Բաքվում կալանավորված Ռուբեն Վարդանյանը առաջադրվել է Վացլավ Հավելի անվան մարդու իրավունքների մրցանակի։

Արմինֆո.Աշխարհի տարբեր երկրների հայտնի իրավապաշտպանների խումբը արդեն երրորդ տարին ադրբեջանական գերության մեջ գտնվող Ռուբեն Վարդանյանին առաջադրել է 2026 թվականի Վացլավ Հավելի անվան մարդու իրավունքների մրցանակի: Ստորև ներկայացնում ենք նրանց հրապարակած հայտարարության տեքստը.

«Մենք՝ ներքոստորագրյալ մարդու իրավունքների պաշտպաններս ողջ աշխարհում, հայտարարում ենք, որ հայ հումանիտար գործիչ Ռուբեն Վարդանյանին առաջադրել ենք 2026 թվականի Վացլավ Հավելի անվան մարդու իրավունքների մրցանակի:

Դրանով իսկ մենք նշում ենք Ռուբենի զգալի ավանդը ողջ աշխարհում մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում՝ «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության միջոցով, ինչպես նաև նրա հավատարմությունը Լեռնային Ղարաբաղում (Արցախում) իր հայրենակիցների իրավունքների պաշտպանությանը։ Մենք հաստատապես համոզված ենք, որ Ռուբեն Վարդանյանն արժանի է այս պարգևին», - ասված է «ԱրմԻնֆո»-ի ստացած հայտարարության մեջ:

Այնուհետև նշվում է, որ Ռուբեն Վարդանյանի, Նուբար Աֆեյանի և Վարդան Գրեգորյանի կողմից հիմնադրված «Ավրորա» մրցանակը ոգեշնչել է դրա դափնեկիրներին՝ շարունակելու իրենց կենսականորեն կարևոր աշխատանքը մարդու իրավունքների ոլորտում՝ փրկելով հազարավոր մարդկանց կյանքեր տարբեր երկրներում և տարբեր մայրցամաքներում:

«Ռուբենը հավատում է, որ բարին հավերժ է ու անմահ, և որ դրա ուժն աճում է յուրաքանչյուր նոր բարի գործով: Ռուբենի համոզմունքների և աջակցության շնորհիվ կյանքի ծանր հանգամանքներում հայտնված բազմաթիվ մարդիկ հնարավորություն են ստացել պաշտպանելու իրենց իրավունքները և, այդպիսով, ավելի լավ կյանքի երկրորդ հնարավորություն են ստացել: Մարդու իրավունքների և արժանապատվության պաշտպանությունը Ռուբենի համար վեր է ամեն ինչից: Սրանով էր թելադրված իր հայրենակիցների կողքին կանգնելու և նրանց համար ամենադժվար պահին Լեռնային Ղարաբաղ տեղափոխվելու նրա որոշումը: Այս որոշումը խորապես արձագանքեց մեր սրտերում: Լեռնային Ղարաբաղում Ռուբենը պաշտպանություն էր բնիկ ժողովրդի համար:

Իր բնույթով և համոզմունքներով լինելով խաղաղարար՝ Ռուբենը վտանգի տակ դրեց սեփական անվտանգությունն ու հարմարավետ ապագան՝ երկխոսության, բանակցությունների և փոխըմբռնման որոնման ճանապարհով գնալու համար մի տարածաշրջանում, որտեղ բռնկվել էր աշխարհի ամենաբարդ ու սուր հակամարտություններից մեկը:

1995 թվականին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նոր շենքի բացման ժամանակ Վացլավ Հավելը հույս հայտնեց, որ «մարդկային բանականությունը, պարկեշտությունը, համերաշխությունն ու փոխըմբռնման և արդար համակեցության պատրաստակամությունը կհաղթեն այն ամենին, ինչ սպառնում է նրանց»: Ռուբենը նույն գաղափարախոսության և նույն հավերժական արժեքների կրողն ու հետևորդն է։ Ահա թե ինչու մենք պնդում ենք, որ նրա բացառիկ գործունեությունը լիովին համապատասխանում է այս մրցանակի ոգուն և այն սկզբունքներին, որոնք դավանում էր Վացլավ Հավելը։

Ճակատագրի դաժան հեգնանքով Ռուբեն Վարդանյանը՝ որպես հումանիտար գործիչ և մարդու իրավունքների պաշտպան, այսօր ինքն ունի այն պաշտպանության կարիքը, որը տասնամյակներ շարունակ ցուցաբերել է ուրիշներին: Ադրբեջանական ռազմական դատարանը շինծու մեղադրանքներով նրան դատապարտել է 20 տարվա ազատազրկման, և ներկայումս Ռուբենը պահվում է Բաքվի բանտում՝ Լեռնային Ղարաբաղի այլ հայտնի դեմքերի հետ միասին:

«Մենք հավատում ենք, որ 2026 թվականին Ռուբեն Վարդանյանին Վացլավ Հավելի անվան մարդու իրավունքների մրցանակի շնորհումը կլինի նրա բացառիկ ջանքերի արժանի ճանաչումը և կարևոր քայլ կդառնա անձամբ նրա և Բաքվում գտնվող մյուս հայ բանտարկյալների ազատ արձակման ճանապարհին», - ասված է հայտարարության մեջ:

Առաջադրող խումբ. Վահան Զանոյան՝ գրող, մարդկանց առևտրի (թրաֆիքինգի) դեմ պայքարող և համաշխարհային էներգետիկայի հարցերով խորհրդատու, Մարգարիտ Բարանկիցե՝ բուրունդիացի իրավապաշտպան, «Մեզոն Շալոմ»-ի (Maison Shalom) հիմնադիր, Թոմ Քաթենա՝ ամերիկացի բժիշկ և հումանիտար գործիչ, Սուդանի Նուբա լեռներում գտնվող «Գթության մայր» հիվանդանոցի հիմնադիր, Ջուլիեն Լուսենգե՝ կոնգոյացի իրավապաշտպան, «Կանանց համերաշխություն հանուն ինտեգրված խաղաղության և զարգացման» (SOFEPADI) կազմակերպության համահիմնադիր, Կոնգոյի կանանց հիմնադրամի տնօրեն, Միրզա Դինայի՝ եզդի ակտիվիստ և իրավապաշտպան, «Luftbrucke Irak» («Օդային կամուրջ դեպի Իրաք») կազմակերպության համահիմնադիր և տնօրեն:

Նշենք, որ մինչ օրս հայտնի չէ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ստույգ թիվը։ Փորձագետների գնահատականներով՝ նրանք մի քանի հարյուրն են։ Այսօր Ադրբեջանի իշխանությունները հաստատում են իրենց մոտ 19 հայի առկայությունը։ Ադրբեջանական գերության մեջ գտնվողների թվում են նաև Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության 8 նախկին և ներկա ներկայացուցիչներ։ Նրանք են՝ Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, արտաքին գործերի նախկին նախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի Պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը:

Բաքվի խամաճիկային դատարանը շինծու մեղադրանքներով փետրվարին Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին, Լևոն Մնացականյանին դատապարտել է ցմահ ազատազրկման, իսկ Բակո Սահակյանին, Արկադի Ղուկասյանին և Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման: Մյուս արցախցիներին այսպես կոչված դատարանը դատապարտել է մինչև 15 տարվա ազատազրկման: