
Արմինֆո. «Թրամփի ուղին դեպի միջազգային խաղաղություն և բարգավաճում» (TRIPP) նախագծի շրջանակներում Իրանի սահմաններին ամերիկյան ներկայությունից առաջացող հնարավոր ռիսկերն ու սպառնալիքները պետք է լիովին գնահատվեն: Այս մասին հուլիսի 8-ին Երևանում կայացած մամուլի ասուլիսում հայտարարել է Հայաստանում Իրանի դեսպան Խալիլ Շիրգոլամին:
«TRIPP նախագծի վերաբերյալ կարծում եմ, որ այս ձևաչափով հայ-իրանական օրակարգը պետք է ներառի այս նախագծի հետ կապված հնարավոր ռիսկերի կառավարման և հնարավոր սպառնալիքների չեզոքացման հետ կապված հարցեր», - ասել է իրանցի դիվանագետը:
Նշելով Միացյալ Նահանգների՝ որպես բանակցային կողմի, անվստահելիությունը՝ դիվանագետը Իրանի մտահոգությունները իր սահմաններին ամերիկյան ներկայության վերաբերյալ անվանել է լիովին տրամաբանական և օրինական: «Եվ այս մտահոգությունները պետք է հստակ պատասխան և արձագանք ստանան»: Հայաստանի կառավարությունը վստահեցրել է, որ այս նախագծի իրականացումը և սահմանին ԱՄՆ ներկայությունը որևէ մարտահրավեր չեն առաջացնի Իրանի համար: «Ես կարծում եմ, որ մենք պետք է մշակենք մի մեխանիզմ, որի շրջանակներում Հայաստանը կարող է իրացնել շրջափակման վերացման ողջ ներուժը՝ միաժամանակ հստակ գնահատականներ տալով ամերիկյան ներկայության հնարավոր ռիսկերի և Իրանի համար ցանկացած հնարավոր սպառնալիքի վերաբերյալ», - նշել է դիվանագետը։
Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրեցին յոթ կետից բաղկացած համատեղ «Խաղաղության հռչակագիր»։ Այն նախատեսում է համատեղ կոչ Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ)՝ դադարեցնելու ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացը և դրան առնչվող կառույցները, ինչպես նաև ստեղծել տրանսպորտային միջանցք Հայաստանի տարածքով, որը կկապի Ադրբեջանը իր Նախիջևանի էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով և Իրանով։ 2026 թվականի հունվարի 14-ին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հրապարակեց Վաշինգտոնում ամերիկյան կողմի հետ ստորագրված շրջանակային փաստաթուղթ՝ «Թրամփի երթուղի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար» (TRIPP) ծրագրի իրականացման համար։ 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները։ Փաստաթղթում, ի թիվս այլ բաների, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է հաստատել և աջակցել TRIPP զարգացման ընկերության ստեղծմանը։ Ընկերությունը... Ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի TRIPP նախագծի զարգացման համար՝ ստանալով նախնական զարգացման իրավունք 49 տարվա ժամկետով: Հայաստանը մտադիր է ԱՄՆ-ին առաջարկել TRIPP Development Company-ի բաժնետոմսերի 74%-ը՝ պահպանելով 26%-ը: Ակնկալվում է, որ այս գործընկերությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ ՀՀ կառավարությանը լրացուցիչ բաժնեմաս տրամադրելու միջոցով, որի արդյունքում նրա բաժնեմասը կհասցվի 49%-ի: