Հայաստանյան մի խումբ քաղաքական ուժեր ԵՔՀ գագաթնաժողովի մասնակիցներին կոչ են արել չանտեսել Հայաստանի առջև ծառացած մարտահրավերները

Արմինֆո. Եվրոպական քաղաքական ընտանիքների անդամ 6 հայկական կուսակցություններն այսօր համատեղ նամակով դիմել են ԵՄ ղեկավարությանը, Երեւանում կայանալիք Եվրոպական Քաղաքական Համայնքի գագաթնաժողովի մասնակիցներին եւ իրենց քաղաքական ընտանիքների ղեկավարներին, բարձրաձայնելով Հայաստանում տիրող հակաժողովրդավարական զարգացումների, ինչպես նաեւ Ադրբեջանում պահվող մեր հայրենակիցների եւ արցախահայության խնդիրների մասին։

Ինչպես հաղորդել է ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը, ով «Ֆեյսբուքի» իր էջում հրապարակել է նամակը, այն ուղղված է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստային, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենին, Եվրոպական քաղաքական ընտանիքների ղեկավարներին, Երեւանում Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին մասնակցող պետությունների և կառավարությունների ղեկավարներին։

«Որպես հայկական քաղաքական կուսակցությունների ներկայացուցիչներ, որոնք անդամակցում կամ դիտորդ են ձեր համապատասխան եվրոպական քաղաքական ընտանիքներում եւ կապված են ժողովրդավարության, օրենքի գերակայության և հիմնարար ազատությունների նկատմամբ համատեղ նվիրվածությամբ, մենք դիմում ենք ձեզ՝ Երևանում կայանալիք Եվրոպական Քաղաքական Համաժողովի գագաթնաժողովից առաջ՝ հրատապությամբ և պատասխանատվությամբ։

ՀՀ կառավարությունը ակտիվորեն «խնամում» է ժողովրդավարական առաջընթացի միջազգային կերպար։ Սակայն այդ ուղերձը մոլորեցնող է։ Իրականում Նիկոլ Փաշինյանի վարչակազմը ամրապնդում է իշխանությունը, թուլացնում ինստիտուցիոնալ հակակշիռներն ու զսպումները և համակարգված կերպով օգտագործում է իրավապահ և դատական համակարգերը քաղաքական հակառակորդների և հոգևորականների դեմ։

Այս պայմաններում ԵՔՀ գագաթնաժողովի անցկացումը Երևանում հղի է վտանգավոր քաղաքական ուղերձի հղումով. որ ժողովրդավարական նահանջը կարող է անտեսվել, երբ դա քաղաքականապես հարմար է։

Մենք կոչ ենք անում ձեզ չանտեսել հետևյալ իրողությունները.

1. Ժողովրդավարական նահանջ և քաղաքական ճնշումներ։ Հայաստանի ժողովրդավարական ցուցանիշները վատթարացել են, ինչպես արտացոլվում է Freedom House-ի, Transparency International-ի և V-Dem Institute-ի գնահատականներում։ Դատական և իրավապահ մեխանիզմները ավելի ու ավելի են օգտագործվում որպես քաղաքական գործիքներ։ Խաղաղ բողոքի ցույցերը սահմանափակվում են, իսկ քաղաքական ակտիվիզմը բախվում է սպառնալիքների և կալանքի։

2. Քաղաքական բանտարկյալներ։ Քաղաքական դրդապատճառներով տարաբնույթ մեղադրանքներով կալանավորված է ավելի քան 50 անձ, և նրանց թիվը աճում է։ Այս գործերի վերաբերյալ շարունակական լռությունը սպառնում է «նորմալացնել» քաղաքական դրդապատճառներով բանտարկությունը։

3. Պետական ճնշումը Հայ Առաքելական Եկեղեցու վրա։ Կառավարությունը օգտագործում է հետապնդումներ, դատական հայցեր, ճանապարհորդության արգելքներ և շարունակական քաղաքական արշավ՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցին պետական վերահսկողությանը ենթարկելու համար։ Հոգևորականները կալանավորվել են կեղծ մեղադրանքներով, եպիսկոպոսներին

սահմանափակվել է ճանապարհորդությունը, իսկ դատարանները օգտագործվել են եկեղեցական իշխանությունը հաղթահարելու համար։ Ամենաակնառուն այն է, որ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը իր քաղաքական ծրագրում հստակորեն ներառել է կաթողիկոսի հեռացման հարցը։ Սա քաղաքականության վեճ չէ, այլ սահմանադրորեն պաշտպանված հաստատության վրա հակասահմանադրական հարձակում։

4. Մեդիայի ճնշումը և ազատ խոսքի քայքայումը։ Անկախ լրատվամիջոցները գնալով ավելի են սահմանափակվում։ Լրագրողները բախվում են ֆիզիկական հարձակումների, սպառնալիքների և պետական ռեսուրսներից զրկվելու հետ։ Արդյունքում կրճատվում է ազատ խոսքի տարածքը և աճում է գրաքննությունը։

Մենք նաև օգտագործում ենք այս առիթը՝ կոչ անելու ձեզ անդրադառնալ Ադրբեջանի կառավարության գործողությունների հետևանքով ստեղծված իրականությանը վերաբերող հարցերին, որոնք լրջորեն խաթարում են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման հեռանկարները։

5. Հայ ռազմագերիներ Ադրբեջանում։ Պաշտոնական տվյալներով՝ 19 հայ ռազմագերիներ և քաղաքացիական անձինք մնում են ադրբեջանական կալանքի տակ, չնայած պաշտոնական հակառակ պնդումներին։ Շարունակվում են կտտանքների և բեմադրված դատավարությունների մասին հաղորդագրությունները։ Միևնույն ժամանակ, անհետ կորած անձանց հարցը մնում է չլուծված։ Այս հարցում թափանցիկության և շոշափելի առաջընթացի բացակայությունը ավելի է խաթարում հանրային վստահությունը և առաջացնում լուրջ մարդասիրական մտահոգություններ։

6. Արցախի էթնիկ զտումները և վերադարձի հրամայականը։ Լեռնային Ղարաբաղի/Արցախի էթնիկ զտումները, որոնք բռնի կերպով տեղահանեցին իր ողջ բնիկ հայ բնակչությունը, չպետք է լռության մատնվեն։ Տարածաշրջանում հայկական քրիստոնեական հոգևոր և մշակութային ժառանգության շարունակական և համակարգված ոչնչացումը քաղաքակիրթ արժեքների նկատմամբ շարունակական վիրավորանք է։ Միջազգային իրավունքը միանշանակ պարտավորեցնում է Ադրբեջանին երաշխավորել բոլոր տեղահանված անձանց անվտանգ, կամավոր և արժանապատիվ վերադարձը հայրենիք՝ պարտավորություն, որը եվրոպացի առաջնորդները պետք է ակտիվորեն պաշտպանեն։

Մեր ուղերձը եվրոպացի առաջնորդներին հստակ է։ Սա քաղաքական հստակության պահ է։ Ներգրավումը չպետք է լինի սկզբունքների հաշվին։

Մենք կոչ ենք անում ձեզ․ հրապարակավ և միանշանակ պահանջել Հայաստանում բոլոր քաղբանտարկյալների և Ադրբեջանում գտնվող հայ ռազմագերիների ազատ արձակումը; հստակորեն խոսել Հայ Առաքելական եկեղեցու վրա ճնշումների և լրատվամիջոցների ազատության սահմանափակումների դեմ; ապահովել հավասարակշռված ներգրավվածություն՝ հանդիպելով ընդդիմադիր ուժերի, անկախ քաղաքացիական հասարակության և Հայ Առաքելական եկեղեցու ներկայացուցիչների հետ։

Եվրոպայի ժողովրդավարական արժեքների նկատմամբ հավատարմության հավաստիությունը վտանգված է։ Մենք կոչ ենք անում ձեզ գործել համարժեք՝ դադարեցնել երեսպաշտությունը և պաշտպանել ժողովրդավարությունը», - ասվում է հայկական կուսակցությունների համատեղ նամակում, որի հեղինակներն են Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության անդամներ ՀՀԿ-ն եւ «Ժառանգություն» կուսակցությունը, Սոցիալիստների եւ Դեմիկրատների անդամ ՀՅԴ-ն, Եվրոպական պահպանողականների եւ բարեփոխիչների անդամ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը, Եվրոպայի լիբերալների եւ դեմոկրատների ալյանսի անդամ ՀԱԿ-ը, ինչպես նաեւ Եվրոպական ազատ ալյանսի անդամ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցությունը։

Հիշեցնենք, որ մայիսի 4-ին Հայաստանում տեղի կունենա Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովը, որի ընթացքում եվրոպական երկրների ավելի քան 40 առաջնորդներ, ներառյալ ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրները, ինչպիսիք են Միացյալ Թագավորությունը, Նորվեգիան եւ Շվեյցարիան, կքննարկեն Հարավային Կովկասում խաղաղության, անվտանգության, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների եւ բարգավաճման ապահովման առաջընթացը, ինչպես նաեւ ընթացիկ գլոբալ մարտահրավերները: Հաջորդ օրը տեղի կունենա Հայաստան-ԵՄ առաջին գագաթնաժողովը, որին կմասնակցեն ԵՄ ինստիտուտների ղեկավարները ՝ խորացնելու Հայաստանի ինտեգրումը Եվրոպայի հետ: Հայաստանի ԱԳՆ-ը հաղորդել է, որ Հայաստան-ԵՄ առաջին գագաթնաժողովում Հայաստանը կներկայացնի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, իսկ Եվրոպական միությունը ՝ Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոշտան և Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լյայենը: