
Արմինֆո. Այսօր մենք ունենք բոլորովին այլ իրավիճակ, քան այն, որն առկա էր 2018 թվականին։ Այս մասին ապրիլի 15-ին Կառավարության 2021-2026թթ. ծրագրի շրջանակներում 2025 թվականին կատարված աշխատանքների զեկույցի ներկայացման ժամանակ հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։
Նրա խոսքով՝ ներկայումս հանրապետությունն անկախ է, ինքնիշխան, ժողովրդավարական, զարգացած, խաղաղ, բարեկեցիկ և անվտանգ, քան երբևէ։ Ավելին, ինչպես նշել է վարչապետը, այսօր կյանքի միջին տևողությունն ավելի երկար է, քան երբևէ։ 2024 թվականի տվյալներով՝ երկրի քաղաքացիների կյանքի միջին տևողությունը կազմել է 78,6 տարի, ինչը բացարձակ ռեկորդային ցուցանիշ է։
Փաշինյանը նկատել է, որ հայկական պետության զարգացման հեռանկարները նույնպես ավելի քան ակնհայտ են, ինչն առաջին հերթին բացատրվում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղությամբ՝ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի աջակցությամբ համապատասխան պայմանագրի նախաստորագրման արդյունքում։ Այն ժամանակ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների արդյունքում Հայաստանի առջև բացվում են իսկապես պատմական հեռանկարներ, իսկ TRIPP նախագծի իրականացումը վերջնականապես դուրս կբերի երկիրը 34-ամյա շրջափակումից։ Ավելին, այդ պայմանավորվածությունները հնարավորություն կտան հետագայում խուսափել թշնամանքի գործընթացից։ «Եվ այսօր Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև հաստատվել է խաղաղություն, որն այժմ էլ ունի բավականին ամուր իրավական հիմք՝ չնայած Վաշինգտոնում բանավոր պայմանավորվածության և իրավական հիմքի բացակայության մասին խոսակցություններին։ Մասնավորապես, առկա է սահմանների սահմանազատման և սահմանագծման հանձնաժողովների մասին պայմանագիրը, որն առաջին միջպետական երկկողմ պայմանագիրն է և որը 2024 թվականի աշնանը վավերացվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի խորհրդարանների կողմից։ Որպես սահմանազատման գործընթացի հիմք ընդունվում են 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրում ամրագրված սկզբունքները։ Սա հենց այն անկյունաքարային գործոնն է, որն ունի պարտադիր իրավաբանական ուժ», - նշել է ՀՀ վարչապետը։
Նա մատնանշեց Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանի 12 կիլոմետրի սահմանագծման կարևորությունը՝ թշնամանքի մթնոլորտը հաղթահարելու տեսանկյունից։ Այն, որ Կիրանցի դպրոցը, որը գտնվում է սահմանից 50 մետր հեռավորության վրա, այլևս այդքան սարսափելի չի հնչում։ Երբ երեխաները գնում են դպրոց՝ գտնվելով սահմանից 50 մետր հեռավորության վրա, ֆուտբոլ են խաղում 30 մետրի վրա, դա հենց խաղաղության դրսևորումն է։ Այդ խաղաղության արդյունքը, շարունակեց Նիկոլ Փաշինյանը, այն է, որ արդեն 2 տարի սահմաններին կրակոցներ չեն լսվում, ոչ ոք չի զոհվում և չի վիրավորվում։ Ավելին, Ադրբեջանի հետ սահմանամերձ շրջաններում ՀՀ կառավարության նախաձեռնած ծրագրի շրջանակներում կառուցվում է շուրջ 3600 անհատական բնակելի տուն։ Այդ շրջաններում նախկինում երբևէ նման ծավալի բնակարանաշինություն չի իրականացվել։ Բնակարանների հետ մեկտեղ ընթանում է 18 դպրոցի և 21 մանկապարտեզի շինարարություն։
Վարչապետը նաև նկատեց, որ երկու պետությունների միջև հաստատված զինադադարի ֆոնին իրականացվում է բեռնափոխադրում երկաթուղային տրանսպորտով, Ադրբեջանից Հայաստան են մատակարարվում նավթամթերքներ, ինչը հանգեցրել է երկրի քաղաքացիների կողմից միլիարդավոր դրամների խնայողության, քանի որ երկրի շուկայում վերացվել են մենաշնորհները, որոնց դեմ պայքարը մղվում էր 8 տարի։ «Պայքարն ընթանում էր մաֆիայի դեմ։ Ադրբեջանի հետ պայմանավորվածությունների արդյունքները թե՛ նավթամթերքի գների, թե՛ գնաճի տեսանկյունից շատ ավելի էական կլինեին, եթե գործեր երկու երկրների միջև ուղիղ երկաթուղային հաղորդակցությունը», - նշեց կառավարության ղեկավարը։
Նա կրկին մատնանշեց, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը հաստատված է, սակայն հարց է առաջանում՝ ի՞նչ գնով։ «Խաղաղության գինը եղավ այնպիսին, ինչպիսին հնարավոր էր։ Այո՛, մեծամասամբ բազմաթիվ զոհերի, տառապանքների, դժոխքի միջով անցնելու գնով, բայց այսօր մենք ունենք այն, ինչը մեր ամենակարևոր խնդիրն էր», - արձանագրեց Նիկոլ Փաշինյանը։