
ԱրմԻնֆո. «Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի անդամ Վահե Հովաննիսյանը կիսվել է տոտալիտարիզմի հոգեբանական մեխանիզմների մասին մտորումներով՝ հիմնվելով ավստրիա-ամերիկացի հոգեբույժ և հոգեթերապևտ Բրունո Բետտելհեյմի գաղափարների վրա:
Հովաննիսյանը իր Facebook էջում հրապարակման մեջ գրում է, որ Բետտելհեյմի համաձայն՝ տոտալիտար համակարգերի գրավչությունը կայանում է նրանում, որ դրանք ազատում են մարդուն ներքին հակասություններից, ստեղծում անվտանգության պատրանք և ազատում բարոյական ընտրության բեռից:
Այս տեսությունը տեղափոխելով ժամանակակից հայկական իրականություն, փորձագետը նշում է, որ դեռ մի քանի տարի առաջ պետական և իրավապահ կառույցներում կային մարդիկ, որոնք փորձում էին դիմադրել անօրինական որոշումներին, սակայն իրենց ներսում շարունակական հակամարտությունը աստիճանաբար ստիպում էր շատերին կամ հեռանալ համակարգից, կամ արդարացնել տեղի ունեցողը:
«Սա ապահովության զգացողություն է տալիս, ազատում է փոքրամասնության մեջ հայտնվելու վախից և ազատում է ամենածանր բեռից՝ ինքնուրույն մտածելու և որոշումներ կայացնելուց», - գրել է նա:
Հովաննիսյանի խոսքով՝ հենց այդ պատճառով հասարակության մեջ ավելի հաճախ տարածվում են այնպիսի դիրքորոշումներ, ինչպիսիք են՝ «ես չեմ առնչվում դրան», «ես չեն ձերբակալի», «ես պարզապես անում եմ իմ գործը» և «ես քաղաքականությամբ չեմ զբաղվում»։
Փորձագետը առանձնացրել է նաև այն թեման, որ շատերին զարմացնում է հանրային անձանց լռությունը, ինչպես նաև այն մարդկանց, որոնց ժամանակին օգնել է «Ծառուկյան» կուսակցության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը։ Սակայն Հովաննիսյանը գրում է նաև, որ ծայրահեղ պայմաններում կան քաղաքացիներ, որոնք մնում են ազնիվ մարդիկ։ Նրանք չեն վախենում ճնշումներից և բացահայտ հանդես են գալիս անարդարության դեմ։ Именно նրանք, ըստ փորձագետի, են հույսը կրողը։ Հրապարակման ավարտին նա մեջբերում է Բետտելհեյմի եզրակացությունը, որ տոտալիտարիզմը մարդուն խոստանում է անվտանգություն և ազատում ներքին հակասություններից, սակայն դա ձեռք է բերվում ինքնուրույնության, ինքնագնահատականի և մարդկային արժանապատվության կորուստով։
«Տոտալիտար համակարգերում իշխող հանգստության գինը՝ հոգու մահն է», - մեջբերում է հեղինակը հոգեթերապևտին։
Նշենք, որ «Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը ներկայացնում է հայկական հասարակական-քաղաքական հարթակ, որը միավորում է փորձագետների
և վերլուծաբանների, որոնք պարբերաբար հրապարակում են գնահատականներ Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակի, պետական կառավարման և արտաքին քաղաքականության հարցերի վերաբերյալ։ Վահե Հովաննիսյանը խմբի ամենաակտիվ ներկայացուցիչներից մեկն է և պարբերաբար հանդես է գալիս վերլուծական հրապարակումներով հասարակական-քաղաքական օրակարգի վերաբերյալ։
Հիշեցնենք, որ հուլիսի 6-ին «Ծառուկյան» կուսակցության առաջնորդ և գործարար Գագիկ Ծառուկյանին ձերբակալել և տեղափոխել են Հայաստանի Քննչական կոմիտե։ Նա մեղադրվում է խարդախության կազմակերպման և առանձնապես խոշոր չափերով գումարների լվացման մեջ։ Քննչական վարկածով՝ 2022-2024 թվականներին իր ղեկավարությամբ գործող խումբը՝ Հայաստանի և Իրանի միջև առևտրատնտեսական կապերի զարգացման պատրվակով, ստեղծել է համատեղ իրավաբանական անձինք՝ Իրանի քաղաքացիների մասնակցությամբ, որից հետո իրականացրել է խարդախական սխեմա, որի արդյունքում պատճառվել է ավելի քան 21 միլիոն դոլարի վնաս։ Բացի այդ, Գագիկ Ծառուկյանին ներկայացվել է ևս մեկ մեղադրանք՝ անօրինական որսի համար։ Հուլիսի 7-ին դատարանը բավարարել է մեղադրող կողմի միջնորդությունը՝ Ծառուկյանին երկու ամսով կալանավորելու մասին։