Երեթշաբթի, 17 Մարտի 2015 14:48

Ստեփանյան Դավիթ

Ռուբեն Սաֆրաստյան. Հայոց ցեղասպանության ժխտումը կարող է դուրս հանել Թուրքիային արդի աշխարհընկալման շրջանակներից

Ռուբեն Սաֆրաստյան. Հայոց ցեղասպանության ժխտումը կարող է դուրս հանել Թուրքիային արդի աշխարհընկալման շրջանակներից

 


Գալիպոլիի և Հայոց ցեղասպանության շուրջ քաղաքական ժեստիկուլյացիան վկայում է աշխարհին ընտրության առջև դնելու Թուրքիայի ձգտման մասին`հայերի ողբերգությունը, թե՞ թուրքերի հաղթանակը: Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն կարող են լինել Անկարայի նման քաղաքականության հեռանկարները:


 


Սկսենք այն բանից, որ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի շրջանակներում միջոցառումները ոչ մի կերպ աշխարհին ընտրության առջև դնելու նպատակ չեն հետապնդում: Թուրքիան ի պատասխան արշավ է ծավալել, որպեսզի ստվեր նետի երիտթուրքերի իրականացրած հանցագործությունների տարելիցի վրա, թույլ չտա հիշեցնել այդ ողբերգության մասին: Անկարան այդ գործում բավականին կեղտոտ մեթոդների է դիմում: Նման մեթոդներից մեկը Գալիպոլիի ճակատամարտի տոնակատարությունը մարտի 18-ից ապրիլի 24-ը տեղափոխելն է: Դա արվել է, որպեսզի աշխարհի առաջատար պետությունների ղեկավարները կանգնեն բարոյական ընտրության առջև`Թուրքիայի տոնակատարությունները, թե՞ ցեղասպանության հիշատակի միջոցառումները Հայաստանում: Պետությունների մեծ մասի կողմից դա որպես թուրքական խորամանկ հնարք է ընկալվել:Հայոց ցեղասպանությունը չճանաչելը, այլ պետությունների կողմից դրա ճանաչմանը խոչընդոտներ ստեղծելը Թուրքիայի գործն է: Բայց այլ երկրների Հայաստան կամ Թուրքիա մեկնելու ընտրության առջև կանգնեցնելը վկայում է իր խնդիրներն ուրիշի ուսերին բարդելու Անկարայի փորձերի մասին, ինչը ոչ ոքի դուր չի գալիս: Կարծում եմ, որ պետությունների ղակավարների կողմից համապատասխան դիրքորոշում կհայտնվի ապրիլի 24-ի մոտենալուն պես, և հուսով եմ, որ նրանք տեղի չեն տա Անկարայի խորամանկ հնարքներին:


 


Ինչպե՞ս կբնորոշեք Անկարայի գործողությունները Հայոց ցեղասպանության փաստի ժխտման քաղաքականության ակտիվացման ուղղությամբ:


 


Թուրքական քաղաքականության հայկական ուղղությամբ զբաղվող անձանց գործողություններում շփոթվածություն է նկատվում: Պատճառը`Հայոց ցեղասպանության ժխտման քաղաքականության ուղղությամբ վերջին գործողությունների չմտածվածությունն է,


Դա թե’ ՙգալիպոլյան՚ նախաձեռնությունն է, թե`ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր քարտուղար Իրինա Բոկովայի մասնակցությամբ թուրք դեսպանների հունվարյան հանդիպումը, խորհրդարանական, մշակութային դիվանագիտությունն օգտագործելու փորձերը: Այդ`հաճախ փոխբացառող գործողությունները ձեռնարկվում են բոլոր ճակատներով, ինչում էլ դրսևորվում է այդ շփոթվածությունը: Կարծում եմ, որ Անկարայում այժմ վախենում են այդ ողջ քաղաքականության հետևանքներից, չեն կարողանում հաշվարկել, թե ինչ շրջադարձ այն կարող է ունենալ իրենց համար: Վախենում են մեծ կորուստներից:


 


Ի՞նչ կորուստներից:


 


Թուրքերն զգուշանում են մեծ կորուստներից, քանի որ վախենում են երկրի դերից, որը ոչ միայն չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը, այլ նաև հանդես է գալիս արդի աշխարհընկալման շրջանակներից դուրս գտնվող պետության դերում, ինչն սպառնում է մնացած աշխարհից մեկուսացմամբ:


 


Այո, բայց Թուրքիայի զսպման Արևմուտքի քաղաքականությունն առանց այդ էլ որոշ իմաստով մեկուսացնում է այդ երկրին:


 


Թուրքիային զսպելու Արևմուտքի քաղաքականությունն առանց այդ էլ որոշ իմաստով մեկուսացնում է այդ երկրին և, գլխավորը, զսպում վերջինիս հավակնությունները, ինչն առաջին հերթին դրսևորվում է նրա նկատմամբ Արևմուտքի անվստահությամբ:


Այնուամենայնիվ, Թուրքիան շարունակում է մեծ կախվածություն զգալ առաջին հերթին ԱՄՆ-ից: Որպես ՆԱՏՕ-ի անդամ`այն ԱՄՆ-ից սպառազինություններ է ստանում: Եվ կարելի է ասել, որ Թուրքայի անհաջողություններն արաբական ուղղությամբ էլ ավելի են մեծացնում այդ կախվածությունը: Իսկ շրջադարձ դեպի Արևելք Թուրքիայի համար, առանց Եգիպտոսի հետ նորմալ հարաբերությունների, որոնք այժմ չկան, անհնար է: 


 


Ի՞նչն է այսօր օբյեկտիվորեն խանգարում Թուրքիային գնալ Գերմանիայի ճանապարհով և ազատվել երիտթուրքերի գործած Ցեղասպանության հետևանքներից:


 


Հարցը շատ բարդ է: Գոյություն ունի մի քանի պատճառ, որոնք Թուրքիայիn խանգարում են ընթանալ Գերմանիայի ուղիով և ձերբազատվել երիտթուրքերի իրագործած ցեղասպանության հետևանքներից: Դրանցից առաջինն այն է, որ պատմական առումով Թուրքական Հանրապետության հիմնադիրներն անմիջականորեն մեղսակից են Հայոց ցեղասպանությանը` բացառությամբ Աթաթյուրքի: Երկրորդ. Ցեղասպանության շրջանում տեղի է ունեցել հայ ժողովրդի կողոպուտ, և կողոպտված միջոցները դրվել են Թուրքիայի խոշոր կարողությունների հիմքում: Երրորդ.  Ցեղասպանության հիմնական նպատակը եղել է հայ ժողովրդի բնաջնջումն իր պատմական հայրենիքում` Արևմտյան Հայաստանում, որով թուրքերը փորձել են «լուծելե Հայկական հարցը: Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը ոչ միայն կհանգեցնի այդ հանցագործության համար Թուրքիայի պատասխանատվության, այլև ներկայիս Արևելյան Անատոլիայի ճանաչման` որպես բուն Արևմտյան Հայաստան;


Չորրորդ պատճառը Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հետևանքներն են: Այսպես, թուրքերը զգուշանում են ոչ միայն ՙՀայկական հարցի՚ վերածնունդից, այլև ավելի զգալի հետևանքներից` այդ ոճրագործության դիմաց փոխհատուցման հայության պահանջներից: Հինգերորդ պատճառը վերաբերում է բարոյական ոլորտին:


Վերջին 25 տարվա ընթացքում Թուրքերի հետ հանդիպումներից անձնական տպավորությունների հիման վրա ես հանգել եմ եզրակացության, որ նրանք Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցն ընկալում են ազգային-բարոյական հարթությունում: Նրանք կարծում են, թե, ճանաչելով Ցեղասպանությունը, ներկայիս իշխանությունները թուրք ժողովրդին կդնեն հավերժ ցեղասպանություն գործած ժողովուրդ կոչվելու անհրաժեշտության առջև: Ուստի Թուրքիայի ղեկավարության առնվազն ներկայիս սերունդը հնարավորինը կանի այդ խարանից խուսափելու համար:


 


Անկախ քաղաքական բաղադրիչից`արդյո՞ք այսօր Թուրքիայի հետ հարաբերությունների վերականգնման անհրաժեշտություն եք տեսնում:


 


Անկախ քաղաքական բաղադրիչից` այսօր առկա է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների վերականգնման օբյեկտիվ անհրաժեշտություն: Բնականոն միջպետական հարաբերությունները, իմ կարծիքով, խոչընդոտ չեն Հայաստանի և Թուրքիայի միջև առկա խնդիրները լուծելու ճանապարհին` ներառյալ Ցեղասպանության ճանաչման խնդիրը: Սակայն այդ հարաբերությունները ոչ մի դեպքում չպետք է զարգանան ի վնաս Թուրքիայի նկատմամբ մեր օրինական և արդարացի պահանջներին:


 


Հայոց ցեղասպանության համաշխարհային ճանաչման հասնելու հարցում հայ ժողովրդի միասնական կամքն արտահայտող Համահայկական հռչակագիրը և Հայաստանի խորհրդարանից ցյուրիխյան արձանագրությունների հետկանչը համընկել են ժամանակային առումով: Քաղաքական ի՞նչ նպատակ են հետապնդել այդ երկու քայլերը:


 


Համահայկական հռչակագիրն աննախադեպ երևույթ է մեր իրականությունում, քանի որ առաջին անգամ հաջողվել է փոխհամաձայնության հանգել ամբողջ աշխարհի հայության շրջանում: Մեզ հարկավոր է, կանգ չառնելով դրանում, համատեղ հանդես գալ բոլոր նման խոշոր նախաձեռնություններում: Հայության փոխհամաձայնությունը մեր ապագա ձեռքբերումների գլխավոր երաշխիքն է: Եվ Համահայկական հռչակագիրը նման ձեռնարկի հաջողակության ակնհայտ օրինակ է:  Մեռած արձանագրությունները չէին կարող դեր խաղալ քաղաքականությունում: Եվ նշելով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը`հայությունն ուղղակի չէր կարող նման փաստաթուղթ ունենալ Հայաստանի
խորհրդարանում: Նման դիրքորոշման հարցում մեծ նշանակություն ունի այն, որ Թուրքիան
ինքն է տորպեդահարել Հայաստանի հետ հաշտեցման գործընթացը:


 


Կարծում եմ`կհամաձայնեք, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման խնդիրը հաստատ
առաջին տեղը չի զբաղեցնում թուրքական արտաքին քաղաքականությունում: Ի՞նչ հիմնական
մարտահրավերներ և խնդիրներ են այսօր ծառացած Թուրքիայի առջև:


 


Արտաքին, մասնավորապես`տարածաշրջանային քաղաքականությունում Թուրքիայի առջև
բավականին լուրջ խնդիրներ են ծառացած, որոնք բխում են արտաքին քաղաքականությունում
Էրդողանի`Թուրքիայի իրական կշռին ու հնարավորություններին չհամապատասխանող
հավակնոտ նպատակներից: ՙԱրդարության և զարգացման կուսակցության`Թուրքիայի իրական
հնարավորություններից բարձր ցատկելու ձգտումը բազմաթիվ խնդիրներ է հարուցում,
առաջին հերթին`երկրի տարածաշրջանային քաղաքականությունում: Սիրիայի հետ խնդիրներից
բացի, դա Եգիպտոսի հետ հարաբերությունների վատթարացումն է մինչև աննախադեպ ցածր
մակարդակը, Իսրայելի հետ հարաբերությունների վատացումը, Իրանի հետ վատ
հարաբերությունները:


Ինքնուրույն արտաքին քաղաքականություն վարելու Էրդողանի այդ փորձերը հարուցում
են Թուրքիայի արևմտյան գործընկերների ակնհայտ դժգոհությունը: Մնալով ՆԱՏՕ-ի անդամ
և ֆորմալ առումով դեռ ձգտելով դեպի ԵՄ`Անկարան ոչ միայն չի համաձայնեցնում մի շարք
գործողություններ արևմտյան գործընկերների հետ, այլ նաև գործում է հակառակ
վերջիններիս շահերի: Պետք չէ թերագնահատել նաև իր հավակնոտ նպատակներին հասնելու
համար Մերձավոր Արևելքում գործող մահմեդական ծայրահեղական կազմակերպությունների
վրա հենվելու Թուրքիայի ձգտումը:


 


ՙԻսլամական պետության՚...


 


Այդ թվում: Այդ կազմակերպությունը որոշ չափով թուրքական քաղաքակնության ծնունդ
է: Մինչ այժմ ԻԼԻՊ զինված ջոկատների հրամանատարները բուժօգնություն են ստանում
Թուրքիայի տարածքում գտնվող զինվորական հոսպիտալներում: ՙԻսլամական պետության՚
կողմից նավթի ապօրինի վաճառքի ողջ ծավալն անցնում է թուրքական տարածքով: Մինչև
վերջերս գրոհայինները նույն թուրքական տարածքով հսկայական քանակով զենք են ստացել:
Նույնիսկ այսօր նման փաստեր կան: ԱՄՆ ղեկավարությամբ պետությունների հակաիլիպյան
կոալիցիային միանալուց Թուրքիայի հրաժարվելն ԻԼԻՊ-ի հետ հարաբերութունները
փչացնելու վերջինիս ցանկության բացակայության ապացույց է: Այս ամենը բխում է
Թուրքիայի ձգտումից`ազատվել Ասադի ռեժիմից, հասնել Սիրիայի`որպես տարածաշրջանի
աշխարհաքաղաքական միավոր, գոյության դադարմանը: Միասնական, ուժեղ Սիրիան կանգնած է
տարածաշրջանային առաջատար դառնալ ձգտող Թուրքիայի ճանապարհին: Դրանով էր
պայմանավորված Անկարայի ակտիվ միջամտությունը ներսիրական գործերին, սիրական
ընդդիմությանը, արմատական ահաբեկչական կազմակերպություններին աջակցությունը:


 


Հայաստանի ԱԳՆ ղեկավարի Իսրայել այցը, կարծես, աննկատ անցավ: Ձեր կարծիքով,
որո՞նք էին դրա պատճառները:


 


Հստակ տեղեկատվություն չունեմ, սակայն կարող եմ ասել, որ 3 տարի առաջ մեր
ինստիտուտում էր գտնվում Իսրայելի ԱԳՆ բարձրաստիճան աշխատակից, տարածաշրջանային
խնդիրների մասնագետ դոկտոր Քոհենը: Նա Իսրայելի առաջին պաշտոնական ներկայացուցիչն
էր, ով հայտարարեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու իր երկրի պատրաստակամության
մասին`չնայած երկրում այդ ճանաչման հակառակորդների առկայությանը: Խնդիրն այն է, որ
Իսրայելի քաղաքական վերնախավն իրականում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցի
առնչությամբ միասնական մոտեցում չի մշակել: 
Իսրայելցի գործընկերների հետ շփման հիման վրա կարող եմ ասել, որ այդ
հարցում միասնական կարծիք չկա նույնիսկ Իսրայելի ԱԳՆ տարբեր վարչությունների
մակարդակով:


Այսինքն`ամեն բան հանգում է քաղաքական հաշվարկներին, և Իսրայելի կողմից
օգտագործվում իր հակաթուրքական քաղաքականությունում`որպես պատասխան Անկարայի
հակաիսրայելական քաղաքականությանը: Մենք վաղուց վարժվել ենք այլ երկրների արտաքին
քաղաքականությունում մեր ողբերգության օգտագործմանը: Կարծում եմ`ժամանակն է
խոսելու նաև մեր շահերի մասին: Այդ պատճառով Էդվարդ Նալբանդյանի այցը, նրա
հանդիպումն Իսրայելի նախագահի հետ, հարկավոր է դիտարկել հենց այդ տեսանկյունից:


 


Այսինքն` Իսրայելում լայն դաշտ կա ՀՀ ԱԳՆ աշխատանքի համար...


 


Անշուշտ: Ըստ որում, ոչ միայն մեր կողմից: Կարծում եմ`Հայաստանի հետ
համագործակցության շահագրգռվածություն նկատվում է նաև Իսրայելի կողմից`հաշվի
առնելով վերջինիս քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում, նույնիսկ չնայած
Ադրբեջանի հետ այդ երկրի հարաբերություններին:

ԿԱՐԴԱԼ ԲՈԼՈՐ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Ռուբեն Սաֆրաստյան. Հայոց ցեղասպանության ժխտումը կարող է դուրս հանել Թուրքիային արդի աշխարհընկալման շրջանակներից

 

Գալիպոլիի և Հայոց ցեղասպանության շուրջ քաղաքական ժեստիկուլյացիան վկայում է աշխարհին ընտրության առջև դնելու Թուրքիայի ձգտման մասին`հայերի ողբերգությունը, թե՞ թուրքերի հաղթանակը: Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն կարող են լինել Անկարայի նման քաղաքականության հեռանկարները:

 

Սկսենք այն բանից, որ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի շրջանակներում միջոցառումները ոչ մի կերպ աշխարհին ընտրության առջև դնելու նպատակ չեն հետապնդում: Թուրքիան ի պատասխան արշավ է ծավալել, որպեսզի ստվեր նետի երիտթուրքերի իրականացրած հանցագործությունների տարելիցի վրա, թույլ չտա հիշեցնել այդ ողբերգության մասին: Անկարան այդ գործում բավականին կեղտոտ մեթոդների է դիմում: Նման մեթոդներից մեկը Գալիպոլիի ճակատամարտի տոնակատարությունը մարտի 18-ից ապրիլի 24-ը տեղափոխելն է: Դա արվել է, որպեսզի աշխարհի առաջատար պետությունների ղեկավարները կանգնեն բարոյական ընտրության առջև`Թուրքիայի տոնակատարությունները, թե՞ ցեղասպանության հիշատակի միջոցառումները Հայաստանում: Պետությունների մեծ մասի կողմից դա որպես թուրքական խորամանկ հնարք է ընկալվել:Հայոց ցեղասպանությունը չճանաչելը, այլ պետությունների կողմից դրա ճանաչմանը խոչընդոտներ ստեղծելը Թուրքիայի գործն է: Բայց այլ երկրների Հայաստան կամ Թուրքիա մեկնելու ընտրության առջև կանգնեցնելը վկայում է իր խնդիրներն ուրիշի ուսերին բարդելու Անկարայի փորձերի մասին, ինչը ոչ ոքի դուր չի գալիս: Կարծում եմ, որ պետությունների ղակավարների կողմից համապատասխան դիրքորոշում կհայտնվի ապրիլի 24-ի մոտենալուն պես, և հուսով եմ, որ նրանք տեղի չեն տա Անկարայի խորամանկ հնարքներին:

 

Ինչպե՞ս կբնորոշեք Անկարայի գործողությունները Հայոց ցեղասպանության փաստի ժխտման քաղաքականության ակտիվացման ուղղությամբ:

 

Թուրքական քաղաքականության հայկական ուղղությամբ զբաղվող անձանց գործողություններում շփոթվածություն է նկատվում: Պատճառը`Հայոց ցեղասպանության ժխտման քաղաքականության ուղղությամբ վերջին գործողությունների չմտածվածությունն է,

Դա թե’ ՙգալիպոլյան՚ նախաձեռնությունն է, թե`ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր քարտուղար Իրինա Բոկովայի մասնակցությամբ թուրք դեսպանների հունվարյան հանդիպումը, խորհրդարանական, մշակութային դիվանագիտությունն օգտագործելու փորձերը: Այդ`հաճախ փոխբացառող գործողությունները ձեռնարկվում են բոլոր ճակատներով, ինչում էլ դրսևորվում է այդ շփոթվածությունը: Կարծում եմ, որ Անկարայում այժմ վախենում են այդ ողջ քաղաքականության հետևանքներից, չեն կարողանում հաշվարկել, թե ինչ շրջադարձ այն կարող է ունենալ իրենց համար: Վախենում են մեծ կորուստներից:

 

Ի՞նչ կորուստներից:

 

Թուրքերն զգուշանում են մեծ կորուստներից, քանի որ վախենում են երկրի դերից, որը ոչ միայն չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը, այլ նաև հանդես է գալիս արդի աշխարհընկալման շրջանակներից դուրս գտնվող պետության դերում, ինչն սպառնում է մնացած աշխարհից մեկուսացմամբ:

 

Այո, բայց Թուրքիայի զսպման Արևմուտքի քաղաքականությունն առանց այդ էլ որոշ իմաստով մեկուսացնում է այդ երկրին:

 

Թուրքիային զսպելու Արևմուտքի քաղաքականությունն առանց այդ էլ որոշ իմաստով մեկուսացնում է այդ երկրին և, գլխավորը, զսպում վերջինիս հավակնությունները, ինչն առաջին հերթին դրսևորվում է նրա նկատմամբ Արևմուտքի անվստահությամբ:

Այնուամենայնիվ, Թուրքիան շարունակում է մեծ կախվածություն զգալ առաջին հերթին ԱՄՆ-ից: Որպես ՆԱՏՕ-ի անդամ`այն ԱՄՆ-ից սպառազինություններ է ստանում: Եվ կարելի է ասել, որ Թուրքայի անհաջողություններն արաբական ուղղությամբ էլ ավելի են մեծացնում այդ կախվածությունը: Իսկ շրջադարձ դեպի Արևելք Թուրքիայի համար, առանց Եգիպտոսի հետ նորմալ հարաբերությունների, որոնք այժմ չկան, անհնար է: 

 

Ի՞նչն է այսօր օբյեկտիվորեն խանգարում Թուրքիային գնալ Գերմանիայի ճանապարհով և ազատվել երիտթուրքերի գործած Ցեղասպանության հետևանքներից:

 

Հարցը շատ բարդ է: Գոյություն ունի մի քանի պատճառ, որոնք Թուրքիայիn խանգարում են ընթանալ Գերմանիայի ուղիով և ձերբազատվել երիտթուրքերի իրագործած ցեղասպանության հետևանքներից: Դրանցից առաջինն այն է, որ պատմական առումով Թուրքական Հանրապետության հիմնադիրներն անմիջականորեն մեղսակից են Հայոց ցեղասպանությանը` բացառությամբ Աթաթյուրքի: Երկրորդ. Ցեղասպանության շրջանում տեղի է ունեցել հայ ժողովրդի կողոպուտ, և կողոպտված միջոցները դրվել են Թուրքիայի խոշոր կարողությունների հիմքում: Երրորդ.  Ցեղասպանության հիմնական նպատակը եղել է հայ ժողովրդի բնաջնջումն իր պատմական հայրենիքում` Արևմտյան Հայաստանում, որով թուրքերը փորձել են «լուծելե Հայկական հարցը: Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը ոչ միայն կհանգեցնի այդ հանցագործության համար Թուրքիայի պատասխանատվության, այլև ներկայիս Արևելյան Անատոլիայի ճանաչման` որպես բուն Արևմտյան Հայաստան;

Չորրորդ պատճառը Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հետևանքներն են: Այսպես, թուրքերը զգուշանում են ոչ միայն ՙՀայկական հարցի՚ վերածնունդից, այլև ավելի զգալի հետևանքներից` այդ ոճրագործության դիմաց փոխհատուցման հայության պահանջներից: Հինգերորդ պատճառը վերաբերում է բարոյական ոլորտին:

Վերջին 25 տարվա ընթացքում Թուրքերի հետ հանդիպումներից անձնական տպավորությունների հիման վրա ես հանգել եմ եզրակացության, որ նրանք Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցն ընկալում են ազգային-բարոյական հարթությունում: Նրանք կարծում են, թե, ճանաչելով Ցեղասպանությունը, ներկայիս իշխանությունները թուրք ժողովրդին կդնեն հավերժ ցեղասպանություն գործած ժողովուրդ կոչվելու անհրաժեշտության առջև: Ուստի Թուրքիայի ղեկավարության առնվազն ներկայիս սերունդը հնարավորինը կանի այդ խարանից խուսափելու համար:

 

Անկախ քաղաքական բաղադրիչից`արդյո՞ք այսօր Թուրքիայի հետ հարաբերությունների վերականգնման անհրաժեշտություն եք տեսնում:

 

Անկախ քաղաքական բաղադրիչից` այսօր առկա է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների վերականգնման օբյեկտիվ անհրաժեշտություն: Բնականոն միջպետական հարաբերությունները, իմ կարծիքով, խոչընդոտ չեն Հայաստանի և Թուրքիայի միջև առկա խնդիրները լուծելու ճանապարհին` ներառյալ Ցեղասպանության ճանաչման խնդիրը: Սակայն այդ հարաբերությունները ոչ մի դեպքում չպետք է զարգանան ի վնաս Թուրքիայի նկատմամբ մեր օրինական և արդարացի պահանջներին:

 

Հայոց ցեղասպանության համաշխարհային ճանաչման հասնելու հարցում հայ ժողովրդի միասնական կամքն արտահայտող Համահայկական հռչակագիրը և Հայաստանի խորհրդարանից ցյուրիխյան արձանագրությունների հետկանչը համընկել են ժամանակային առումով: Քաղաքական ի՞նչ նպատակ են հետապնդել այդ երկու քայլերը:

 

Համահայկական հռչակագիրն աննախադեպ երևույթ է մեր իրականությունում, քանի որ առաջին անգամ հաջողվել է փոխհամաձայնության հանգել ամբողջ աշխարհի հայության շրջանում: Մեզ հարկավոր է, կանգ չառնելով դրանում, համատեղ հանդես գալ բոլոր նման խոշոր նախաձեռնություններում: Հայության փոխհամաձայնությունը մեր ապագա ձեռքբերումների գլխավոր երաշխիքն է: Եվ Համահայկական հռչակագիրը նման ձեռնարկի հաջողակության ակնհայտ օրինակ է:  Մեռած արձանագրությունները չէին կարող դեր խաղալ քաղաքականությունում: Եվ նշելով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը`հայությունն ուղղակի չէր կարող նման փաստաթուղթ ունենալ Հայաստանի խորհրդարանում: Նման դիրքորոշման հարցում մեծ նշանակություն ունի այն, որ Թուրքիան ինքն է տորպեդահարել Հայաստանի հետ հաշտեցման գործընթացը:

 

Կարծում եմ`կհամաձայնեք, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման խնդիրը հաստատ առաջին տեղը չի զբաղեցնում թուրքական արտաքին քաղաքականությունում: Ի՞նչ հիմնական մարտահրավերներ և խնդիրներ են այսօր ծառացած Թուրքիայի առջև:

 

Արտաքին, մասնավորապես`տարածաշրջանային քաղաքականությունում Թուրքիայի առջև բավականին լուրջ խնդիրներ են ծառացած, որոնք բխում են արտաքին քաղաքականությունում Էրդողանի`Թուրքիայի իրական կշռին ու հնարավորություններին չհամապատասխանող հավակնոտ նպատակներից: ՙԱրդարության և զարգացման կուսակցության`Թուրքիայի իրական հնարավորություններից բարձր ցատկելու ձգտումը բազմաթիվ խնդիրներ է հարուցում, առաջին հերթին`երկրի տարածաշրջանային քաղաքականությունում: Սիրիայի հետ խնդիրներից բացի, դա Եգիպտոսի հետ հարաբերությունների վատթարացումն է մինչև աննախադեպ ցածր մակարդակը, Իսրայելի հետ հարաբերությունների վատացումը, Իրանի հետ վատ հարաբերությունները:

Ինքնուրույն արտաքին քաղաքականություն վարելու Էրդողանի այդ փորձերը հարուցում են Թուրքիայի արևմտյան գործընկերների ակնհայտ դժգոհությունը: Մնալով ՆԱՏՕ-ի անդամ և ֆորմալ առումով դեռ ձգտելով դեպի ԵՄ`Անկարան ոչ միայն չի համաձայնեցնում մի շարք գործողություններ արևմտյան գործընկերների հետ, այլ նաև գործում է հակառակ վերջիններիս շահերի: Պետք չէ թերագնահատել նաև իր հավակնոտ նպատակներին հասնելու համար Մերձավոր Արևելքում գործող մահմեդական ծայրահեղական կազմակերպությունների վրա հենվելու Թուրքիայի ձգտումը:

 

ՙԻսլամական պետության՚...

 

Այդ թվում: Այդ կազմակերպությունը որոշ չափով թուրքական քաղաքակնության ծնունդ է: Մինչ այժմ ԻԼԻՊ զինված ջոկատների հրամանատարները բուժօգնություն են ստանում Թուրքիայի տարածքում գտնվող զինվորական հոսպիտալներում: ՙԻսլամական պետության՚ կողմից նավթի ապօրինի վաճառքի ողջ ծավալն անցնում է թուրքական տարածքով: Մինչև վերջերս գրոհայինները նույն թուրքական տարածքով հսկայական քանակով զենք են ստացել: Նույնիսկ այսօր նման փաստեր կան: ԱՄՆ ղեկավարությամբ պետությունների հակաիլիպյան կոալիցիային միանալուց Թուրքիայի հրաժարվելն ԻԼԻՊ-ի հետ հարաբերութունները փչացնելու վերջինիս ցանկության բացակայության ապացույց է: Այս ամենը բխում է Թուրքիայի ձգտումից`ազատվել Ասադի ռեժիմից, հասնել Սիրիայի`որպես տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական միավոր, գոյության դադարմանը: Միասնական, ուժեղ Սիրիան կանգնած է տարածաշրջանային առաջատար դառնալ ձգտող Թուրքիայի ճանապարհին: Դրանով էր պայմանավորված Անկարայի ակտիվ միջամտությունը ներսիրական գործերին, սիրական ընդդիմությանը, արմատական ահաբեկչական կազմակերպություններին աջակցությունը:

 

Հայաստանի ԱԳՆ ղեկավարի Իսրայել այցը, կարծես, աննկատ անցավ: Ձեր կարծիքով, որո՞նք էին դրա պատճառները:

 

Հստակ տեղեկատվություն չունեմ, սակայն կարող եմ ասել, որ 3 տարի առաջ մեր ինստիտուտում էր գտնվում Իսրայելի ԱԳՆ բարձրաստիճան աշխատակից, տարածաշրջանային խնդիրների մասնագետ դոկտոր Քոհենը: Նա Իսրայելի առաջին պաշտոնական ներկայացուցիչն էր, ով հայտարարեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու իր երկրի պատրաստակամության մասին`չնայած երկրում այդ ճանաչման հակառակորդների առկայությանը: Խնդիրն այն է, որ Իսրայելի քաղաքական վերնախավն իրականում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցի առնչությամբ միասնական մոտեցում չի մշակել:  Իսրայելցի գործընկերների հետ շփման հիման վրա կարող եմ ասել, որ այդ հարցում միասնական կարծիք չկա նույնիսկ Իսրայելի ԱԳՆ տարբեր վարչությունների մակարդակով:

Այսինքն`ամեն բան հանգում է քաղաքական հաշվարկներին, և Իսրայելի կողմից օգտագործվում իր հակաթուրքական քաղաքականությունում`որպես պատասխան Անկարայի հակաիսրայելական քաղաքականությանը: Մենք վաղուց վարժվել ենք այլ երկրների արտաքին քաղաքականությունում մեր ողբերգության օգտագործմանը: Կարծում եմ`ժամանակն է խոսելու նաև մեր շահերի մասին: Այդ պատճառով Էդվարդ Նալբանդյանի այցը, նրա հանդիպումն Իսրայելի նախագահի հետ, հարկավոր է դիտարկել հենց այդ տեսանկյունից:

 

Այսինքն` Իսրայելում լայն դաշտ կա ՀՀ ԱԳՆ աշխատանքի համար...

 

Անշուշտ: Ըստ որում, ոչ միայն մեր կողմից: Կարծում եմ`Հայաստանի հետ համագործակցության շահագրգռվածություն նկատվում է նաև Իսրայելի կողմից`հաշվի առնելով վերջինիս քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում, նույնիսկ չնայած Ադրբեջանի հետ այդ երկրի հարաբերություններին:


ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Դատարանը Մանվել Գրիգորյանին կալանավորելու մասին որոշում է կայացրելԴատարանը Մանվել Գրիգորյանին կալանավորելու մասին որոշում է կայացրել
Մնացականյանը Հանին ներկայացրել է Հայաստանի կառավարության նոր ծրագիրն ու արտաքին քաղաքականության գերակայություններըՄնացականյանը Հանին ներկայացրել է Հայաստանի կառավարության նոր ծրագիրն ու արտաքին քաղաքականության գերակայությունները
Արդշինբանկը և Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկը կապահովեն քարտապանների հարմարավետ սպասարկումըԱրդշինբանկը և Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկը կապահովեն քարտապանների հարմարավետ սպասարկումը
Վարչապետը ծանոթացել է «Սինոփսիս Արմենիա»-ի գործունեությանը և անդրադարձել կուտակային կենսաթոշակային համակարգի հետ կապված որոշմանըՎարչապետը ծանոթացել է «Սինոփսիս Արմենիա»-ի գործունեությանը և անդրադարձել կուտակային կենսաթոշակային համակարգի հետ կապված որոշմանը
Նախարար Գրիգորյանն ընդունել է դեսպան ՅամադայինՆախարար Գրիգորյանն ընդունել է դեսպան Յամադային
Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստանում Լիբանանի դեսպանինՆիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստանում Լիբանանի դեսպանին
Հայ-բրիտանական կրթական համագործակցությունը շարունակական կլինիՀայ-բրիտանական կրթական համագործակցությունը շարունակական կլինի
Քննարկվել են հայ-ճապոնական հարաբերությունների զարգացմանն ուղղված հարցերՔննարկվել են հայ-ճապոնական հարաբերությունների զարգացմանն ուղղված հարցեր
ԶՈՒ գլխավոր շտաբը հավաստիացնում է. ռազմաքաղաքական ղեկավարության արմատական դիրքորոշումն է արդարության և օրինականության գերակայության ապահովումը, կոռուպցիայի, ամենաթողության ու անպատժելիության դեմ անզիջում պայքարըԶՈՒ գլխավոր շտաբը հավաստիացնում է. ռազմաքաղաքական ղեկավարության արմատական դիրքորոշումն է արդարության և օրինականության գերակայության ապահովումը, կոռուպցիայի, ամենաթողության ու անպատժելիության դեմ անզիջում պայքարը
Հայաստանի պաշտպանության նախարարն ու Ռուսաստանի դեսպանը քննարկել են հետագա համագործակցության զարգացման ուղիներըՀայաստանի պաշտպանության նախարարն ու Ռուսաստանի դեսպանը քննարկել են հետագա համագործակցության զարգացման ուղիները
Պաշտպանության նախկին նախարար. Լիազոր կառույցները պետք է պարզեն, թե զինվորների համար նախատեսված մթերքներն ինչպես են հայտնվել Մանվել Գրիգորյանի տանըՊաշտպանության նախկին նախարար. Լիազոր կառույցները պետք է պարզեն, թե զինվորների համար նախատեսված մթերքներն ինչպես են հայտնվել Մանվել Գրիգորյանի տանը
ՊՆ վարչական համալիրում քննարկվել են հայ-լեհական պաշտպանական համագործակցության օրակարգային հարցերՊՆ վարչական համալիրում քննարկվել են հայ-լեհական պաշտպանական համագործակցության օրակարգային հարցեր
Հայաստանի հանրային հեռուստատեսության մի շարք ղեկավարներ հրաժարական են տվելՀայաստանի հանրային հեռուստատեսության մի շարք ղեկավարներ հրաժարական են տվել
Beeline Smart 8 սմարթֆոնը դարձել է ավելի հասանելիBeeline Smart 8 սմարթֆոնը դարձել է ավելի հասանելի
«ԳեոՊրոՄայնինգ» ընկերության նախաձեռնությամբ Սոթք գյուղի բնակիչները անվճար բուժզննման հնարավորություն ստացան (video)«ԳեոՊրոՄայնինգ» ընկերության նախաձեռնությամբ Սոթք գյուղի բնակիչները անվճար բուժզննման հնարավորություն ստացան (video)
Ոստիկանները հայտնաբերել են «Վաճառքի ենթակա չէ, ԶԻՆՎՈՐԻ բաժին» գրառմամբ մսի պահածոներով մեքենաներՈստիկանները հայտնաբերել են «Վաճառքի ենթակա չէ, ԶԻՆՎՈՐԻ բաժին» գրառմամբ մսի պահածոներով մեքենաներ
Գագիկ Ծառուկյանը կառավարությանն առաջարկել է իր որդու անունը հանել տարկետման վերաբերյալ միջնորդության ցուցակիցԳագիկ Ծառուկյանը կառավարությանն առաջարկել է իր որդու անունը հանել տարկետման վերաբերյալ միջնորդության ցուցակից
Գեներալ Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանքի տակԳեներալ Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանքի տակ
Խոցվել է ՊԲ անօդաչու թռչող սարքԽոցվել է ՊԲ անօդաչու թռչող սարք
Ֆրանսիացի խորհրդարանականները հարգանքի տուրք են մատուցել Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրումՖրանսիացի խորհրդարանականները հարգանքի տուրք են մատուցել Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում
ՀՀ ԱԳՆ ղեկավարը և ֆրանսիացի խորհրդարանականները քննարկել են ղարաբաղյան հակամարտությունըՀՀ ԱԳՆ ղեկավարը և ֆրանսիացի խորհրդարանականները քննարկել են ղարաբաղյան հակամարտությունը
Ոստիկանությունը խուզարկել է ՊԵԿ նախկին ղեկավարի մեքենաները. հայտնաբերվել է զենք-զինամթերք (video)Ոստիկանությունը խուզարկել է ՊԵԿ նախկին ղեկավարի մեքենաները. հայտնաբերվել է զենք-զինամթերք (video)
ՀՀ ԱԳՆ ղեկավարը և եվրախորհրդարանականները կարևորել են մուտքի արտոնագրային ռեժիմի ազատականացման երկխոսության մեկնարկըՀՀ ԱԳՆ ղեկավարը և եվրախորհրդարանականները կարևորել են մուտքի արտոնագրային ռեժիմի ազատականացման երկխոսության մեկնարկը
Գլխավոր դատախազ. Մանվել Գրիգորյանի ընտանիքի անդամները մասնակից են նրա կատարած հանցագործություններինԳլխավոր դատախազ. Մանվել Գրիգորյանի ընտանիքի անդամները մասնակից են նրա կատարած հանցագործություններին
ՀՀ խորհրդարանը բավարարել է Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու գլխավոր դատախազի միջնորդությունըՀՀ խորհրդարանը բավարարել է Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու գլխավոր դատախազի միջնորդությունը
Թուրք պատմաբան. Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման դեպքում միայն ներողությունը բավական չի լինիԹուրք պատմաբան. Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման դեպքում միայն ներողությունը բավական չի լինի
ՀՀ խորհրդարանում գաղտնի քվեարկություն է ընթանում Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու հարցի շուրջՀՀ խորհրդարանում գաղտնի քվեարկություն է ընթանում Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու հարցի շուրջ
Հայաստանի ներկայացուցիչը դուրս եկավ «Իրական պատմություններ» հեռուստանախագծի երկրորդ փուլՀայաստանի ներկայացուցիչը դուրս եկավ «Իրական պատմություններ» հեռուստանախագծի երկրորդ փուլ
Մաքալիսթեր. Հայաստան-ԵՄ շրջանակային համաձայնագրի հաջող իրականացումը կարևոր է Հայաստանի հետագա արդիականացման տեսանկյունիցՄաքալիսթեր. Հայաստան-ԵՄ շրջանակային համաձայնագրի հաջող իրականացումը կարևոր է Հայաստանի հետագա արդիականացման տեսանկյունից
Մաքալիսթեր. ԵՄ-ն խրախուսում է Հայաստանի ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումները ԵԱՀԿ / ԺՀՄԻԳ և Վենետիկի հանձնաժողովի առաջարկությունների հիման վրաՄաքալիսթեր. ԵՄ-ն խրախուսում է Հայաստանի ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումները ԵԱՀԿ / ԺՀՄԻԳ և Վենետիկի հանձնաժողովի առաջարկությունների հիման վրա
Վարչապետն ընդունել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորների պատվիրակությանըՎարչապետն ընդունել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորների պատվիրակությանը
ՀՀ ՊՆ պատվիրակությունը կմեկնի ԱստանաՀՀ ՊՆ պատվիրակությունը կմեկնի Աստանա
Մարտիգ քաղաքում մեկնարկել են «Ֆրանսիայում Արցախի օրերի» շրջանակներում միջոցառումներըՄարտիգ քաղաքում մեկնարկել են «Ֆրանսիայում Արցախի օրերի» շրջանակներում միջոցառումները
ԱՄՆ-ում Արցախի Հանրապետության մշտական ներկայացուցչի աշխատանքային այցը ԱրգենտինաԱՄՆ-ում Արցախի Հանրապետության մշտական ներկայացուցչի աշխատանքային այցը Արգենտինա
Մաքալիսթեր. Մենք պատրաստ ենք Հայաստանի հետ վիզային ռեժիմի ազատականացման երկխոսությանըՄաքալիսթեր. Մենք պատրաստ ենք Հայաստանի հետ վիզային ռեժիմի ազատականացման երկխոսությանը
Դեյվիդ Մաքալիսթեր. Ղարաբաղյան հակամարտությունը ռազմական լուծում չունիԴեյվիդ Մաքալիսթեր. Ղարաբաղյան հակամարտությունը ռազմական լուծում չունի
Պետական վերահսկողական ծառայությունը վերահսկողական առաջին ու հիմնական լիազորություններն իրականացնելու է ՊՆ-ումՊետական վերահսկողական ծառայությունը վերահսկողական առաջին ու հիմնական լիազորություններն իրականացնելու է ՊՆ-ում
ԱԺ պատգամավոր Մ. Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործն ընդունվել է Հատուկ քննչական ծառայության քննիչի վարույթԱԺ պատգամավոր Մ. Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործն ընդունվել է Հատուկ քննչական ծառայության քննիչի վարույթ
«Ակնթարթային» վարկերի արտոնյալ պայմաններ մինչև օգոստոսի 1-ը«Ակնթարթային» վարկերի արտոնյալ պայմաններ մինչև օգոստոսի 1-ը
Նախագահ Արմեն Սարգսյանը մեկնել է արտերկիրՆախագահ Արմեն Սարգսյանը մեկնել է արտերկիր
Արա Բաբլոյանը դիմել է ՀՀ ԱԺ խմբակցություններին Ընտրական օրենսգրքի շուրջ քննարկումներ սկսելու առաջարկությամբԱրա Բաբլոյանը դիմել է ՀՀ ԱԺ խմբակցություններին Ընտրական օրենսգրքի շուրջ քննարկումներ սկսելու առաջարկությամբ
Արթուր Վանեցյանը խոստանում է նոր բացահայտումներԱրթուր Վանեցյանը խոստանում է նոր բացահայտումներ
ԱԺ փոխնախագահ Արփինե Հովհաննիսյանը կքվեարկի Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու օգտինԱԺ փոխնախագահ Արփինե Հովհաննիսյանը կքվեարկի Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու օգտին
Արմեն Ռուստամյան. Չի կարելի թույլ տալ, որպեսզի թշնամիները Մանվել Գրիգորյանի հետ կապված իրավիճակն օգտագործեն մեր հերոսներին վարկաբեկելու համարԱրմեն Ռուստամյան. Չի կարելի թույլ տալ, որպեսզի թշնամիները Մանվել Գրիգորյանի հետ կապված իրավիճակն օգտագործեն մեր հերոսներին վարկաբեկելու համար
Վարչապետ. Գրիգորյանի նկատմամբ գործողությունը մեկ օրում չի կազմակերպվելՎարչապետ. Գրիգորյանի նկատմամբ գործողությունը մեկ օրում չի կազմակերպվել
ՀՀ ԱԳՆ. Պետական կառույցներում կոռուպցիոն սխեմաների բացահայտումը դրական կանդրադառնա երկրի միջազգային հեղինակության վրաՀՀ ԱԳՆ. Պետական կառույցներում կոռուպցիոն սխեմաների բացահայտումը դրական կանդրադառնա երկրի միջազգային հեղինակության վրա
Հայաստանի խորհրդարանն արտահերթ նիստում կքննարկի Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու հարցըՀայաստանի խորհրդարանն արտահերթ նիստում կքննարկի Մանվել Գրիգորյանին պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկելու հարցը
ՀՀԿ-ն հայտարարություն է տարածել Մանվել Գրիգորյանի գործի առնչությամբՀՀԿ-ն հայտարարություն է տարածել Մանվել Գրիգորյանի գործի առնչությամբ
Նաիրա Զոհրաբյան. Առանց իշխանությունների գիտության անհնար էր զբաղվել պետական մակարդակի թալանովՆաիրա Զոհրաբյան. Առանց իշխանությունների գիտության անհնար էր զբաղվել պետական մակարդակի թալանով
Բուլղարիայի խորհրդարանը վավերացրել է Հայաստան-Եվրամիություն համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության մասին համաձայնագիրըԲուլղարիայի խորհրդարանը վավերացրել է Հայաստան-Եվրամիություն համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության մասին համաձայնագիրը
Գլխավոր դատախազը դիմել է վարչապետին՝ ԱԺ պատգամավոր Մանվել Գրիգորյանին անձեռնմխելիությունից զրկելու միջնորդության հարցի քննարկման նպատակով խորհրդարանի արտահերթ նիստ նախաձեռնելու համարԳլխավոր դատախազը դիմել է վարչապետին՝ ԱԺ պատգամավոր Մանվել Գրիգորյանին անձեռնմխելիությունից զրկելու միջնորդության հարցի քննարկման նպատակով խորհրդարանի արտահերթ նիստ նախաձեռնելու համար
Շարմազանով. ԱԱԾ ներկայացրած փաստերից հետո Մանվել Գրիգորյանի գործը կարելի է դիտարկել միայն իրավական հունումՇարմազանով. ԱԱԾ ներկայացրած փաստերից հետո Մանվել Գրիգորյանի գործը կարելի է դիտարկել միայն իրավական հունում
Տիգրան Ավինյանը  բոլոր բարձրաստիճան  պաշտոնյաներին կոչ է անում համագործակցել նոր իշխանությունների հետՏիգրան Ավինյանը  բոլոր բարձրաստիճան  պաշտոնյաներին կոչ է անում համագործակցել նոր իշխանությունների հետ
Մանվել Գրիգորյանի փաստաբանը հրաժարվել է նրա գործը վարելուցՄանվել Գրիգորյանի փաստաբանը հրաժարվել է նրա գործը վարելուց
ԱԱԾ-ն նոր մանրամասներ է հրապարակել «Դոն Պիպո՚ մականունով քրեական հեղինակություն Արթուր Ասատրյանի գործովԱԱԾ-ն նոր մանրամասներ է հրապարակել «Դոն Պիպո՚ մականունով քրեական հեղինակություն Արթուր Ասատրյանի գործով
ԱԱԾ. Բանակային տեխնիկան և «զինվորի բաժինը»` Մանվել Գրիգորյանի սեփականությունԱԱԾ. Բանակային տեխնիկան և «զինվորի բաժինը»` Մանվել Գրիգորյանի սեփականություն
Էջմիածնի քաղաքապետ Կարեն Գրիգորյանը հրաժարական է տվել հերոս հոր պատճառով, որը գողացել է զինվորների օրաբաժիններըԷջմիածնի քաղաքապետ Կարեն Գրիգորյանը հրաժարական է տվել հերոս հոր պատճառով, որը գողացել է զինվորների օրաբաժինները
Ոստիկանությունը ապօրինի ծառահատումների գործ է բացահայտելՈստիկանությունը ապօրինի ծառահատումների գործ է բացահայտել
Ոստիկանությունը ֆինանսական խախտումներ է հայտնաբերել Առողջապահության նախարարության «Ճառագայթային բժշկության և այրվածքների գիտական կենտրոնում»Ոստիկանությունը ֆինանսական խախտումներ է հայտնաբերել Առողջապահության նախարարության «Ճառագայթային բժշկության և այրվածքների գիտական կենտրոնում»
Փաշինյանը մեկնել է ԱրցախՓաշինյանը մեկնել է Արցախ

Հարցազրույց
Կոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներԿոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներ
Սմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելություններիՍմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելությունների
Սերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիքՍերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիք
Անդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվելԱնդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվել
Նիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհինՆիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհին
Սարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետՍարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետ
Կիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքումԿիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքում
Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի
Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին 
Սերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրությանՍերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրության
Ռուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջևՌուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջև
Մանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներովՄանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներով
 Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի  ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է
Արկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանությանԱրկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանության
Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚
Թիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համարԹիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համար
GeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտումGeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտում
Ավիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական ենԱվիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական են
Ալեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասինԱլեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասին
Վիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղումՎիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղում
Վլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքըՎլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքը
Հայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներինՀայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներին
Ռուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանումՌուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանում
Ղարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբՂարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբ
ՌԴ ԱԳՆ փոխղեկավար. Ողջունելով Իրանի նախաձեռնությունները՝ մենք ակնկալում ենք, որ հաշվի կառնվի նաև մեր դիրքորոշումըՌԴ ԱԳՆ փոխղեկավար. Ողջունելով Իրանի նախաձեռնությունները՝ մենք ակնկալում ենք, որ հաշվի կառնվի նաև մեր դիրքորոշումը
Թիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտինԹիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտին
Գևորգ Գորգիսյան. Ոչ թե կաշառքի դիմաց, այլ հանուն գաղափարի ընտրող 122 հազար քաղաքացու առկայությունը կոտրեց միֆը, թե «մարդիկ ոչինչ չեն որոշում»Գևորգ Գորգիսյան. Ոչ թե կաշառքի դիմաց, այլ հանուն գաղափարի ընտրող 122 հազար քաղաքացու առկայությունը կոտրեց միֆը, թե «մարդիկ ոչինչ չեն որոշում»
Հրաչյա Արզումանյան. XXI դարում ռազմական գործողությունները սկսվելուն պես  արցախահայություն  կդառնա  ողջ ՀայությունըՀրաչյա Արզումանյան. XXI դարում ռազմական գործողությունները սկսվելուն պես  արցախահայություն  կդառնա  ողջ Հայությունը
Էդուարդ Շարմազանով. Խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլ գործնականում բացառվում էԷդուարդ Շարմազանով. Խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլ գործնականում բացառվում է
Տիգրան Արզաքանցյան. Պետք է խթանել ռուսական ներդրումները Հայաստանի տնտեսության մեջՏիգրան Արզաքանցյան. Պետք է խթանել ռուսական ներդրումները Հայաստանի տնտեսության մեջ
Մեկնաբանվողներ
Գեներալ Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանքի տակԳեներալ Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանքի տակ
Թերթ. Սեպտեմբերին Հայաստանում կկայանան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, իսկ մինչ այդ վարչապետ Փաշինյանը հրաժարական կտաԹերթ. Սեպտեմբերին Հայաստանում կկայանան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, իսկ մինչ այդ վարչապետ Փաշինյանը հրաժարական կտա
Սամվել Բաբայանը գտնում է, որ Արցախին մինչև 2020 թ. կայունություն է պետքՍամվել Բաբայանը գտնում է, որ Արցախին մինչև 2020 թ. կայունություն է պետք
Արցախի նախագահի խորհրդականը ղարաբաղա-ադրբեջանական զորքերի շփման գծում վտանգավոր միտումներ է տեսնում, որոնք հղի են նոր էսկալացիայովԱրցախի նախագահի խորհրդականը ղարաբաղա-ադրբեջանական զորքերի շփման գծում վտանգավոր միտումներ է տեսնում, որոնք հղի են նոր էսկալացիայով
Արցախի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանի վերջին գործողությունների առնչությամբԱրցախի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանի վերջին գործողությունների առնչությամբ
ՏԿԶ նախարար Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի պատվիրակներինՏԿԶ նախարար Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի պատվիրակներին
Զբաղեցրած պաշտոններից ազատվել են Նարեկ Սարգսյանը և Մարտին ՍարգսյանըԶբաղեցրած պաշտոններից ազատվել են Նարեկ Սարգսյանը և Մարտին Սարգսյանը
Մոսկվայում տեղի է ունեցել նոր սփյուռքահայ կազմակերպության շնորհանդեսը՝ ստեղծված ի հակակշիռ ՌՀՄ-իՄոսկվայում տեղի է ունեցել նոր սփյուռքահայ կազմակերպության շնորհանդեսը՝ ստեղծված ի հակակշիռ ՌՀՄ-ի
Դեսպան. Մինչև հունիսի վերջը Բուլղարիան կվավերացնի Հայաստան-ԵՄ շրջանակային համաձայնագիրըԴեսպան. Մինչև հունիսի վերջը Բուլղարիան կվավերացնի Հայաստան-ԵՄ շրջանակային համաձայնագիրը
Ալիևը հուսով է, որ Հայաստանի նոր ղեկավարությունը չի կրկնի ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում «նախկին իշխանությունների սխալները»Ալիևը հուսով է, որ Հայաստանի նոր ղեկավարությունը չի կրկնի ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում «նախկին իշխանությունների սխալները»
Իսրայելի վարչապետը հետաձգել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ Քնեսեթում քննարկումները մինչեւ Թուրքիայում ընտրությունների ավարտըԻսրայելի վարչապետը հետաձգել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ Քնեսեթում քննարկումները մինչեւ Թուրքիայում ընտրությունների ավարտը
Կոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներԿոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներ
ՀՀ կառավարությունը ներկայացրեց իր ծրագիրը. իրավապահ մարմիններին վստահության բարձրացումից մինչև արտահերթ ընտրություններ և արտաքին քաղաքականության գերակայություններՀՀ կառավարությունը ներկայացրեց իր ծրագիրը. իրավապահ մարմիններին վստահության բարձրացումից մինչև արտահերթ ընտրություններ և արտաքին քաղաքականության գերակայություններ
Փաշինյան. Երևանը հատուկ նշանակություն է տալիս հայ-իրանական հարաբերությունների զարգացմանըՓաշինյան. Երևանը հատուկ նշանակություն է տալիս հայ-իրանական հարաբերությունների զարգացմանը
Արտգործնախարար. Արցախի կարգավիճակը և անվտանգության ապահովումը բանակցային գործընթացում Հայաստանի առաջնահերթ գերակայություններն ենԱրտգործնախարար. Արցախի կարգավիճակը և անվտանգության ապահովումը բանակցային գործընթացում Հայաստանի առաջնահերթ գերակայություններն են
Երևան. Հայաստանը նպատակադրված է առավել զարգացնել հայ-ամերիկյան բարեկամ գործընկերությունըԵրևան. Հայաստանը նպատակադրված է առավել զարգացնել հայ-ամերիկյան բարեկամ գործընկերությունը
Երևան. Հայաստանը կարևորում է Ֆրանսիայի գործադրվող ջանքերը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ:Երևան. Հայաստանը կարևորում է Ֆրանսիայի գործադրվող ջանքերը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ:
ԱՄՆ պետդեպարտամենտը կոչ է արել ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին որքան հնարավոր է շուտ վերսկսել բանակցություններըԱՄՆ պետդեպարտամենտը կոչ է արել ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին որքան հնարավոր է շուտ վերսկսել բանակցությունները
Հայաստանի ՊՆ ՊԱՀՀ. Հայաստանի գործադիր իշխանության ղեկավարի անվան շահարկումն անթույլատրելի էՀայաստանի ՊՆ ՊԱՀՀ. Հայաստանի գործադիր իշխանության ղեկավարի անվան շահարկումն անթույլատրելի է
Վարչապետը հաստատել է արագաչափերի աշխատանքը դադարեցնելու վերաբերյալ իր առաջարկությունըՎարչապետը հաստատել է արագաչափերի աշխատանքը դադարեցնելու վերաբերյալ իր առաջարկությունը
Սմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելություններիՍմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելությունների
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ռիչարդ Միլսը քննարկել են հայ-ամերիկյան հարաբերություններին առնչվող մի շարք հարցերՎարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ռիչարդ Միլսը քննարկել են հայ-ամերիկյան հարաբերություններին առնչվող մի շարք հարցեր
Էդվարդ Նալբանդյանն ամփոփել է ՀՀ ԱԳՆ ղեկավարի պաշտոնում 10 տարվա աշխատանքի արդյունքներըԷդվարդ Նալբանդյանն ամփոփել է ՀՀ ԱԳՆ ղեկավարի պաշտոնում 10 տարվա աշխատանքի արդյունքները
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկում մեկնարկել է ավանդների ձևակերպման պահին տոկոսագումարների ստացման հնարավորությունըՎՏԲ-Հայաստան Բանկում մեկնարկել է ավանդների ձևակերպման պահին տոկոսագումարների ստացման հնարավորությունը
Gallup. Հայաստանի բնակչության մեծ մասը համոզված է, որ արտաքին ուժերը ներգրավված չեն «թավշյա հեղափոխության» մեջGallup. Հայաստանի բնակչության մեծ մասը համոզված է, որ արտաքին ուժերը ներգրավված չեն «թավշյա հեղափոխության» մեջ
Նիկոլ Փաշինյանն ուրախ է, որ Սերժ Սարգսյանը Հայաստանում էՆիկոլ Փաշինյանն ուրախ է, որ Սերժ Սարգսյանը Հայաստանում է
ՀՀ նախագահը գտնում է, որ կկարողանա աշխատել Նիկոլ Փաշինյանի հետ, եթե նա ընտրվի երկրի վարչապետՀՀ նախագահը գտնում է, որ կկարողանա աշխատել Նիկոլ Փաշինյանի հետ, եթե նա ընտրվի երկրի վարչապետ
Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանությունն արձագանքել է ՀՀ ներքաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ ռուսաստանցի որոշ փորձագետների հայտարարություններին: ՌՀՄ դիմել է ՌԴ դատախազությունՀայաստանում Ռուսաստանի դեսպանությունն արձագանքել է ՀՀ ներքաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ ռուսաստանցի որոշ փորձագետների հայտարարություններին: ՌՀՄ դիմել է ՌԴ դատախազություն
ԶԼՄ. Սերժ Սարգսյանը հանդիպումներ է անցկացրել ոչ միայն ՀՀԿ ներկայացուցիչների, այլև Գագիկ Ծառուկյանի և Խաչատուր Սուքիասյանի հետԶԼՄ. Սերժ Սարգսյանը հանդիպումներ է անցկացրել ոչ միայն ՀՀԿ ներկայացուցիչների, այլև Գագիկ Ծառուկյանի և Խաչատուր Սուքիասյանի հետ
Նիկոլ Փաշինյան. Հայաստանի Հանրապետական ​​կուսակցությունը չի ցանկանում ժողովրդի հաղթանակը, բայց ժողովուրդը, միևնույնն է, կհաղթիՆիկոլ Փաշինյան. Հայաստանի Հանրապետական ​​կուսակցությունը չի ցանկանում ժողովրդի հաղթանակը, բայց ժողովուրդը, միևնույնն է, կհաղթի
Փնտրել ըստ օրերի