Հայաստանի ԱԳՆ ղեկավար․ TRIPP-ում երրորդ երկրների ներգրավումը հնարավոր կլինի միայն շինարարական աշխատանքներն սկսելիս

Արմինֆո."Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման" (TRIPP) հայ - ամերիկյան նախագծին երրորդ երկրների ներգրավումը հնարավոր կլինի միայն "գետնի վրա"աշխատանքների մեկնարկից հետո: Այդ մասին ապրիլի 10-ին հայտարարել է Հայաստանի ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը՝ էստոնացի գործընկերոջ հետ համատեղ մամուլի ասուլիսի ժամանակ։

Հարցին, թե ում նկատի ունեին ԱՄՆ Պետդեպարտամենտունում՝ խոսելով TRIPP-ն իրականացնելիս երրորդ երկրների հետ Երեւանի եւ Վաշինգտոնի փոխգործակցության մասին, Միրզոյանը նշել է, որ չնայած աշխարհում և տարածաշրջանում, մեղմ ասած, անբարենպաստ գործընթացներին, նախագծի շուրջ աշխատանքը շարունակվում է:

Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարի խոսքով, այժմ շարունակվում է անհրաժեշտ փաստաթղթերի նախապատրաստման եւ համաձայնեցման փուլը, կողմերը մշտապես փոխանակում են այս կամ այն հարցի վերաբերյալ դիրքորոշման մասին տվյալներ: "Հույս ունենք, որ հնարավորինս շուտ կհաջողվի անցնել հաջորդ փուլին ՝ շինարարությանը։ Այստեղ երրորդ գործընկերների կարիք կունենանք։ Անշուշտ, Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև պայմանագիրը երկկողմանի է։ Սակայն շինարարության փուլում երրորդ երկրի մասնակցության անհրաժեշտություն կառաջանա, հնարավոր է՝ նաեւ համակարգերի կառավարման հարցերում", - պարզաբանել է ԱԳ նախարարը։

Միրզոյանը հավելել է, որ գաղտնիք չէ, որ նախագիծը համապատասխանում է բազմաթիվ երկրների շահերին՝ սկսած Չինաստանից մինչև Պորտուգալիա, էլ չենք խոսում անմիջական հարևանների մասին։ Հայաստանի արտգործնախարարը հիշեցրել է, որ TRIPP նախագիծը մի ծայրով հենվում է Ադրբեջանի, մյուսով՝ Նախիջևանի վրա, բայց դրա տրամաբանական շարունակությունը  կապն է Երասխով ՀՀ երկաթուղիների հետ, Կարս-Գյումրիով ՝ թուրքական ճանապարհների հետ, նախագծով հետաքրքրված են Կենտրոնական Ասիայի երկրները ։ Նա պատմել է, որ հարցը քննարկվել է Ղազախստանի արտգործնախարարի և տրանսպորտի նախարարի վերջին այցի ընթացքում, մերձավորարևելյան երկրների հետ: "Հիմա որևէ կոնկրետ բան չկա, որով կարող եմ կիսվել հասարակության հետ", - ասել է Միրզոյանը:

Հունվարի 14-ին Հայաստանի ԱԳՆ-ը հրապարակել է Վաշինգտոնում սստոորագրված «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։ 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները։ Մասնավորապես, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է թույլատրել և աջակցել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության հիմնմանը։ «Ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի ԹՐԻՓՓ-ի զարգացման համար՝ 49 տարի նախնական ժամկետով նրան տրամադրվող կառուցապատման իրավունքով։ Հայաստանը մտադիր է ԱՄՆ-ին առաջարկել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության 74% մասնաբաժինը և պահպանել 26% մասնաբաժինը։ Ակնկալվում է, որ այս համագործակցությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը հավելյալ սեփականության տրամադրմամբ նրա մասնաբաժինը դարձնելով 49%։ Ակնկալվում է, որ ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության բաժնետերերի փոփոխությունը (ներառյալ մասնաբաժինների վաճառք, նվիրատվություն, միավորում, անջատում, վերակազմակերպում կամ որևէ այլ իրավական կամ փաստացի գործողություն) և վերջնական շահույթի սեփականատերերի փոփոխությունը ենթակա կլինի Հայաստանի և ԱՄՆ կառավարությունների հետ նախօրոք համաձայնեցմանը», - ասվում է փաստաթղթում։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ "Խաղաղության հռչակագիր"։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայի անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ) ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի եւ դրա հետ կապված կառույցների դադարեցման մասին, ինչպես նաեւ Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանն իր նախիջեւանյան էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով եւ Իրանով: