Ուրբաթ, 17 Հունիսի 2016 06:59

Ստեփանյան Դավիթ

Գեորգի Կանաշվիլի. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը Վրաստանից ավելի արագ կանդամակցի ՆԱՏՕ-ին

 

Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն են Միխաիլ Սահակվիլիի Վրաստան և իշխանության վերադարձի հեռանկարները՝ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների համատեքստում:

 

Կարծում եմ, որ առաջիկա 4 տարում Միխաիլ Սահակաշվիլիի ՙվերադարձը՚ Վրաստան և վրացական քաղաքականություն քիչ հավանական է: Նման սցենարի իրականացումը քիչ հավանական է երկու պատճառով. առաջին՝ նրա նկատմամբ վրացիների մեծ մասի առայժմ պահպանվող անվստահությունը և նույնիսկ ագրեսիան, երկրորդ՝ ամենևին փաստ չէ, որ Սահակաշվիլիի կուսակիցներն իրենք կցանկանային նրա վերադարձը: Այդ կուսակցության նախընտրական ցուցակում ներկայացված անունների առաջին տասնյակը ցույց է տալիս, որ տվյալ փուլում ՙՄիացյալ ազգային շարժում՚ կուսակցությունում Սահակաշվիլիի կողմնակիցներ գրեթե չկան:Եվ հիմնական պատճառը նրա բացակայությունն է երկրից: Մյուս կողմից՝ Սահակաշվիլին շարունակում է մնալ մեծ քաղաքականությունում: Եվ եթե գործող իշխանությունները չխոչընդոտեն նրա վերադարձին, նա բավականին հեշտ կվերականգնի նախկինում ունեցած ազդեցությունը՝ առնվազն ՙՄիացյալ ազգային շարժման՚ ներսում: Սահակաշվիլիի կապերը, ազդեցությունն Ուկաինայում, անշուշտ, թույլ կտային նրան անել դա:

 

Ինչպիսի՞ն  ենՙՎրացական երազանքի՚ հեռանկարները հոկտեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:

 

ՙՎրացական երազանքը՚, որպես կոալիցի, արդեն գոյություն չունի, ըստ որում՝  2015-16 թթ. կոալիցիաից այլ կուսակցություններին դուրս է մղել հենց ՙՎրացական երազանքը՚:

Այլ կերպ ասած՝ առաջիկա ընտրություններում ՙՎրացական երազանքը՚, ըստ երևույթին, ակնկալում է խորհրդարանում մեծամասնություն կազմել ինքնուրույն, Բիձինա Իվանիշվիլիի կողմից ստեղծված կոալիցիան այլևս վերջինիս պետք չէ: Կարծում եմ, որ այդ կուսակցությունը կարող է ստանալ ընտրողների ձայների շուրջ 40%-ը: Ըստ որում, կուսակցության հիմնական համակարգողը շարունակում է Իվանիշվիլին մնալ:

 

Դեռ անցած նախընտրական արշավի ժամանակ Բիձինա Իվանիշվիլին երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկությունը վերականգնելու վճռականություն հայտնեց: Սակայն, գործը տեղից չի շարժվել: Մինչդեռ այդ հատվածի վերականգնումը, անշուշտ, բխում է ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Վրաստանի շահերից՝ չխոսելով արդեն Հայաստանի մասին…

 

Երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկության վերականգնման հեռանկարի շուրջ շատ է խոսվում, պարբերաբար անդրադարձ է կատարվում այդ թեմային, բայց իրականում այն շատ երկար ժամանակ, իսկ գուցե երբեք չի իրականացվի: Աբխազական հատվածի վերագործարկման հնարավորության մասին խոսվում էր 90-ական թթ. վերջից, այնուհետև՝ յուրաքանչյուր նոր կառավարության գալով: Սակայն, բավական տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես հայ հասարակության, բայց, չգիտես ինչու, ոչ պաշտոնական Երևանի կողմից հրապարակայնորեն սատարվող նախաձեռնությանն ի պատասխան՝ Մոսկվան համառորեն լռում էր: Եվ ստացվում է իրավիճակ, երբ հաղորդակցությունների վերականգնմամբ, կարծես, շահագրգռված էր միան Վրաստանը: Եվ հաշվի առնելով, որ Վրաստանում այդ հարցի առնչությամբ դիրքորոշումն ամենևին միանշանակ չէ՝ մեր քաղաքական գործիչները դադարեցին այն առաջմղել: Ռուսաստանն ինքն այդ նախագծում, իհարկե, շահագրգռված է, սակայն գոյություն ունեն մի շարք քաղաքական գործընթացներ, որոնք Աբխազական երկաթուղին դուրս են մղել ռուսական արտաքին քաղաքական գերակայությունների ցուցակից: Եվ այսօր այդ հարցը երկրորդական դեր է խաղում՝ հաշվի առնելով այդ նախագծի իրականացման համար ներդրումների անհրաժեշտությունը: Անհրաժեշտ պայմանավորվել թե՛ աբխազների, թե՛ վրացիների հետ, և միաժամանակ հաշվի առնել Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումը, ինչը բազմաթիվ այլ խնդիրների հետ միասին անիրականանալի է դարձնում տվյալ փուլում այդ նախագծի իրագործումը:

 

Իր հարևանների՝ Հայաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար Վրաստանը գործնականում անայլընտրանքային տարանցիկ երկրի դեր է խաղում: Ապրիլյան պատերազմը ևս մեկ անգամ հաստատեց մեր տարածաշրջանի անկայունությունը: Մինչդեռ Վրաստանը բոլորից շատ է շահագրգռված տարածաշրջանում խաղաղութամբ…

 

Հայ գործընկերները հաճախ հավաստիացրել են ինձ, որ 08.08.08 պատերազմից, Վրաստանից ոչ պակաս, տուժել է նաև Հայաստանը: Կարծում եմ, որ մոտավորապես նույն իրավիճակն է Վրաստանում՝ ղարաբաղյան հակամարտության հետ կապված: Եվ մեր քաղաքական, փորձագիտական հանրության մեծ մասը գիտակցում է հակամարտության՝ ակտիվ փուլի վերաճման աղետալի հետևանքները: Մեր բոլոր երկրների համար նոր պատերազմը, անմիջական հետևանքներից բացի, կհանգեցնի տնտեսական ակտիվության թուլացման, ներդրողների հետաքրքրության նվազման, Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների հեղինակության անկման: Մյուս կողմից՝ Վրաստանին շատ դժվար է ինչ-որ բան առաջարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար: Դրա համար հակամարտության կողմերը պետք է սկզբում Վրաստանին ընկալեն որպես հնարավոր միջնորդ, քանի որ բոլորը լավ հասկանում են, որ երկրի մասշտաբները թույլ չեն տալիս նման կարևոր դերակատարություն: Վրացիները կարող են հարթակներ տրամադրել հանդիպումների համար, փորձագիտական աջակցություն ցուցաբերել, առաջարկել մոդելներ, բայց ազդել Երևանի և Բաքվի վրա Վրաստանը չի կարող:

 

Ձեր կարծիքով, այսօր ու՞մ է ձեռնտու ղարաբաղյան հակամարտության չկարգավորվածությունը: Եվ, Ձեր կարծիքով, ո՞վ է նպաստել Իլհամ Ալիևի կողմից նոր պատերազմի սանձազերծմանը:

 

Այն, որ ստատուս-քվոն ձեռնտու չէ հենց Ադրբեջանին, հասկանալի է, պարզ է նաև այն, որ ապրիլին ոչ մեծ պատերազմ սանձազերծեցին ակնհայտորեն ոչ հայ զինվորները:

Կարծում եմ, որ այդպիսով Բաքուն փորձել է ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա՝ ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ բանակցություններն ակտիվացնելու և թեկուզ ինչ-որ տարածքներ գրավելու համար: Հասկանալի է նաև, որ դեռևս գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, Հայաստանից բացի, անշուշտ, ձեռնտու է նաև Ռուսաստանին, քանի որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը կարող է շրջվել դեպի Արևմուտք և Վրաստանից ավելի արագ անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Այդ պատճառով այսօր ավելի քան պարզ է, թե որն է Ռուսաստանի հետ Հայաստանի նման ամուր հարաբերությունների պատճառը: Վերջին 20 տարում Ռուսաստանը ինչ-որ տեղ նախաձեռնում է հակամարտություններ, իսկ ինչ-որ տեղ օգտագործում արդեն գոյություն ունեցողները՝ հանուն իր նպատակների: Եվ դուր է գալիս դա հակամարտող կողմերին, թե՝ ոչ, բայց Ռուսաստանը բավական արդյունավետ կերպով հակամարտությունները որպես գործիք է օգտագործում իր արտաքին քաղաքականությունում: Ըստ որում, Ադրբեջանի հետ սիրախաղերով Ռուսաստանը ներկայանում է միակ երկիր, որը կարող է ազդել Հայաստանի վրա և ինչ-որ կերպ կարգավորել ղարաբաղյան հակամարտությունը՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի շահերը: Այլ ուժ և երկիր, որը կարող է ճնշում գործադրել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի վրա, ուղղակի չկա: Այդպիսով՝ մեկ այս, մեկ այն նախագահին Մոսկվա կանչելով՝ Ռուսաստանը ցույց է տալիս, թե ՙով է տան տերը՚ նաև Արևմուտքին: Եվ առավել ակնհայտ և հստակ, կամա, թե ակամա, դա արվեց ապրիլյան պատերազմի միջոցով: Դրանից հետո Արևմուտքի՝ առանց այդ էլ երերուն դիրքերը մեր տարածաշրջանում էլ ավելի թուլացան:  

 

Ո՞րն է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բավականին սերտ ռազմաքաղաքական գործընկերության Վրաստանի շահագրգռվածությունը:

 

Վրաստանի ռազմաքաղաքական գործընկերությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի դեմ ուղղված չէ: Խոսքը պաշտպանական համագործակցության միանգամայն այլ ուղղության մասին է, քանի որ Վրաստանի անվտանգության գլխավոր մարտահրավերը, այնուամենայնիվ, շարունակում է մնալ Ռուսաստանը: Այդ եռանկյունու բոլոր երեք կողմերը տարբեր շարժառիթներ ունեն այդ համագործակցության համար: Օրինակ՝ Թուրքիայի հետ Վրաստանի պաշտպանական ոլորտում հարաբերությունները պատճառաբանվում են այն բանով, որ այդ երկիրը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ վրացի շատ սպաներ ռազմական կրթություն են տանում այնտեղ: Ադրբեջանի հետ Վրաստանի համագործակցությունում ուժեղ է ոչ այնքան ռազմական, որքան քաղաքական բաղադրիչը: Վրաստանի հիմնական խնդիրները տարածքային են, ահաբեկչալան սպառնալիքները՝ բացասական սցենարների զարգացման դեպքում, արմատական իսլամը: Մեր անմիջական հարևաններից Վրաստանը վտանգներ չի զգում:

 

Ռուսաստանում գոյություն ունի անձամբ ինձ համար անհասկանալի՝ ՙՌուսաստանի ջավախահայ համայնք՚ կազմակերպությունը, որը պարբերաբար Սամցխե-Ջավախքի հայերի անունից հանդես է գալիս վրացական կառավարության հասցեին սպառնալիքներով: Արդյո՞ք այդ տարածաշրջանում բնակվող հայերն իրական գործոն են հայ-վրացական և ռուս-վրացական հարաբերություններում: Եվ, Ձեր կարծիքով, ի՞նչ իրական և մտացածին խնդիրներ կան այնտեղ:

 

Կարծում եմ՝ Սամցխե-Ջավախքում գոյություն ունեն նույն խնդիրները, ինչ Վրաստանի բոլոր տարածաշրջաններում՝ աղքատություն, միգրացիայի բարձր մակարդակ և այլն: Միակ առանձնահատկությունը տարածաշրջանի բնակիչների ինտեգրման ցածր մակարդակն է, ինչը պայմանավորված է շատ գործոններվ: Վրացական պետականությունն ընդամենը 25 տարեկան է, իսկ խորհրդային ժամանակներում, հասկանալի պատճառներով, ինտեգրվելու և վրացերեն սովորելու որևէ շարժառիթ չկար՝ թե՛ հայերի, թե՛ Վրաստանում ապրող այլ ազգային փոքրամասնությունների մոտ:  Եվ անկայունությունը, որում Վրաստանը գտնվել է բավական երկար ժամանակ, թե՛ հայերի, թե ադրբեջանցիների մոտ ինտեգրվելու ցանկությունը չի ավելացրել: Ջավախքի հայերի և Քվեմո-Քարթլիի ադրբեջանցիների նկատմամբ ինտեգրացիոն գործընթացներ սկսվել են միայն Միխաիլ Սահակաշվիլիի օրոք: Զարգացել է ենթակառուցվածքը, իրականացվել են կրթական նախագծեր, այդ մարդիկ, վերջապես, զգացել են, որ գոյություն ունի այնպիսի պետություն, ինչպես Վրաստանը, որում իրենք ապրում են: Կարծում եմ՝ տվյալ փուլում Ջավախքի բնակիչների հետ Թբիլիսիի փոխհարաբերություններում Հայաստանի դերը շատ դրական է: Եվ Երևանը պարբերաբար հանգստացնում է բացասական քայլերի ձգտող տաք գլուխները՝ հիշեցնելով նրանց սեփական խնդիրների և, ըստ էության, Ջավախքի իր քաղաքացիների նկատմամբ Թբիլիսիի կողմից ճնշման բացակայության մասին: Այդ պատճառով, եթե Ռուսաստանը հանկարծ ցանկանա ապակայունացնել իրավիճակը Վրաստանի այդ կամ այլ տարածաշրջանում, մի կողմից Թբիլիսիի, իսկ մյուս կողմից Երևանի կողմից ցուցաբերվող ճնշման պայմաններում, դա այդքան էլ հեշտ չի լինի անել: Կարծում եմ, որ Սամցխե-Ջավախքում աստիճանաբար ստեղծվում է տեղական ընտրախավ, որը հայերենին հավասար կտիրապետի վրացերենին և կներկայացնի տարածաշրջանը կառավարությունում: Այդ գործընթացը դանդաղ, բայց ընթանում է, ինչն արդեն որոշակի լավատեսություն է ներշնչում:

ԿԱՐԴԱԼ ԲՈԼՈՐ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Գեորգի Կանաշվիլի. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը Վրաստանից ավելի արագ կանդամակցի ՆԱՏՕ-ին

 

Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն են Միխաիլ Սահակվիլիի Վրաստան և իշխանության վերադարձի հեռանկարները՝ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների համատեքստում:

 

Կարծում եմ, որ առաջիկա 4 տարում Միխաիլ Սահակաշվիլիի ՙվերադարձը՚ Վրաստան և վրացական քաղաքականություն քիչ հավանական է: Նման սցենարի իրականացումը քիչ հավանական է երկու պատճառով. առաջին՝ նրա նկատմամբ վրացիների մեծ մասի առայժմ պահպանվող անվստահությունը և նույնիսկ ագրեսիան, երկրորդ՝ ամենևին փաստ չէ, որ Սահակաշվիլիի կուսակիցներն իրենք կցանկանային նրա վերադարձը: Այդ կուսակցության նախընտրական ցուցակում ներկայացված անունների առաջին տասնյակը ցույց է տալիս, որ տվյալ փուլում ՙՄիացյալ ազգային շարժում՚ կուսակցությունում Սահակաշվիլիի կողմնակիցներ գրեթե չկան:Եվ հիմնական պատճառը նրա բացակայությունն է երկրից: Մյուս կողմից՝ Սահակաշվիլին շարունակում է մնալ մեծ քաղաքականությունում: Եվ եթե գործող իշխանությունները չխոչընդոտեն նրա վերադարձին, նա բավականին հեշտ կվերականգնի նախկինում ունեցած ազդեցությունը՝ առնվազն ՙՄիացյալ ազգային շարժման՚ ներսում: Սահակաշվիլիի կապերը, ազդեցությունն Ուկաինայում, անշուշտ, թույլ կտային նրան անել դա:

 

Ինչպիսի՞ն  ենՙՎրացական երազանքի՚ հեռանկարները հոկտեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:

 

ՙՎրացական երազանքը՚, որպես կոալիցի, արդեն գոյություն չունի, ըստ որում՝  2015-16 թթ. կոալիցիաից այլ կուսակցություններին դուրս է մղել հենց ՙՎրացական երազանքը՚:

Այլ կերպ ասած՝ առաջիկա ընտրություններում ՙՎրացական երազանքը՚, ըստ երևույթին, ակնկալում է խորհրդարանում մեծամասնություն կազմել ինքնուրույն, Բիձինա Իվանիշվիլիի կողմից ստեղծված կոալիցիան այլևս վերջինիս պետք չէ: Կարծում եմ, որ այդ կուսակցությունը կարող է ստանալ ընտրողների ձայների շուրջ 40%-ը: Ըստ որում, կուսակցության հիմնական համակարգողը շարունակում է Իվանիշվիլին մնալ:

 

Դեռ անցած նախընտրական արշավի ժամանակ Բիձինա Իվանիշվիլին երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկությունը վերականգնելու վճռականություն հայտնեց: Սակայն, գործը տեղից չի շարժվել: Մինչդեռ այդ հատվածի վերականգնումը, անշուշտ, բխում է ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Վրաստանի շահերից՝ չխոսելով արդեն Հայաստանի մասին…

 

Երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկության վերականգնման հեռանկարի շուրջ շատ է խոսվում, պարբերաբար անդրադարձ է կատարվում այդ թեմային, բայց իրականում այն շատ երկար ժամանակ, իսկ գուցե երբեք չի իրականացվի: Աբխազական հատվածի վերագործարկման հնարավորության մասին խոսվում էր 90-ական թթ. վերջից, այնուհետև՝ յուրաքանչյուր նոր կառավարության գալով: Սակայն, բավական տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես հայ հասարակության, բայց, չգիտես ինչու, ոչ պաշտոնական Երևանի կողմից հրապարակայնորեն սատարվող նախաձեռնությանն ի պատասխան՝ Մոսկվան համառորեն լռում էր: Եվ ստացվում է իրավիճակ, երբ հաղորդակցությունների վերականգնմամբ, կարծես, շահագրգռված էր միան Վրաստանը: Եվ հաշվի առնելով, որ Վրաստանում այդ հարցի առնչությամբ դիրքորոշումն ամենևին միանշանակ չէ՝ մեր քաղաքական գործիչները դադարեցին այն առաջմղել: Ռուսաստանն ինքն այդ նախագծում, իհարկե, շահագրգռված է, սակայն գոյություն ունեն մի շարք քաղաքական գործընթացներ, որոնք Աբխազական երկաթուղին դուրս են մղել ռուսական արտաքին քաղաքական գերակայությունների ցուցակից: Եվ այսօր այդ հարցը երկրորդական դեր է խաղում՝ հաշվի առնելով այդ նախագծի իրականացման համար ներդրումների անհրաժեշտությունը: Անհրաժեշտ պայմանավորվել թե՛ աբխազների, թե՛ վրացիների հետ, և միաժամանակ հաշվի առնել Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումը, ինչը բազմաթիվ այլ խնդիրների հետ միասին անիրականանալի է դարձնում տվյալ փուլում այդ նախագծի իրագործումը:

 

Իր հարևանների՝ Հայաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար Վրաստանը գործնականում անայլընտրանքային տարանցիկ երկրի դեր է խաղում: Ապրիլյան պատերազմը ևս մեկ անգամ հաստատեց մեր տարածաշրջանի անկայունությունը: Մինչդեռ Վրաստանը բոլորից շատ է շահագրգռված տարածաշրջանում խաղաղութամբ…

 

Հայ գործընկերները հաճախ հավաստիացրել են ինձ, որ 08.08.08 պատերազմից, Վրաստանից ոչ պակաս, տուժել է նաև Հայաստանը: Կարծում եմ, որ մոտավորապես նույն իրավիճակն է Վրաստանում՝ ղարաբաղյան հակամարտության հետ կապված: Եվ մեր քաղաքական, փորձագիտական հանրության մեծ մասը գիտակցում է հակամարտության՝ ակտիվ փուլի վերաճման աղետալի հետևանքները: Մեր բոլոր երկրների համար նոր պատերազմը, անմիջական հետևանքներից բացի, կհանգեցնի տնտեսական ակտիվության թուլացման, ներդրողների հետաքրքրության նվազման, Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների հեղինակության անկման: Մյուս կողմից՝ Վրաստանին շատ դժվար է ինչ-որ բան առաջարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար: Դրա համար հակամարտության կողմերը պետք է սկզբում Վրաստանին ընկալեն որպես հնարավոր միջնորդ, քանի որ բոլորը լավ հասկանում են, որ երկրի մասշտաբները թույլ չեն տալիս նման կարևոր դերակատարություն: Վրացիները կարող են հարթակներ տրամադրել հանդիպումների համար, փորձագիտական աջակցություն ցուցաբերել, առաջարկել մոդելներ, բայց ազդել Երևանի և Բաքվի վրա Վրաստանը չի կարող:

 

Ձեր կարծիքով, այսօր ու՞մ է ձեռնտու ղարաբաղյան հակամարտության չկարգավորվածությունը: Եվ, Ձեր կարծիքով, ո՞վ է նպաստել Իլհամ Ալիևի կողմից նոր պատերազմի սանձազերծմանը:

 

Այն, որ ստատուս-քվոն ձեռնտու չէ հենց Ադրբեջանին, հասկանալի է, պարզ է նաև այն, որ ապրիլին ոչ մեծ պատերազմ սանձազերծեցին ակնհայտորեն ոչ հայ զինվորները:

Կարծում եմ, որ այդպիսով Բաքուն փորձել է ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա՝ ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ բանակցություններն ակտիվացնելու և թեկուզ ինչ-որ տարածքներ գրավելու համար: Հասկանալի է նաև, որ դեռևս գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, Հայաստանից բացի, անշուշտ, ձեռնտու է նաև Ռուսաստանին, քանի որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը կարող է շրջվել դեպի Արևմուտք և Վրաստանից ավելի արագ անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Այդ պատճառով այսօր ավելի քան պարզ է, թե որն է Ռուսաստանի հետ Հայաստանի նման ամուր հարաբերությունների պատճառը: Վերջին 20 տարում Ռուսաստանը ինչ-որ տեղ նախաձեռնում է հակամարտություններ, իսկ ինչ-որ տեղ օգտագործում արդեն գոյություն ունեցողները՝ հանուն իր նպատակների: Եվ դուր է գալիս դա հակամարտող կողմերին, թե՝ ոչ, բայց Ռուսաստանը բավական արդյունավետ կերպով հակամարտությունները որպես գործիք է օգտագործում իր արտաքին քաղաքականությունում: Ըստ որում, Ադրբեջանի հետ սիրախաղերով Ռուսաստանը ներկայանում է միակ երկիր, որը կարող է ազդել Հայաստանի վրա և ինչ-որ կերպ կարգավորել ղարաբաղյան հակամարտությունը՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի շահերը: Այլ ուժ և երկիր, որը կարող է ճնշում գործադրել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի վրա, ուղղակի չկա: Այդպիսով՝ մեկ այս, մեկ այն նախագահին Մոսկվա կանչելով՝ Ռուսաստանը ցույց է տալիս, թե ՙով է տան տերը՚ նաև Արևմուտքին: Եվ առավել ակնհայտ և հստակ, կամա, թե ակամա, դա արվեց ապրիլյան պատերազմի միջոցով: Դրանից հետո Արևմուտքի՝ առանց այդ էլ երերուն դիրքերը մեր տարածաշրջանում էլ ավելի թուլացան:  

