Հայաստանի գլխավոր դատախազությունը քրեական գործ է հարուցել  ԱԱԾ հանգուցյալ նախկին տնօրենի նկատմամբ

Արմինֆո. Դատախազն իր նախաձեռնությամբ 2026 թվականի հունիսի 5-ին, 2008 թվականի մարտի 1-2-ին Երևան քաղաքում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակում, հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել 2004 թվականի նոյեմբերի 8-ից մինչև 2016 թվականի փետրվարի 11-ը ՀՀ Կառավարությանն առընթեր Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրած Գ.Հ.-ի նկատմամբ՝ պաշտոնեական կեղծիք կատարելու, ինչպես նաև ենթակա աշխատակիցների կողմից պաշտոնեական կեղծիք կատարելը կազմակերպելու համար: Այդ մասին հաղորդում է Գլխավոր դատախազության մամուլի ծառայությունը։

«Մասնավորապես՝ քրեական վարույթով տվյալներ են ձեռք բերվել այն մասին, 2008 թվականի մարտի 1-ին, ՀՀ ԿԱ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնն զբաղեցրած Գ.Հ.-ն, «Ազատության» հրապարակում ոստիկանության ստորաբաժանումների ծառայողների բռնարարքներն արդարացնելու, ՀՀ ոստիկանության ուժերի կողմից «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքով նախատեսված ֆիզիկական ուժ և հատուկ միջոցներ գործադրելու հիմքերի ակնհայտ բացակայության պայմաններում, կեղծ հիմքեր ստեղծելու նպատակով՝ հետին ամսաթվով՝ 2008 թվականի փետրվարի 28-ի թվագրմամբ, իր ենթակա աշխատակիցների օժանդակությամբ կազմել և ՀՀ ոստիկանության պետի պաշտոնն զբաղեցրած Հ.Հ.-ին գաղտնի փոստի միջոցով ուղարկել է բովանդակությամբ կեղծ, պաշտոնեական փաստաթուղթ հանդիսացող գրություն այն մասին, թե «Ըստ ԱԱԾ-ում ստացվող օպերատիվ տվյալների՝ ՀՀ նախագահական ընտրություններից հետո՝ փետրվարի 20-ից, Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և նրա թիմակիցների կողմից Երևանի «Ազատության» հրապարակում իրականացվող չարտոնված հանրահավաքներն ու երթերը նպատակ են հետապնդում ապակայունացնել իրավիճակը Երևան քաղաքում: Հանրահավաքների ընթացքում պարբերաբար հնչում են սադրիչ բնույթի հայտարարություններ և կոչեր: Ստացվել են նաև տեղեկություններ, որ ցուցարարներին բաժանվելու է հրազեն, պայթուցիկ նյութեր, մետաղյա ձողեր և մահակներ, որոնք կարող են օգտագործվել նրանց կողմից հրահրվող հնարավոր սադրիչ և հակաիրավական գործողությունների ընթացքում:»:

Այնուհետև, Գ.Հ.-ն վերոնշյալ փաստաթղթի կեղծ լինելու հանգամանքը քողարկելու նպատակով, 2008 թվականի մարտի դրությամբ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանադրական կարգի պահպանման և ահաբեկչության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի տեղակալի պաշտոնն զբաղեցրած Տ.Բ.-ին դրդել է կազմակերպել և ղեկավարել օպերատիվ բնույթի կեղծ տեղեկանքներ կազմելու ու հանձնելու գործընթացը: Վերոնշյալ գործողությունների հետևանքով՝ հետին ամսաթվերով՝ 2008 թվականի փետրվարի 23-ի, փետրվարի 24-ի և փետրվարի 28-ի թվագրմամբ, կազմվել և պաշտոնեական փաստաթղթաշրջանառության մեջ են դրվել օպերատիվ բնույթի կեղծ տեղեկանքներ, որոնց բովանդակությունն իբրև թե հիմք է հանդիսացել Գ.Հ.-ի՝ 2008 թվականի փետրվարի 28-ի կեղծ գրության համար:  

Դատախազը հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել նաև 2008 թվականին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ սահմանադրական կարգի պահպանման և ահաբեկչության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի տեղակալի պաշտոնն զբաղեցրած Տ.Բ.-ի նկատմամբ՝ 18.04.2003 թվականին ընդունված Քրեական օրենսգրքի 38-314-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով (պաշտոնատար անձի կողմից շահադիտական նպատակով կամ անձնական այլ դրդումներով կամ խմբային շահերից ելնելով՝ պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ կամ գրառումներ մտցնելը կազմակերպելը), վարչության 4-րդ դեպարտամենտի քարտուղարի պաշտոնն զբաղեցրած Ն.Մ.-ի, սահմանադրական կարգի պահպանման բաժնի պետի պաշտոնն զբաղեցրած Ա.Գ.-ի և բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնն զբաղեցրած Ա.Բ.-ի նկատմամբ՝ 314-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով», - ասվում է հաղորդագրությունում:

Հատկանշական է, որ գործը հարուցվել է այն բանից հետո, երբ 2026 թվականի հունիսի 4-ին ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը հայտարարել էր, որ  վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ժամանակին Հայաստանի երեք դատական ատյաններում մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է 2008 թվականի մարտի 1-ի դեպքերի առնչությամբ, բայց հետո տարօրինակ հանգամանքներում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) վճռով արդարացվել է ։ Այսպես է Քոչարյանը պատասխանել 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձությունների վերաբերյալ Հայաստանի վարչապետի մեղադրանքներին։ Հիշեցնենք, որ 2008 թվականի  փետրվարի 19-ին տեղի ունեցած հերթական նախագահական ընտրություններից հետո, որտեղ հաղթել էր Սերժ Սարգսյանը, Երևանում անկարգություններ էին սկսվել, որոնք բախումների էին վերածվել իրավակարգի ներկայացուցիչների հետ: Ընդդիմությունը ՝ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորությամբ, որը նույնպես առաջադրվել էր ընտրություններում, փետրվարի 20-ից Երեւանի կենտրոնում հանրահավաքներ էր անցկացնում ՝ դժգոհություն հայտնելով քվեարկության արդյունքներից: Մարտի 1-2-ին բողոքի ակցիաները վերածվել էին անկարգությունների եւ ցուցարարների ու իրավապահների միջեւ բախումների, որոնց հետեւանքով զոհվել է 10 մարդ, այդ թվում ՝ ոստիկաններ, ավելի քան 200-ը տարբեր աստիճանի վնասվածքներ են ստացել: 2018 թվականի օգոստոսի 17-ին Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Երևանում 2008 թվականի մարտի 1-2-ի դեպքերի գործն ամբողջությամբ բացահայտված է: Սակայն,  մինչ օրս պատասխանատուներից ոչ մեկը համապատասխան պատիժ չի կրել այդ հանցագործության համար։ Գործի քննությունը շարունակվում է մինչ օրս: Սահմանադրական կարգը տապալելու մեղադրանքով գործի շրջանակներում անցնում են ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը և այն ժամանակվա մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաներ: Հավելենք, որ այդ շրջանում Փաշինյանը ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր - Պետրոսյանի ակտիվ կողմնակիցն էր, ով դե յուրե պարտվել էր ընտրություններում, բայց պնդում էր, որ ընտրությունների արդյունքները կեղծվել են: 2008 թվականի մարտի 1-ի դեպքերից հետո Փաշինյանը զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու մեղադրանքով դատապարտվել էր 7 տարի ազատազրկման, սակայն 2 տարի անց ազատ էր արձակվել: