Հայաստանում օտարերկրյա դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ղեկավարները համերաշխություն են հայտնում հայ ժողովրդին Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին

Արմինֆո.Հայաստանում հավատարմագրված օտարերկրյա դիվանագիտական առաքելությունների և դեսպանությունների ղեկավարները համերաշխություն են հայտնում հայ ժողովրդին Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին։

Հայաստանում ՌԴ դեսպանությունից հաղորդել են, որ ապրիլի 24-ին ՌԴ դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը և դեսպանությանը կից պաշտպանության հարցերով կցորդ Ալեքսանդր Գորյաինովը մասնակցել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի ոգեկոչման արարողությանը ՝ ծաղիկներ դնելով Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի անմար կրակի մոտ: Այս առումով դիվանագիտական ներկայացուցչությունում հիշեցրել են, որ 1995 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Պետական դուման ընդունել է "1915-1922 թվականներին հայ ժողովրդի ցեղասպանության դատապարտման մասին" հայտարարությունը ՝ խորին ցավակցություն հայտնելով եղբայրական հայ ժողովրդին:

Նիդերլանդների դեսպանատնից հաղորդել են, որ դեսպան Մարիկե Մոնրոյ-Վինտերը Հայոց ցեղասպանության 111 - րդ տարելիցի կապակցությամբ այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր ՝ հարգանքի տուրք մատուցելու զոհերի հիշատակին: "Այսօր ՝ ապրիլի 24-ին, մենք հարգում ենք 1915-1917 թվականներին հայերի դեմ իրականացված զանգվածային ոճրագործությունների զոհերի հիշատակը ։ Մենք անկեղծորեն կիսում ենք հայ ժողովրդի վիշտը ՝ նրանց նախնիների կրած տառապանքների պատճառով ։ Մենք միանում ենք հայերին և խոնարհվում այդ ողբերգության բոլոր զոհերի հիշատակի և ողջ մնացածների առջև", - նշել է դեսպանը։

Կանադայի դեսպանատանը պատմել են դեսպան Էնդրյու Թյորների՝ հուշահամալիր կատարած այցի մասին։ "Ինձ համար մեծ պատիվ էր այսօր Ծիծեռնակաբերդում ՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը, ներկայացնել Կանադան։ Դա Հզոր, հուզիչ արարողություն էր", - ասել է դիվանագետը, ում  խոսքերը մեջբերում է Կանադայի դեսպանատունը։

Իսկ Բելառուսի դեսպանատնից պատմել են, որ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված ծաղկեպսակների և ծաղիկների զետեղման արարողությանը մասնակցել են Հայաստանի Հանրապետությունում Բելառուսի Հանրապետության գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Ինեսա Կուդրուկը և դեսպանության դիվանագետները:

"Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի կապակցությամբ Լիտվայի Հանրապետության դեսպան Անդրիուս Պուլոկասն այցելեց Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր ՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին: Հարգելով զոհերի հիշատակը ՝ մենք վերահաստատում ենք մեր հանձնառությունը ՝ կանխելու նման հանցագործությունների կրկնությունը", - հայտարարել են Լիտվայի դեսպանատանը։

Ծիծեռնակաբերդ կատարած այցին պատմել է նաև Հայաստանում Չեխիայի դեսպան Պետր Փիրունչիկը։ "Այսօր Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի 111-րդ տարելիցն է ։ Մենք գլուխ ենք խոնարհում զոհերի հիշատակին և մեր համերաշխությունն ենք հայտնում հայ ժողովրդին։ Ավելի քան մեկ դար առաջ չեխ ճանապարհորդ և հումանիստ Կարել Հանսան իր "Արևելքի սարսափները" գրքում վկայել է հայ ժողովրդի տառապանքների մասին և նրանց ողբերգությունը մոտեցրել չեխ հասարակությանը: Նրա խոսքերը հզոր հիշեցում են հիշողության, ճշմարտության և մարդասիրության կարևորության մասին", - գրել է չեխ դիվանագետը՝ մեջբերելով այդ գրքից տողեր․ "Ես տեսել եմ տառապյալ, տանջված, սոված և մարդկային արժանապատվությունից զրկված մարդկանց անվերջ քարավաններ" նաեւ մեկ այլ տեղ. "Հայ ժողովուրդը դատապարտված էր ոչ միայն ֆիզիկական բնաջնջման, այլև աներևակայելի տառապանքի":

