Ղազախստանցի քաղաքական գործիչը Հայաստանի ԵՄ-ին անդամակցելու հեռանկարների մասին. Գեղեցիկ եվրոպական հռետորաբանության և իրական անվտանգության երաշխիքների միջև հսկայական տարբերություն կա

Արմինֆո. Եվրոպական նուրբ հռետորաբանության և իրական անվտանգության երաշխիքների միջև հսկայական տարբերություն կա։ Այս կարծիքը հայտնել է ղազախ քաղաքական գործիչ Երմուխամետ Երտիսբաևը՝ խոսելով Հայաստանի Եվրոպական Միությանը (ԵՄ) անդամակցելու հեռանկարների մասին։

Այս առումով նա հիշեցրել է, որ Հայաստանը ընդհանուր սահման չունի ԵՄ-ի հետ, ինչը լուրջ մարտահրավերներ է ստեղծում լոգիստիկայի, տրանսպորտի, շուկաների և մատակարարման շղթաների համար։ «Այսինքն՝ ամեն ինչ պետք է արվի երրորդ երկրների միջոցով։ Բայց մենք պետք է հիշենք, որ եվրոպական շուկան բարեգործական տոնավաճառ չէ։ Այնտեղ հայկական կոնյակը, գինին, մրգերը և գյուղատնտեսական արտադրանքը շատ կոշտ մրցակցության կհանդիպեն Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Իսպանիայի և Հունաստանի կողմից։ Ոչ ոք իր սեփական գումարը չի ներդնի հայկական արտահանման մեջ», - պնդել է Երտիսբաևը։

Միևնույն ժամանակ, քաղաքական գործիչը նշել է, որ միայն 2024 թվականին Ռուսաստանից Հայաստան է ստացվել մոտ 3,8 միլիարդ դոլարի փոխանցումներ։ Նրա խոսքով՝ այդ ժամանակ դա կազմել է երկիր կատարված բոլոր փոխանցումների գրեթե երկու երրորդը։ «Այսինքն՝ հսկայական թվով հայ ընտանիքների համար սա նշանակում է սնունդ, դեղորայք, կոմունալ ծառայություններ և կրթություն։ Այս խողովակի կորուստը հարված կլինի ոչ թե կառավարությանը, այլ սովորական ընտանիքներին։ Եվ ամենակարևորը՝ Հայաստանը այժմ ռիսկի է դիմում կորցնելու այն, ինչը իրականում սնուցում է իր տնտեսությունը՝ էժան ռուսական գազը», - ընդգծեց Երտիսբաևը։

Եվրոպայի հետ վիզային ռեժիմի անվավերացման վերաբերյալ նա նշեց, որ խոսքը աշխատատեղերի, շուկայի, էժան գազի կամ անվտանգության մասին չէ։ Այլ կերպ ասած, ինչպես բացատրեց քաղաքական գործիչը, Եվրոպայում ոչ ոք հայ աշխատանքային միգրանտներին բաց ձեռքերով չի ընդունում։ Մինչդեռ, նշեց Երտիսբաևը, Մոսկվայի հետ հարաբերությունները կտրուկ վատթարացել են։ «Եվ այստեղ մենք պետք է հասկանանք, որ կա հսկայական անդունդ գեղեցիկ եվրոպական հռետորաբանության և իրական անվտանգության երաշխիքների միջև։ Եվրամիությունը բանակ չի ուղարկի Հայաստանը պաշտպանելու համար։ Նրանք նույնիսկ մերժեցին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին կրիտիկական պահին։ Երաշխիքները քիչ են, իսկ ռիսկերը՝ չափազանց մեծ։ Իմ կարծիքով, Հայաստանի ԵՄ-ին անդամակցության իրականությունը շատ, շատ ցածր է։ Բայց արդյո՞ք Երևանը հասկանում է նման աշխարհաքաղաքական ռոմանտիզմի գինը։ Փոխանակ իր դիրքը՝ Ռուսաստանի, Իրանի, Թուրքիայի, Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի միջև իր աշխարհագրությունը մաքսիմալացնելու և տարանցիկ արդյունաբերական լոգիստիկ կենտրոն դառնալու, Հայաստանի կառավարությունը խաղադրույք է կատարում չափազանց անորոշ եվրոպական հեռանկարի վրա։ Բայց աշխարհագրությունը չի կարող վերացվել, ինչպես նաև հարևանները։ Եվ տնտեսությունը միշտ պատժում է նրանց, ովքեր շփոթում են երազանքները իրականության հետ», - եզրափակեց փորձագետը։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի հունվարի 9-ին Հայաստանի կառավարությունը հաստատեց «Եվրակվե» քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկված Եվրոպական Միությանը անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքի նախագիծը։ Նախագիծը ներկայացվել է Հայաստանի խորհրդարանի հաստատմանը։ Մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունեց փաստաթուղթը և ուղարկեց այն նախագահի ստորագրմանը։ Փաստաթուղթը ստորագրվեց նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Մոսկվան հայտարարեց, որ Ռուսաստանը Հայաստանին հայտնել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունը անհնար է։ 2026 թվականի մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, լրագրողների հետ զրույցում, առաջարկեց, որ Հայաստանը հնարավորինս շուտ որոշում կայացնի ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին անդամակցելու վերաբերյալ՝ անհրաժեշտության դեպքում հայտնելով «քաղաքակիրթ ամուսնալուծություն սկսելու» իր պատրաստակամությունը։ Երևանը պատասխանեց՝ նշելով, որ դուրս կգա ԵԱՏՄ-ից, երբ անհրաժեշտ համարի։ Իսկ մայիսի 29-ին ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն ընդունեցին՝ պահանջելով, որ Հայաստանը հանրաքվե անցկացնի ԵԱՏՄ-ին անդամակցության վերաբերյալ։