Ուրբաթ, 15 Նոյեմբերի 2019 16:05
Ասյա Բալայան

Արևելագետ. Սիրիայում պատերազմն աշխարհաքաղաքական մեծ խաղ է և միաժամանակ արկածախնդրություն, որը կարող է Թուրքիայի համար վատ ավարտ ունենալ

Արևելագետ. Սիրիայում պատերազմն աշխարհաքաղաքական մեծ խաղ է և միաժամանակ արկածախնդրություն, որը կարող է Թուրքիայի համար վատ ավարտ ունենալ

Արմինֆո. Թուրք-ամերիկյան հարաբերություններում մերձեցման նոր փուլը ստանում է ՆԱՏՕ-ի հավանությունը։  Այս մասին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասել է ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, արևելագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանը։

 

Փորձագետի կարծիքով, ամենաթեժ խնդիրը, որը ներկայումս առկա է թուրք-ամերիկյան հարաբերություններում, Թուրքիայի կողմից ռուսական Ս-400 զենիթահրթիռային համալիրների մատակարարման գործարքն է, որը կողմերը որոշել են մի կողմ դնել: <Թրամփի հետ հանդիպումից հետո Էրդողանը հայտարարել է, որ ԱՄՆ - ն սկզբունքորեն համաձայն է Թուրքիային վաճառել Patriot համակարգերը, ինչը նշանակում է, որ ամերիկյան կողմի մոտեցումներում որոշակի փոփոխություններ են տեղի ունեցել>, - նշել է Սաֆրաստյանը:

 

Մյուս խնդիրը, որի շուրջ կողմերը կարողացան համաձայնության գալ, Սաֆրաստյանը նշել է քրդական հարցը, որն էլ իր հերթին կապված է նավթային գործոնի հետ ։  Փորձագետը վստահ է, որ ամերիկացիները շարունակում են իրենց ձեռքում պահել Սիրիայի տարածքում գտնվող նավթահորերը ՝ հիմնականում Եփրատից դեպի արևելք, որը բնակեցված է քրդերով ։

 

Նշենք, որ մոտավոր հաշվարկներով ՝ ամսական ԱՄՆ-ն ստանում է 30 մլն դոլարի օգուտ, որից ստացված շահույթը, ինչպես հայտարարում են ամերիկացիները, ուղղվում են քրդերին օգնության։  Նավթը արտահանվում եւ վաճառվում է, ենթադրաբար, Թուրքիայի միջոցով։

 

Սաֆրաստյանը կարծում է, որ, ամենայն հավանականությամբ, կողմերը նաև համաձայնության են եկել, ըստ որի՝ շարունակվելու է քրդերի էթնիկ մաքրումը թուրք-սիրիական սահմանից, ինչը Թուրքիայի վաղեմի պահանջն է, եւ կենտրոնանալու են այն տարածքներում, որտեղ գտնվում են հանքերը:

 

Ըստ Սաֆրաստյանի, ամերիկացիները կողմ են նման սցենարին, որպեսզի, երբ Սիրիայում սկսվի կարգավորման իրական գործընթացը, քրդերի միջոցով ստեղծվի ինչ-որ ինքնավար քրդական կազմավորում, որը կգտնվի ամերիկյան վերահսկողության տակ և նրանց համար հնարավորություն ստեղծի հետագայում ևս օգտագործել նավթային հորերը:

 

Փորձագետի գնահատմամբ ՝ այսօր ԱՄՆ-ը հրաժարվում է դասական աշխարհաքաղաքական մոտեցումներից և նոր ռազմավարություն մշակում ՝ լծակներ ստանալով տարբեր երկրների ղեկավարության վրա ազդելու համար ։

 

<Փոխվում են ժամանակները, դրա հետ միասին նաև քաղաքական ռազմավարությունները։ ԱՄՆ-ն սկսում է վարել կետային արտաքին քաղաքականություն։  Թրամփը հսկողության տակ է վերցրել Սիրիայում ԱՄՆ-ի համար կարեւոր նավթային դաշտերը։ Մնացածը վերջինիս համար դառնում է երկրորդական և անհետաքրքիր ։  Սակայն, ԱՄՆ-ի նոր ռազմավարությունը, որը նա ծավալում է Սիրիայում, Թուրքիայի աջակցության կարիքն ունի։ Անկարան իր հերթին օգտագործելով իր աշխարհագրական և աշխարհաքաղաքական դիրքը, հասել է այն բանին, որ ԱՄՆ-ն աչք է փակում այն պատժամիջոցների վրա, որոնք իր կողմից մտցվել են, զիջումների է գնում այնտեղ, որտեղ Թուրքիան ագրեսիվ գործողություններ է ծավալում։ Այս առնչությամբ Անկարայի դեմ պատժամիջոցները ոչ միայն չեն խստացվի, այլ հակառակը՝ կմեղմացվեն>, - հավաստիացրել է փորձագետը ։

 