"Այս վկայությունները հիշեցնում են մեզ, որ հիշողությունը ոչ միայն անցյալի հիշողությունն է, այլև նվիրվածությունը մարդկային արժանապատվությանը, կարեկցանքին և ապագայում նման վայրագությունները կանխելուն: Ինը տարի առաջ ՝ 2017 թվականի ապրիլի 25 - ին, Չեխիայի խորհրդարանը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը", - հավելել Է դիվանագետը։

ԱՄՆ դեսպանատանը հայտարարել են, որ"գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Փիթեր Անդրեոլին ծաղիկներ է դրել Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի անմար կրակի մոտ ՝ հարգանքի տուրք մատուցելով 1,5 միլիոն հայերի հիշատակին":

Հիշատակի տուրք են մատուցել նաև Հայաստանում Շվեդիայի դեսպան Եվա Սունդկվիստը, Բուլղարիայի դեսպան Նիկոլա Նիկոլովը և մի շարք այլ դիվանագետներ:

իշեցնենք, որ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն էր։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ին Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում սկիզբ դրվեց կայսրության հայ հպատակների ոչնչացմանը, որը սկսվեց հայ մտավորականների ՝ գրողների և բանաստեղծների, ճարտարապետների և խորհրդարանականների ձերբակալություններով, իսկ հետո վերածվեց հայերի լիակատար բնաջնջման: Թուրքական իշխանությունների այս գործողությունների արդյունքում ավելի քան 1,5 մլն հայեր տեղահանվեցին, սովից ու խոշտանգումներից մահացան։

Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են Եվրոպայի խորհուրդը (1998, 2001), Եվրախորհրդարանը (1987, 2000, 2002, 2005), ՄԱԿ-ի խտրականության կանխարգելման և փոքրամասնությունների պաշտպանության ենթահանձնաժողովը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը, Հարավային Ամերիկայի երկրների խորհրդարանական կոալիցիան, Լատինական Ամերիկայի խորհրդարանը (2015):

 Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչվել և դատապարտվել է աշխարհի բազմաթիվ երկրների և ազդեցիկ միջազգային կազմակերպությունների կողմից: Առաջինը հայերի զանգվածային սպանությունները պաշտոնապես ճանաչել և դատապարտել է Ուրուգվայի խորհրդարանը (1965) ։ Հայերի բնաջնջումը պաշտոնապես ճանաչել են որպես ցեղասպանություն (միջազգային իրավունքի համաձայն) և դատապարտել ՝ Ավստրիան (խորհրդարանական խմբակցությունների նախագահների համատեղ հայտարարություն, 2015), Արգենտինան (2 օրենք, 5 բանաձև; 2004, 2007), Հայաստանը (1964 թվական ԽՍՀՄ կազմում, 1988, 1990), Բելգիան (1998, 2015), Բուլղարիան (2007, 2015), Բոլիվիան (2014), Բրազիլիան (2015), Վատիկանը (2015), Վենեսուելան (2005),Գերմանիան (2016), Հունաստանը (1996), Իտալիան (2000, 2019), Կանադան (2019), Կիպրոսը (1975, 1982), Լատվիան (2021), Լիբանանը (1997), Լիբիան (2019), Լիտվան (2005), Լյուքսեմբուրգը (2015), Նիդերլանդները (2004, 2018), Պարագվայը (2015), Լեհաստանը (2005), Պորտուգալիան (2019), Ռուսաստանը (1995), Սիրիան (2020), Սլովակիան (2004), ԱՄՆ (2019, 2021), Ուրուգվայը (1965), Ֆրանսիան (1998, 2000, 2001, 2006), Չեխիան (2015, 2017, 2020), Չիլին (2007), Շվեյցարիան (2003), Շվեդիան (2010): Թուրքիան շարունակում է մարդկության դեմ այդ հանցագործության ժխտման քաղաքականությունը։ Ամեն տարի այդ օրը Հայաստանում և Սփյուռքում անցկացվում են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված միջոցառումներ: