
ԱրմԻնֆո. ՀՀ-ի և Եվրամիության միջև մերձեցման գործընթացը ակնհայտ է, Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը հարցազրույց է տվել RTVI-ին։
Երբ նրան խնդրել են քննարկել Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև դիվանագիտական շփումները և պարզաբանել, թե արդյոք Մոսկվան ներկայումս բարձրացնում է ԵՄ-ին անդամակցության վերաբերյալ հանրաքվեի անհրաժեշտության հարցը, որի մասին Ռուսաստանի նախագահը խոսել էր ընտրությունների նախօրեին, Գալուզինը հիշեցրել է, որ Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության ռիսկերի վերաբերյալ մտահոգություններ են հայտնել մայիսի 29-ին Աստանայում Ռուսաստանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի և Բելառուսի առաջնորդները։
Նա հիշեցրել է, որ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի առաջնորդների կողմից այս հարցի վերաբերյալ ընդունվել է համատեղ հայտարարություն, որում հստակ նշվում է, որ Հայաստանի՝ Եվրամիությանը անդամակցելու գործընթացի սկիզբը և ՀՀ ներկայիս ղեկավարության՝ ԵՄ-ին միանալու ծրագրերը շատ կոնկրետ ռիսկեր են ստեղծում մեր Եվրասիական ինտեգրացիոն միավորման մյուս անդամների տնտեսական անվտանգության համար, բացի Հայաստանից։
Նրա խոսքով, և համապատասխանաբար, հանձնարարվել է պատրաստել զեկույց Հայաստանը ԵԱՏՄ-ում մասնակցությունը կասեցնելու հնարավոր հետևանքների վերաբերյալ։
«Այնպես որ, վստահ եմ, որ մասնագետները կաշխատեն ինչպես տնտեսական, այնպես էլ իրավական ասպեկտների վրա։ Այնպես որ, սպասենք մասնագետների աշխատանքի արդյունքներին»։
Ինչ վերաբերում է հանրաքվեին, ինչպես գիտեք, վերոնշյալ համատեղ հայտարարության մեջ չորս առաջնորդները հանդես եկան դրա հնարավորինս շուտ անցկացման օգտին, քանի որ ՀՀ օրենսդրությամբ հանրաքվեի անցկացումը անհրաժեշտ է ՀՀ-ի՝ վերազգային ինտեգրացիոն կառույցներին միանալու համար։ Հետևաբար, անկեղծ ասած, մենք լիովին չենք հասկանում, թե ինչու է ՀՀ ղեկավարությունը չի շտապում հարցնել երկրի բնակիչներին այս շատ կարևոր հարցի նկատմամբ իրենց վերաբերմունքի մասին։ «Հավանաբար չեմ բացառում, որ այս հետաձգման հետևում կան որոշ օպորտունիստական նկատառումներ, այնպես չէ՞», - հավելեց նա։
Այս համատեքստում ռուս դիվանագետը շտապեց կրկնել սկզբունքային դիրքորոշումը, որը Մոսկվան արդեն մի քանի անգամ արտահայտել է։ «Մեզ համար անընդունելի դիրքորոշումն այն իրավիճակն է, երբ Հայաստանը պաշտոնապես հայտարարում և օրենսդրորեն ամրագրում է իր այսպես կոչված եվրոպական ձգտումները՝ շարունակելով վայելել Եվրասիական տնտեսական միության անդամակցության բոլոր առավելություններն ու առավելությունները», - նշեց նա։
Պատասխանելով այն դիտարկմանը, որ Հայաստանը դեռևս պաշտոնական դիմում չի ներկայացրել ԵՄ-ին անդամակցելու համար, Գալուզինը արագորեն չհամաձայնվեց հարցի այս ձևակերպման հետ՝ նշելով, որ անցյալ տարվա ապրիլին Հայաստանում ընդունված օրենքը կոչվում է «Եվրամիությանը անդամակցելու գործընթացի մեկնարկի մասին»։
«Ի՞նչ է մեզ պետք՝ հաստատելու համար, որ Հայաստանի՝ Եվրամիությանը անդամակցելու գործընթացը սկսվել է։ Այս հարցի վերաբերյալ հատուկ օրենք է ընդունվել»։ «Եվ ես այստեղ այլ մեկնաբանություններ չեմ տեսնում», - ասաց Ռուսաստանի փոխարտգործնախարարը։
