով, ՀՔԱ գրասենյակի հետազոտության համաձայն՝ 2010-2017 թվականներին Հայաստանի և Արցախի զինված ուժերում զոհվել է 462 զինծառայող, որոնցից 163-ը (35%)՝ զոհվել է հրադադարի խախտման հետևանքով և 299 (65%)՝ ոչ մարտական իրավիճակներում։
2018-2025 թվականներին գրանցվել է զինծառայողների մահվան 511 դեպք, որոնցից 84-ը (16%) զոհվել են մարտական իրավիճակներում, իսկ 427-ը՝ (84%)՝ ոչ մարտական իրավիճակներում։
Ինչպես երևում է տվյալներից, 2018-2025 թվականներին, 2010-2017 թվականների համեմատ, մահերի թիվն աճել է մոտավորապես 11%-ով, իսկ նույն ժամանակահատվածում 2018-2025 թվականներին զինծառայողների շրջանում ոչ մարտական մահերի թիվն աճել է 45%-ով (49 մահով)։
Ինքնասպանության և սպանության հետևանքով մահերի վերաբերյալ պետք է նշել, որ 2010-2017 թվականներին գրանցվել է 131 զինվորական մահ՝ պայմանավորված... վերը նշված պատճառները, որոնք կազմում են զինծառայողների շրջանում ոչ մարտական մահերի ընդհանուր թվի 45%-ը։
2018-ից 2025 թվականներին ինքնասպանության և սպանության հետևանքով գրանցվել է 120 զինվորական մահ, որը կազմում է զինծառայողների շրջանում ոչ մարտական մահերի ընդհանուր թվի 28%-ը։
Կարծիք. Բաքուն Բեռլինում բանակցությունների արդյունքներով ստանում է ընդլայնված ազդեցության ալիք ԵՄ ներսում և ամրապնդում է համագործակցային կապերը գլխավոր եվրո-շարժիչի հետ
Հայ փորձագետ. Կարո՞ղ է արդյոք ժամանակակից Ադրբեջանը գոյություն ունենալ առանց ռուսական և խորհրդային արդիականացման
Զատուլին․ Փաշինյանը շատ էր շտապում Ռուսաստան, քանի որ, իրականում, պարտվել է ընտրություններում
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Փաշինյանին հեռացրել են "ԻՆՆՈՊՐՈՄ"-ի հյուրերի ցանկից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