Արեւելագետը հիշեցրել է, որ նոյեմբերի 19-ին Ստամբուլում կկայանա Էրդողանի և Պուտինի հանդիպումը, որտեղ, ըստ փորձագետի, Թուրքիան հանդես կգա Ռուսաստանի համար բարենպաստ այլ դեմքով: <Սա աշխարհաքաղաքական մեծ խաղ է, բայց ես կարծում եմ, որ դա նաև արկածախնդրություն է, որը կարող է նաև վատ ավարտ ունենալ, առաջին՝ հերթին Թուրքիայի համար>, - չի բացառում Սաֆրաստյանը:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     



Մեկնաբանվողներ
Ռոբերտ Քոչարյան. Հայաստանի ապագան կազմակերպված պետությունն էՌոբերտ Քոչարյան. Հայաստանի ապագան կազմակերպված պետությունն է
Հայաստանի նախագահը եւս մեկ անգամ դեմ է արտահայտվել գույքահարկին վերաբերող օրենքին. Թվում է, թե ցանկացած օրենք ընդամենը թվաբանություն է, թվերի մասին է, սակայն այդ թվաբանության հետևում մարդկային կյանքեր ենՀայաստանի նախագահը եւս մեկ անգամ դեմ է արտահայտվել գույքահարկին վերաբերող օրենքին. Թվում է, թե ցանկացած օրենք ընդամենը թվաբանություն է, թվերի մասին է, սակայն այդ թվաբանության հետևում մարդկային կյանքեր են
Արցախի ԱԳՆ. Ադրբեջանը փորձում է բանակցային գործընթացում արդյունքների բացակայության մեղքը բարդել ԵԱՀԿ ՄԽ ներկայացուցիչների վրաԱրցախի ԱԳՆ. Ադրբեջանը փորձում է բանակցային գործընթացում արդյունքների բացակայության մեղքը բարդել ԵԱՀԿ ՄԽ ներկայացուցիչների վրա
«ՄՏՍ Հայաստանը» կգործարկի «Բարև բալիկ» ծրագիրը«ՄՏՍ Հայաստանը» կգործարկի «Բարև բալիկ» ծրագիրը
ԱՄՆ-ը կֆինանսավորի Հայաստանում հակակոռուպցիոն քաղաքականության առաջխաղացումըԱՄՆ-ը կֆինանսավորի Հայաստանում հակակոռուպցիոն քաղաքականության առաջխաղացումը
Արցախի ԱԳՆ Փախստականների ու ՆՏԱ-ների խնդիրը ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի առանցքային խնդիրներից էԱրցախի ԱԳՆ Փախստականների ու ՆՏԱ-ների խնդիրը ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի առանցքային խնդիրներից է
Նախկին նախարար Հայաստանի վրա հարձակման թուրքական ծրագիրը կապված է <Մեղրիի միջանցքի> հետՆախկին նախարար Հայաստանի վրա հարձակման թուրքական ծրագիրը կապված է <Մեղրիի միջանցքի> հետ
Նախագահ. Ցավոք, մեզ մոտ ամեն ինչ, նույնիսկ իրավապաշտպանությունն է քաղաքականացվելՆախագահ. Ցավոք, մեզ մոտ ամեն ինչ, նույնիսկ իրավապաշտպանությունն է քաղաքականացվել
Վերլուծաբան․ Իշխանության դեմ նախկին արտոնյալի դեմարշը միանգամայն կանխատեսելի էրՎերլուծաբան․ Իշխանության դեմ նախկին արտոնյալի դեմարշը միանգամայն կանխատեսելի էր
Կանխատեսում. «Քայքայիչ» պոպուլիզմն ընդդիմությանը ձայներ չի բերիԿանխատեսում. «Քայքայիչ» պոպուլիզմն ընդդիմությանը ձայներ չի բերի
ԱԳՆ. Ադրբեջանի ներկայիս իշխանությունը սպառնալիք է ոչ միայն Արցախի, Հայաստանի և ողջ հայ ժողովրդի, այլև տարածաշրջանային խաղաղության և անվտանգության համարԱԳՆ. Ադրբեջանի ներկայիս իշխանությունը սպառնալիք է ոչ միայն Արցախի, Հայաստանի և ողջ հայ ժողովրդի, այլև տարածաշրջանային խաղաղության և անվտանգության համար
Գամկրելիձե. Վրաստանը չի կարող բացել սահմանը Հայաստանի զբոսաշրջիկների համարԳամկրելիձե. Վրաստանը չի կարող բացել սահմանը Հայաստանի զբոսաշրջիկների համար
Երեխաների պաշտպանության օրվան նվիրված՝ «ԳեոՊրոՄայնինգ» ընկերությունը իրականացնում է երեխաների առողջապահության նպատակային ծրագիրԵրեխաների պաշտպանության օրվան նվիրված՝ «ԳեոՊրոՄայնինգ» ընկերությունը իրականացնում է երեխաների առողջապահության նպատակային ծրագիր
Արցախի նախագահ. Ալիևի հայտարարությունը հարիր չէ քաղաքական գործչինԱրցախի նախագահ. Ալիևի հայտարարությունը հարիր չէ քաղաքական գործչին
Թորոսյանը բացատրել է Հայաստանում և Վրաստանում կորոնավիրուսի դեպքերի թվի մեծ տարբերությունըԹորոսյանը բացատրել է Հայաստանում և Վրաստանում կորոնավիրուսի դեպքերի թվի մեծ տարբերությունը
Փնտրել ըստ օրերի