Երբ հարցրին, թե Երևանի և Բրյուսելի միջև ընթացակարգը դեռևս չի մեկնարկել, Գազուլինը ընդգծեց, որ այս հարցը իրեն ամենից քիչն է մտահոգում։ «Ես միայն գիտեմ, որ կան շատ նման «եվրոպական ձգտողներ», որոնք տասնամյակներ շարունակ սպասում են իրենց հերթին։ Եվ, ընդհանուր առմամբ, այն հարցը, թե ինչ կոնկրետ գործողություններ են ձեռնարկվել, հիմնարար նշանակություն չունի։ Հիմնարար նշանակություն ունի այն, որ կա խորհրդարանի կողմից ընդունված և երկրի նախագահի կողմից ստորագրված օրենք։ Եվ կան գործնական քայլեր՝ Հայաստանը Եվրամիությանը մոտեցնելու համար», - ասաց դիվանագետը։
Իր խոսքերի ապացույցը նա մեջբերեց այսպես կոչված Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը, որը տեղի ունեցավ այս տարվա մայիսի սկզբին Երևանում, որտեղ, ինչպես նա ասաց, «նրանք քաշեցին, ավելի ճիշտ՝ ավելի քաշեցին» և Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին։
«Եվ այնտեղ, արյունոտ ռեժիմի հենց այս առաջնորդին, որի հանցավոր գործողությունները մենք մանրամասն քննարկեցինք մեր հարցազրույցի սկզբում, տրվեց հարթակ՝ հնչեցնելու բացարձակապես նողկալի, անընդունելի սպառնալիքներ Ռուսաստանի Դաշնության դեմ՝ սպառնալիքներ Կարմիր հրապարակը ռմբակոծելու Հաղթանակի օրվա տոնակատարությունների ժամանակ, որը սրբազան է մեզ համար բոլորիս համար։ Եվ ոչ ոք չհանդիմանեց Ուկրաինայում իշխանության այս ամբարտավան բռնազավթիչին, ոչ ոք չհանդիմանեց նրան ընդունող երկրից՝ Հայաստանից։ Այսպիսով, մենք տեսնում ենք, որ Հայաստանի մերձեցման գործընթացը Եվրամիության հետ, որը վճռականորեն աջակցում է Զելենսկիին և նրան զենք է մատակարարում, ակնհայտ է», - եզրափակեց Գալուզինը։
Մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, լրագրողների հետ զրույցում, առաջարկեց, որ Հայաստանը հնարավորինս շուտ որոշում կայացնի ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին անդամակցության վերաբերյալ՝ անհրաժեշտության դեպքում հայտնելով իր պատրաստակամությունը «քաղաքակիրթ ամուսնալուծություն սկսելու»։ Երևանը պատասխանեց՝ հայտարարելով, որ դուրս կգա ԵԱՏՄ-ից, երբ անհրաժեշտ համարի։ Մայիսի 29-ին ԵԱՏՄ հինգ երկրներից չորսի ղեկավարները բանաձև ընդունեցին, որով խորհուրդ էին տալիս Հայաստանին հանրաքվե անցկացնել ԵԱՏՄ-ում իր անդամակցության շարունակման վերաբերյալ։ Նույն օրը Ռուսաստանի նախագահը հայտարարեց, որ Հայաստանը չի կարող իրեն թույլ տալ նստել ցանկապատի երկու կողմերում և պետք է հնարավորինս շուտ ընտրություն կատարի։
Նշենք, որ 2025 թվականի հունվարի 9-ին Հայաստանի կառավարությունը հաստատեց «Եվրակվե» քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկված Եվրամիությանը անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքի նախագիծը։ Նախագիծն ուղարկվեց Հայաստանի խորհրդարան՝ հաստատման։ Մարտի 26-ին... խորհրդարանն այն ընդունեց վերջնական ընթերցմամբ և ուղարկեց նախագահի ստորագրմանը։ Փաստաթուղթը ստորագրվեց նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Մոսկվան հայտարարեց, որ Ռուսաստանը Հայաստանին հայտնել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունը անհնար է։