Կոնստանտին Սոկոլովը՝ Tripp+-ի նախագահ. փորձագետի կարծիք

Արմինֆո. Ռուսական ծագմամբ ամերիկացի ներդրող Կոնստանտին Սոկոլովը նշանակվել է TRIPP+ Enterprise Fund-ի նախագահ․ դա նոր հիմնադրամ է, որը պետք է ֆինանսավորի ենթակառուցվածքային նախագծեր Հայաստանում, Ադրբեջանում, Վրաստանում և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում: Նշանակումը հաստատել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը։ Այս մասին "Սեկտոր գոռ" հետազոտական Telegram-ալիքում իր հոդվածում գրում է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ՉԺԱԻ Կովկասյան հետազոտությունների բաժնի ղեկավար, քաղաքական գիտությունների թեկնածու Եվգենիա Գորյուշինան:

Ընդ որում, ինչպես գրում է հեղինակը, կարևոր է չշփոթել TRIPP+-ը TRIPP Development Company-ի հետ։ Վերջինս ստեղծվում է ԱՄՆ-ի և Հայաստանի կողմից՝ Հայաստանի տարածքում տրանսպորտային, էներգետիկ և թվային ենթակառուցվածքի անմիջական զարգացման համար։ Իսկ TRIPP+-ն առանձին ներդրումային մեխանիզմ է, որը կարող է վարկեր, դրամաշնորհներ տրամադրել եւ մտնել ընկերությունների կապիտալ:

Հիմնադրամի նախնական ծավալը գնահատվում է 201 մլն դոլար։ Ավելի վաղ ամերիկյան կողմը նաեւ խոսել էր 400 մլն դոլար արտաքին օգնության ռեսուրսների մասին՝ ողջ նախաձեռնությանն աջակցելու համար։ Ֆինանսավորման մանրամասն կառուցվածքը դեռ չի բացահայտվել:

Սոկոլովը ծնվել է Լենինգրադում, կրթություն է ստացել Ռուսաստանում, 1997 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Ավելի քան քսան տարի աշխատում է ներդրումների, հեռահաղորդակցության, էներգետիկայի և ենթակառուցվածքների ոլորտներում։ Նա հիմնադրել է Չիկագոյի IJS Investments-ը, գլխավորում է Northern Pillar Energy Consortium-ը և Pelagos Data Centres-ը:

Հայաստանի համար, ինչպես կարծում է Գորյուշինան, ավելի կարեւոր է այլ բան։ Սոկոլովն անուղղակիորեն տնօրինում է Viva Armenia-ի 20%-ը, որը երկրի խոշորագույն հեռահաղորդակցային օպերատորներից մեկն է: Ընկերության եւս 20 տոկոսը պատկանում է պետությանը, 60 տոկոսը՝ նրա գործընկեր Ժե Ժանգին։ Viva-ն զարգացնում է բջջային կապը, օպտիկամանրաթելային ցանցը, ամպային և վճարային ծառայությունները: 2025 թվականին Սոկոլովը հայտարարել է 5G և ամպային ենթակառուցվածքի զարգացման համար մոտ 150 միլիոն դոլար ներդնելու ծրագրերի մասին։ Հենց այստեղ է ծագում գլխավոր  հռետորական հարցը։

TRIPP-ը ենթադրում է ոչ միայն երկաթուղու եւ ավտոճանապարհների, այլեւ կապի գծերի, թվային մաքսային ենթակառուցվածքի, էներգետիկ օբյեկտների եւ տարանցման կառավարման ծառայությունների կառուցում: Այսինքն, հիմնադրամը, որը գլխավորել է Սոկոլովը, կարող է պոտենցիալ ֆինանսավորել այն նույն ոլորտները, որոնցում արդեն գործում է նրա հայաստանյան ակտիվը։

Պաշտոնապես Պետդեպարտամենտը խոստանում է շահերի բախման կանխարգելման կանոններ, անկախ աուդիտ և տարեկան հաշվետվություններ: Բայց հիմնադրամի խորհրդի կազմը, ներդրումային կանոնակարգը, ինքնաբացարկի կանոնները և Սոկոլովի հետ կապված ընկերությունների ցանկը դեռ չեն հրապարակվել:

Կա նաեւ քաղաքական ասպեկտ, նշում է փորձագետը։ Սոկոլովը Դոնալդ Թրամփին աջակցող կառույցների խոշոր դոնոր է։ 2025 թվականին նա 11 միլիոն դոլար է փոխանցել MAGA Inc. - ին, ինչպես նաև ֆինանսավորել է Հանրապետական կուսակցությանը։ Նրա նշանակումը, հետեւաբար, դիտվում է ոչ միայն որպես պրոֆեսիոնալ ներդրողի ընտրության, այլեւ՝ որպես վստահության վարչակազմին քաղաքականապես մտերիմ անձին։ Սոկոլովի ռուսական ծագումն այս պատմության մեջ, ինչպես կարծում է Գորյուշինան, երկրորդական է, թեև շատ հրապարակումներում դրան ուշադրություն է դարձվում։ Շատ ավելի կաարեւոր են նրա կապերն ԱՄՆ-ում, Հայաստանի ռազմավարական հեռահաղորդակցային ընկերությունում ունեցած մասնաբաժինը և մասնավոր շահերի համընկնումը TRIPP+ - ի ապագա ֆինանսավորման ուղղությունների հետ։

TRIPP-ի իրական մասշտաբը պարզ կդառնա միայն հիմնադրամի առաջին որոշումներից հետո․  ով կստանա փողերը, որ ընկերությունները կդառնան կապալառու, և արդյոք դրանց թվում կլինեն հենց Սոկոլովի հետ կապված կառույցներ: "Հետեւում ենք", - ամփոփել է Եվգենիա Գորյուշինան:

Մինչդեռ, նշենք, որ օրերս տեղեկություն է տարածվել ՎՏԲ բանկից Հայաստանի խոշոր հանքարդյունաբերական ակտիվի ՝ Թեղուտի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի գնման մասին: Գործարքի արժեքը հայտնի չէ: Որոշ ոչ պաշտոնական տվյալների համաձայն,  Թեղուտի նախագիծը ձեռք է բերել "Կուպրար ՌԱ" ՓԲԸ նոր հայաստանյան ներդրումային ընկերությունը՝ բացառապես Tripp+ Enterprise Fund-ի շահերից ելնելով, որի հետևում կանգնած է Կոնստանտին Սոկոլովը: