
Արմինֆո. «Կայուն խաղաղությունը պահանջում է թշնամանքի հռետորաբանությունից զերծ միջավայր և հումանիտար խնդիրների լուծման հաստատակամ հանձնառություն»։ Այս մասին ասված է Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության (ԱԳՆ) հայտարարության մեջ, որը հրապարակվել է Twitter-ում (X)՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (Արցախի) Մարտակերտի շրջանի Մարաղա գյուղի հայկական ջարդերի 34-րդ տարելիցի կապակցությամբ։
«34 տարի է անցել այն պահից, երբ 1992 թվականի ապրիլի 10-ին հայկական Մարաղա գյուղը ենթարկվեց նախապես ծրագրված և դաժան կոտորածի։ Մարաղայի վայրագությունները եզակի դեպք չէին, այլ համակարգային բռնության շարունակություն, որը նախկինում նկատվել էր Սումգայիթի, Կիրովաբադի և Բաքվի ջարդերի ժամանակ։ Այս բռնությունների վկայությունները, որոնք արձանագրվել են Human Rights Watch և Amnesty International իրավապաշտպան կազմակերպությունների կողմից, մատնանշում են այն ողբերգական հետևանքները, որոնք առաջանում են, երբ համակարգային ատելությունն ու մշտական անպատժելիությունը մնում են անուշադրության», - նշված է հաղորդագրության մեջ։ Ինչպես հիշեցրել են Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունում, ջարդերի հետևանքով ավելի քան 50 խաղաղ բնակիչ, այդ թվում՝ 30 կին, սպանվել են, իսկ 5000 բնակիչ բռնի տեղահանվել են ադրբեջանական զորքերի կողմից։ Բացի այդ, ըստ նախարարության, հարձակման ժամանակ պատանդ է վերցվել 29 կին և 9 երեխա, մինչդեռ 19 մարդու ճակատագիրը մինչ օրս մնում է անհայտ։
«Զոհերի և անհետ կորածների հիշատակի հարգումը պահանջում է ավելին, քան պարզապես հարգանքի տուրք. այն պահանջում է անկեղծ հանձնառություն՝ կանխելու նման հանցագործությունների կրկնությունը։ Հայաստանը շարունակում է հավատարիմ մնալ այս մոտեցմանը՝ ընդգծելով, որ կայուն խաղաղությունը պահանջում է թշնամանքի հռետորաբանությունից զերծ միջավայր և հումանիտար խնդիրների լուծման հաստատակամ հանձնառություն», - եզրափակել են ՀՀ ԱԳՆ-ում։
Նշենք, որ 1992 թվականի ապրիլի 10-ին, ժամեր տևած հրետակոծությունից հետո, ադրբեջանական զինված ստորաբաժանումները ներխուժեցին Մարաղա։ Մինչ այդ բնակչության զգալի մասը տարհանվել էր, սակայն գյուղում մնացած մարդիկ ադրբեջանցի զինծառայողների կողմից ենթարկվել են անմարդկային խոշտանգումների և սպանությունների։ Արցախի ինքնապաշտպանական ուժերին հաջողվեց ազատագրել Մարաղան, սակայն երկու շաբաթ անց ադրբեջանական զորքերը կրկին գրոհեցին բնակավայրը և նոր հանցագործություններ կատարեցին իրենց հարազատներին թաղելու համար վերադարձած բնակիչների նկատմամբ։ Մարաղան գրավվել է ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից և մինչ օրս գտնվում է Ադրբեջանի օկուպացիայի տակ։ Մարաղայի հայերի կոտորածը դարձավ էթնիկ զտումների հետևողական քաղաքականության հերթական դրսևորումը, որն իրականացվել է ադրբեջանական իշխանությունների կողմից հայ ազգի ներկայացուցիչների նկատմամբ՝ նախ Սումգայիթում, ապա Բաքվում և Ադրբեջանի այլ բնակավայրերում 1988-1990 թվականներին, իսկ ավելի ուշ՝ Հյուսիսային Արցախում։