 

Ո՞րն է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բավականին սերտ ռազմաքաղաքական գործընկերության Վրաստանի շահագրգռվածությունը:

 

Վրաստանի ռազմաքաղաքական գործընկերությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի դեմ ուղղված չէ: Խոսքը պաշտպանական համագործակցության միանգամայն այլ ուղղության մասին է, քանի որ Վրաստանի անվտանգության գլխավոր մարտահրավերը, այնուամենայնիվ, շարունակում է մնալ Ռուսաստանը: Այդ եռանկյունու բոլոր երեք կողմերը տարբեր շարժառիթներ ունեն այդ համագործակցության համար: Օրինակ՝ Թուրքիայի հետ Վրաստանի պաշտպանական ոլորտում հարաբերությունները պատճառաբանվում են այն բանով, որ այդ երկիրը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ վրացի շատ սպաներ ռազմական կրթություն են տանում այնտեղ: Ադրբեջանի հետ Վրաստանի համագործակցությունում ուժեղ է ոչ այնքան ռազմական, որքան քաղաքական բաղադրիչը: Վրաստանի հիմնական խնդիրները տարածքային են, ահաբեկչալան սպառնալիքները՝ բացասական սցենարների զարգացման դեպքում, արմատական իսլամը: Մեր անմիջական հարևաններից Վրաստանը վտանգներ չի զգում:

 

Ռուսաստանում գոյություն ունի անձամբ ինձ համար անհասկանալի՝ ՙՌուսաստանի ջավախահայ համայնք՚ կազմակերպությունը, որը պարբերաբար Սամցխե-Ջավախքի հայերի անունից հանդես է գալիս վրացական կառավարության հասցեին սպառնալիքներով: Արդյո՞ք այդ տարածաշրջանում բնակվող հայերն իրական գործոն են հայ-վրացական և ռուս-վրացական հարաբերություններում: Եվ, Ձեր կարծիքով, ի՞նչ իրական և մտացածին խնդիրներ կան այնտեղ:

 

Կարծում եմ՝ Սամցխե-Ջավախքում գոյություն ունեն նույն խնդիրները, ինչ Վրաստանի բոլոր տարածաշրջաններում՝ աղքատություն, միգրացիայի բարձր մակարդակ և այլն: Միակ առանձնահատկությունը տարածաշրջանի բնակիչների ինտեգրման ցածր մակարդակն է, ինչը պայմանավորված է շատ գործոններվ: Վրացական պետականությունն ընդամենը 25 տարեկան է, իսկ խորհրդային ժամանակներում, հասկանալի պատճառներով, ինտեգրվելու և վրացերեն սովորելու որևէ շարժառիթ չկար՝ թե՛ հայերի, թե՛ Վրաստանում ապրող այլ ազգային փոքրամասնությունների մոտ:  Եվ անկայունությունը, որում Վրաստանը գտնվել է բավական երկար ժամանակ, թե՛ հայերի, թե ադրբեջանցիների մոտ ինտեգրվելու ցանկությունը չի ավելացրել: Ջավախքի հայերի և Քվեմո-Քարթլիի ադրբեջանցիների նկատմամբ ինտեգրացիոն գործընթացներ սկսվել են միայն Միխաիլ Սահակաշվիլիի օրոք: Զարգացել է ենթակառուցվածքը, իրականացվել են կրթական նախագծեր, այդ մարդիկ, վերջապես, զգացել են, որ գոյություն ունի այնպիսի պետություն, ինչպես Վրաստանը, որում իրենք ապրում են: Կարծում եմ՝ տվյալ փուլում Ջավախքի բնակիչների հետ Թբիլիսիի փոխհարաբերություններում Հայաստանի դերը շատ դրական է: Եվ Երևանը պարբերաբար հանգստացնում է բացասական քայլերի ձգտող տաք գլուխները՝ հիշեցնելով նրանց սեփական խնդիրների և, ըստ էության, Ջավախքի իր քաղաքացիների նկատմամբ Թբիլիսիի կողմից ճնշման բացակայության մասին: Այդ պատճառով, եթե Ռուսաստանը հանկարծ ցանկանա ապակայունացնել իրավիճակը Վրաստանի այդ կամ այլ տարածաշրջանում, մի կողմից Թբիլիսիի, իսկ մյուս կողմից Երևանի կողմից ցուցաբերվող ճնշման պայմաններում, դա այդքան էլ հեշտ չի լինի անել: Կարծում եմ, որ Սամցխե-Ջավախքում աստիճանաբար ստեղծվում է տեղական ընտրախավ, որը հայերենին հավասար կտիրապետի վրացերենին և կներկայացնի տարածաշրջանը կառավարությունում: Այդ գործընթացը դանդաղ, բայց ընթանում է, ինչն արդեն որոշակի լավատեսություն է ներշնչում:

Գեորգի Կանաշվիլի. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը Վրաստանից ավելի արագ կանդամակցի ՆԱՏՕ-ին

 

Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն են Միխաիլ Սահակվիլիի Վրաստան և իշխանության վերադարձի հեռանկարները՝ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների համատեքստում:

 

Կարծում եմ, որ առաջիկա 4 տարում Միխաիլ Սահակաշվիլիի ՙվերադարձը՚ Վրաստան և վրացական քաղաքականություն քիչ հավանական է: Նման սցենարի իրականացումը քիչ հավանական է երկու պատճառով. առաջին՝ նրա նկատմամբ վրացիների մեծ մասի առայժմ պահպանվող անվստահությունը և նույնիսկ ագրեսիան, երկրորդ՝ ամենևին փաստ չէ, որ Սահակաշվիլիի կուսակիցներն իրենք կցանկանային նրա վերադարձը: Այդ կուսակցության նախընտրական ցուցակում ներկայացված անունների առաջին տասնյակը ցույց է տալիս, որ տվյալ փուլում ՙՄիացյալ ազգային շարժում՚ կուսակցությունում Սահակաշվիլիի կողմնակիցներ գրեթե չկան:Եվ հիմնական պատճառը նրա բացակայությունն է երկրից: Մյուս կողմից՝ Սահակաշվիլին շարունակում է մնալ մեծ քաղաքականությունում: Եվ եթե գործող իշխանությունները չխոչընդոտեն նրա վերադարձին, նա բավականին հեշտ կվերականգնի նախկինում ունեցած ազդեցությունը՝ առնվազն ՙՄիացյալ ազգային շարժման՚ ներսում: Սահակաշվիլիի կապերը, ազդեցությունն Ուկաինայում, անշուշտ, թույլ կտային նրան անել դա:

