Արալյան տարածաշրջանում առողջության պահպանմանն ուղղված համատեղ փաստաթուղթ է ստորագրվել RES-ի շրջանակներում:

Արմինֆո.«Ապագա սերունդների պաշտպանություն. առողջությունը բնապահպանական օրակարգի կենտրոնում՝ Արալյան տարածաշրջանի դասերն ու լուծումները» թեմայով պանելային քննարկման արդյունքում, որը տեղի է ունեցել Տարածաշրջանային բնապահպանական համաժողովի (RES) շրջանակներում, ստորագրվել է համատեղ փաստաթուղթ՝ ուղղված բնապահպանական ռիսկերի նվազեցմանը և առողջապահական համակարգերի ամրապնդմանը:

ԱՀԿ Եվրոպական տարածաշրջանային բյուրոյի տնօրեն Հանս Հենրի Կլյուգեն այս փաստաթուղթն անվանել է ոչ թե մտահոգության, այլ գործողությունների հռչակագիր։ Նա նշել է, որ Արալի ծովը կորցրել է իր ջրային ծավալի ավելի քան 90%-ը, և դրա շուրջ ապրող համայնքները տասնամյակներ շարունակ վճարել են դրա համար իրենց առողջությամբ։ Եվրոպական բյուրոյի ղեկավարն ընդգծել է, որ չափազանց երկար ժամանակ Արալի ծովի ճգնաժամի հետևանքները բնակչության առողջության վրա արձանագրվել են, բայց չեն ստացել պատշաճ արձագանք։

Ղազախստանի առողջապահության նախարարության տվյալներով՝ Արալյան տարածաշրջանում բնակվում է ավելի քան 3 միլիոն մարդ, և հիվանդությունների մինչև 40%-ը կապված է բնապահպանական գործոնների հետ։ Առանձին տարածքներում վերարտադրողական տարիքի կանանց շրջանում անեմիայի (սակավարյունություն) մակարդակը գերազանցում է 50%-ը, իսկ դպրոցահասակ երեխաների շրջանում հասնում է 30–35%-ի։

ԱՀԿ ղեկավար Թեդրոս Ադանոմ Գեբրեյեսուսն իր հերթին նշել է, որ երբ էկոհամակարգերը քայքայվում են, ամենաբարձր գինը վճարում են այդ պայմաններում ապրող մարդիկ։ «Ուստի առողջապահական հարցերը պետք է լինեն բնապահպանական օրակարգի կենտրոնում։ Ես բարձր եմ գնահատում Արալի ծովի տարածաշրջանի երկրների առաջնորդությունը, որոնք առաջ են մղում այս աշխատանքը։ ԱՀԿ-ն կաջակցի «Արալի ծովի տարածաշրջանի առողջ ապագա» ճանապարհային քարտեզի իրականացմանը, որպեսզի ապագա սերունդները մեծանան ավելի առողջ, անվտանգության մեջ և ունենան զարգացման ավելի մեծ հնարավորություններ»,— ընդգծել է նա։

Նշենք, որ այս փաստաթուղթը, որն ամրագրում է տարածաշրջանում բնակչության առողջության բարելավմանն ուղղված համաձայնեցված միջոցառումները, ստորագրվել է Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Տաջիկստանի, Թուրքմենստանի, Ուզբեկստանի, Ադրբեջանի և ԱՀԿ Եվրոպական տարածաշրջանային բյուրոյի միջև։

Բացի այդ, ստորագրվել են մի շարք հուշագրեր։ Մասնավորապես՝ Ղազախստանի և Ուզբեկստանի առողջապահության նախարարությունների միջև՝ ԱՀԿ Եվրոպական բյուրոյի աջակցությամբ (համատեղ նախաձեռնությունների զարգացման և 2026–2029 թթ. ճանապարհային քարտեզի իրականացման վերաբերյալ), Կզըլօրդայի մարզի ակիմատի, ՂՀ առողջապահության նախարարության և ԱՀԿ Եվրոպական բյուրոյի միջև, ինչպես նաև Ատիրաուի մարզի ակիմատի և նույն կողմերի միջև՝ համատեղ հետազոտությունների և «Մեկ առողջություն» մոտեցման խթանման նպատակով։