 

Ինչպիսի՞ն  ենՙՎրացական երազանքի՚ հեռանկարները հոկտեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:

 

ՙՎրացական երազանքը՚, որպես կոալիցի, արդեն գոյություն չունի, ըստ որում՝  2015-16 թթ. կոալիցիաից այլ կուսակցություններին դուրս է մղել հենց ՙՎրացական երազանքը՚:

Այլ կերպ ասած՝ առաջիկա ընտրություններում ՙՎրացական երազանքը՚, ըստ երևույթին, ակնկալում է խորհրդարանում մեծամասնություն կազմել ինքնուրույն, Բիձինա Իվանիշվիլիի կողմից ստեղծված կոալիցիան այլևս վերջինիս պետք չէ: Կարծում եմ, որ այդ կուսակցությունը կարող է ստանալ ընտրողների ձայների շուրջ 40%-ը: Ըստ որում, կուսակցության հիմնական համակարգողը շարունակում է Իվանիշվիլին մնալ:

 

Դեռ անցած նախընտրական արշավի ժամանակ Բիձինա Իվանիշվիլին երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկությունը վերականգնելու վճռականություն հայտնեց: Սակայն, գործը տեղից չի շարժվել: Մինչդեռ այդ հատվածի վերականգնումը, անշուշտ, բխում է ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Վրաստանի շահերից՝ չխոսելով արդեն Հայաստանի մասին…

 

Երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկության վերականգնման հեռանկարի շուրջ շատ է խոսվում, պարբերաբար անդրադարձ է կատարվում այդ թեմային, բայց իրականում այն շատ երկար ժամանակ, իսկ գուցե երբեք չի իրականացվի: Աբխազական հատվածի վերագործարկման հնարավորության մասին խոսվում էր 90-ական թթ. վերջից, այնուհետև՝ յուրաքանչյուր նոր կառավարության գալով: Սակայն, բավական տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես հայ հասարակության, բայց, չգիտես ինչու, ոչ պաշտոնական Երևանի կողմից հրապարակայնորեն սատարվող նախաձեռնությանն ի պատասխան՝ Մոսկվան համառորեն լռում էր: Եվ ստացվում է իրավիճակ, երբ հաղորդակցությունների վերականգնմամբ, կարծես, շահագրգռված էր միան Վրաստանը: Եվ հաշվի առնելով, որ Վրաստանում այդ հարցի առնչությամբ դիրքորոշումն ամենևին միանշանակ չէ՝ մեր քաղաքական գործիչները դադարեցին այն առաջմղել: Ռուսաստանն ինքն այդ նախագծում, իհարկե, շահագրգռված է, սակայն գոյություն ունեն մի շարք քաղաքական գործընթացներ, որոնք Աբխազական երկաթուղին դուրս են մղել ռուսական արտաքին քաղաքական գերակայությունների ցուցակից: Եվ այսօր այդ հարցը երկրորդական դեր է խաղում՝ հաշվի առնելով այդ նախագծի իրականացման համար ներդրումների անհրաժեշտությունը: Անհրաժեշտ պայմանավորվել թե՛ աբխազների, թե՛ վրացիների հետ, և միաժամանակ հաշվի առնել Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումը, ինչը բազմաթիվ այլ խնդիրների հետ միասին անիրականանալի է դարձնում տվյալ փուլում այդ նախագծի իրագործումը:

 

Իր հարևանների՝ Հայաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար Վրաստանը գործնականում անայլընտրանքային տարանցիկ երկրի դեր է խաղում: Ապրիլյան պատերազմը ևս մեկ անգամ հաստատեց մեր տարածաշրջանի անկայունությունը: Մինչդեռ Վրաստանը բոլորից շատ է շահագրգռված տարածաշրջանում խաղաղութամբ…

 

Հայ գործընկերները հաճախ հավաստիացրել են ինձ, որ 08.08.08 պատերազմից, Վրաստանից ոչ պակաս, տուժել է նաև Հայաստանը: Կարծում եմ, որ մոտավորապես նույն իրավիճակն է Վրաստանում՝ ղարաբաղյան հակամարտության հետ կապված: Եվ մեր քաղաքական, փորձագիտական հանրության մեծ մասը գիտակցում է հակամարտության՝ ակտիվ փուլի վերաճման աղետալի հետևանքները: Մեր բոլոր երկրների համար նոր պատերազմը, անմիջական հետևանքներից բացի, կհանգեցնի տնտեսական ակտիվության թուլացման, ներդրողների հետաքրքրության նվազման, Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների հեղինակության անկման: Մյուս կողմից՝ Վրաստանին շատ դժվար է ինչ-որ բան առաջարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար: Դրա համար հակամարտության կողմերը պետք է սկզբում Վրաստանին ընկալեն որպես հնարավոր միջնորդ, քանի որ բոլորը լավ հասկանում են, որ երկրի մասշտաբները թույլ չեն տալիս նման կարևոր դերակատարություն: Վրացիները կարող են հարթակներ տրամադրել հանդիպումների համար, փորձագիտական աջակցություն ցուցաբերել, առաջարկել մոդելներ, բայց ազդել Երևանի և Բաքվի վրա Վրաստանը չի կարող:

 

Ձեր կարծիքով, այսօր ու՞մ է ձեռնտու ղարաբաղյան հակամարտության չկարգավորվածությունը: Եվ, Ձեր կարծիքով, ո՞վ է նպաստել Իլհամ Ալիևի կողմից նոր պատերազմի սանձազերծմանը:

 

Այն, որ ստատուս-քվոն ձեռնտու չէ հենց Ադրբեջանին, հասկանալի է, պարզ է նաև այն, որ ապրիլին ոչ մեծ պատերազմ սանձազերծեցին ակնհայտորեն ոչ հայ զինվորները:

Կարծում եմ, որ այդպիսով Բաքուն փորձել է ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա՝ ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ բանակցություններն ակտիվացնելու և թեկուզ ինչ-որ տարածքներ գրավելու համար: Հասկանալի է նաև, որ դեռևս գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, Հայաստանից բացի, անշուշտ, ձեռնտու է նաև Ռուսաստանին, քանի որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը կարող է շրջվել դեպի Արևմուտք և Վրաստանից ավելի արագ անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Այդ պատճառով այսօր ավելի քան պարզ է, թե որն է Ռուսաստանի հետ Հայաստանի նման ամուր հարաբերությունների պատճառը: Վերջին 20 տարում Ռուսաստանը ինչ-որ տեղ նախաձեռնում է հակամարտություններ, իսկ ինչ-որ տեղ օգտագործում արդեն գոյություն ունեցողները՝ հանուն իր նպատակների: Եվ դուր է գալիս դա հակամարտող կողմերին, թե՝ ոչ, բայց Ռուսաստանը բավական արդյունավետ կերպով հակամարտությունները որպես գործիք է օգտագործում իր արտաքին քաղաքականությունում: Ըստ որում, Ադրբեջանի հետ սիրախաղերով Ռուսաստանը ներկայանում է միակ երկիր, որը կարող է ազդել Հայաստանի վրա և ինչ-որ կերպ կարգավորել ղարաբաղյան հակամարտությունը՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի շահերը: Այլ ուժ և երկիր, որը կարող է ճնշում գործադրել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի վրա, ուղղակի չկա: Այդպիսով՝ մեկ այս, մեկ այն նախագահին Մոսկվա կանչելով՝ Ռուսաստանը ցույց է տալիս, թե ՙով է տան տերը՚ նաև Արևմուտքին: Եվ առավել ակնհայտ և հստակ, կամա, թե ակամա, դա արվեց ապրիլյան պատերազմի միջոցով: Դրանից հետո Արևմուտքի՝ առանց այդ էլ երերուն դիրքերը մեր տարածաշրջանում էլ ավելի թուլացան:  

 

Ո՞րն է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բավականին սերտ ռազմաքաղաքական գործընկերության Վրաստանի շահագրգռվածությունը:

 

Վրաստանի ռազմաքաղաքական գործընկերությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի դեմ ուղղված չէ: Խոսքը պաշտպանական համագործակցության միանգամայն այլ ուղղության մասին է, քանի որ Վրաստանի անվտանգության գլխավոր մարտահրավերը, այնուամենայնիվ, շարունակում է մնալ Ռուսաստանը: Այդ եռանկյունու բոլոր երեք կողմերը տարբեր շարժառիթներ ունեն այդ համագործակցության համար: Օրինակ՝ Թուրքիայի հետ Վրաստանի պաշտպանական ոլորտում հարաբերությունները պատճառաբանվում են այն բանով, որ այդ երկիրը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ վրացի շատ սպաներ ռազմական կրթություն են տանում այնտեղ: Ադրբեջանի հետ Վրաստանի համագործակցությունում ուժեղ է ոչ այնքան ռազմական, որքան քաղաքական բաղադրիչը: Վրաստանի հիմնական խնդիրները տարածքային են, ահաբեկչալան սպառնալիքները՝ բացասական սցենարների զարգացման դեպքում, արմատական իսլամը: Մեր անմիջական հարևաններից Վրաստանը վտանգներ չի զգում:

 

Ռուսաստանում գոյություն ունի անձամբ ինձ համար անհասկանալի՝ ՙՌուսաստանի ջավախահայ համայնք՚ կազմակերպությունը, որը պարբերաբար Սամցխե-Ջավախքի հայերի անունից հանդես է գալիս վրացական կառավարության հասցեին սպառնալիքներով: Արդյո՞ք այդ տարածաշրջանում բնակվող հայերն իրական գործոն են հայ-վրացական և ռուս-վրացական հարաբերություններում: Եվ, Ձեր կարծիքով, ի՞նչ իրական և մտացածին խնդիրներ կան այնտեղ:

 

Կարծում եմ՝ Սամցխե-Ջավախքում գոյություն ունեն նույն խնդիրները, ինչ Վրաստանի բոլոր տարածաշրջաններում՝ աղքատություն, միգրացիայի բարձր մակարդակ և այլն: Միակ առանձնահատկությունը տարածաշրջանի բնակիչների ինտեգրման ցածր մակարդակն է, ինչը պայմանավորված է շատ գործոններվ: Վրացական պետականությունն ընդամենը 25 տարեկան է, իսկ խորհրդային ժամանակներում, հասկանալի պատճառներով, ինտեգրվելու և վրացերեն սովորելու որևէ շարժառիթ չկար՝ թե՛ հայերի, թե՛ Վրաստանում ապրող այլ ազգային փոքրամասնությունների մոտ:  Եվ անկայունությունը, որում Վրաստանը գտնվել է բավական երկար ժամանակ, թե՛ հայերի, թե ադրբեջանցիների մոտ ինտեգրվելու ցանկությունը չի ավելացրել: Ջավախքի հայերի և Քվեմո-Քարթլիի ադրբեջանցիների նկատմամբ ինտեգրացիոն գործընթացներ սկսվել են միայն Միխաիլ Սահակաշվիլիի օրոք: Զարգացել է ենթակառուցվածքը, իրականացվել են կրթական նախագծեր, այդ մարդիկ, վերջապես, զգացել են, որ գոյություն ունի այնպիսի պետություն, ինչպես Վրաստանը, որում իրենք ապրում են: Կարծում եմ՝ տվյալ փուլում Ջավախքի բնակիչների հետ Թբիլիսիի փոխհարաբերություններում Հայաստանի դերը շատ դրական է: Եվ Երևանը պարբերաբար հանգստացնում է բացասական քայլերի ձգտող տաք գլուխները՝ հիշեցնելով նրանց սեփական խնդիրների և, ըստ էության, Ջավախքի իր քաղաքացիների նկատմամբ Թբիլիսիի կողմից ճնշման բացակայության մասին: Այդ պատճառով, եթե Ռուսաստանը հանկարծ ցանկանա ապակայունացնել իրավիճակը Վրաստանի այդ կամ այլ տարածաշրջանում, մի կողմից Թբիլիսիի, իսկ մյուս կողմից Երևանի կողմից ցուցաբերվող ճնշման պայմաններում, դա այդքան էլ հեշտ չի լինի անել: Կարծում եմ, որ Սամցխե-Ջավախքում աստիճանաբար ստեղծվում է տեղական ընտրախավ, որը հայերենին հավասար կտիրապետի վրացերենին և կներկայացնի տարածաշրջանը կառավարությունում: Այդ գործընթացը դանդաղ, բայց ընթանում է, ինչն արդեն որոշակի լավատեսություն է ներշնչում:


ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Նաիրա Զոհրաբյանը և ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի դիտորդական առաքելության ղեկավարը քննարկվել են առաջիկա ընտրություններըՆաիրա Զոհրաբյանը և ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի դիտորդական առաքելության ղեկավարը քննարկվել են առաջիկա ընտրությունները
Մնացականյան. Հայաստանը նախաձեռնել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման գործընթաց՝ ներքին բնույթի իրավական խնդիրների պատճառովՄնացականյան. Հայաստանը նախաձեռնել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման գործընթաց՝ ներքին բնույթի իրավական խնդիրների պատճառով
ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողն Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ հանդես եկող ակտիվիստների նկատմամբ ճնշում չի նկատելՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողն Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ հանդես եկող ակտիվիստների նկատմամբ ճնշում չի նկատել
ՀՀ օմբուդսմեն. Համաներումը չպետք է դիտարկվի՝ որպես բանտերի բեռնաթափման միջոցՀՀ օմբուդսմեն. Համաներումը չպետք է դիտարկվի՝ որպես բանտերի բեռնաթափման միջոց
ԱԺ-ն տապալել է ավելի վաղ քննարկված 12 օրինագծերից 11-ի ընդունումըԱԺ-ն տապալել է ավելի վաղ քննարկված 12 օրինագծերից 11-ի ընդունումը
Արման Թաթոյան. Հայաստանի սահմանամերձ գյուղերի գնդակոծության ժամանակ Ադրբեջանի ԶՈՒ թիրախավորել են քաղաքացիական բնակչությանըԱրման Թաթոյան. Հայաստանի սահմանամերձ գյուղերի գնդակոծության ժամանակ Ադրբեջանի ԶՈՒ թիրախավորել են քաղաքացիական բնակչությանը
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը, Սիլ Ինշուրանսի հետ միասին, առաջին անգամ սկսում է կանխավճարային հիփոթեքային ապահովագրությունըՎՏԲ-Հայաստան Բանկը, Սիլ Ինշուրանսի հետ միասին, առաջին անգամ սկսում է կանխավճարային հիփոթեքային ապահովագրությունը
ՄԱԿ-ի Հայաստանի գրասենյակը սկսում է «Հայաստանի անապահով համայնքներում մարդկային անվտանգության բարելավում և դիմակայուն հասարակության կառուցում» ծրագիրը, որի նպատակն է աջակցել թիրախային Ալավերդի, Ամասիա, Բերդ և Թումանյան խոշորացված համայնքներում Կայուն զարգՄԱԿ-ի Հայաստանի գրասենյակը սկսում է «Հայաստանի անապահով համայնքներում մարդկային անվտանգության բարելավում և դիմակայուն հասարակության կառուցում» ծրագիրը, որի նպատակն է աջակցել թիրախային Ալավերդի, Ամասիա, Բերդ և Թումանյան խոշորացված համայնքներում Կայուն զարգ
Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համարՍտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համար
Կոնվերս Բանկը հայտարարում Է 25% Քեշբեք՝ ուսանողների համարԿոնվերս Բանկը հայտարարում Է 25% Քեշբեք՝ ուսանողների համար
«Գազպրոմ Արմենիա» -ի ղեկավարն իր դժգոհությունն է արտահայտել ՊԵԿ աշխատակիցների դպրոցական գիտելիքների առնչությամբ«Գազպրոմ Արմենիա» -ի ղեկավարն իր դժգոհությունն է արտահայտել ՊԵԿ աշխատակիցների դպրոցական գիտելիքների առնչությամբ
Վճռաբեկ դատարանը Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ գործն ուղարկել է նոր քննությանՎճռաբեկ դատարանը Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ գործն ուղարկել է նոր քննության
Վրաստան մուտքը դեռևս փակ է բեռնատարների համարՎրաստան մուտքը դեռևս փակ է բեռնատարների համար
«Արփի գազե և «Գլաձոր Մ.Գ.Հ.ե ընկերությունների նկատմամբ հարուցվել են քրեական գործեր. ընկերությունները պետական բյուջե չեն վճարել առանձնապես խոշոր չափի գումարներ«Արփի գազե և «Գլաձոր Մ.Գ.Հ.ե ընկերությունների նկատմամբ հարուցվել են քրեական գործեր. ընկերությունները պետական բյուջե չեն վճարել առանձնապես խոշոր չափի գումարներ
Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ Պարույր Հովհաննիսյանն ընտրվել է Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի ենթախմբի նախագահՀայաստանի մշտական ներկայացուցիչ Պարույր Հովհաննիսյանն ընտրվել է Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի ենթախմբի նախագահ
<Բիզնես Արմենիա> հիմնադրամի տնօրենը հրաժարական է տվել<Բիզնես Արմենիա> հիմնադրամի տնօրենը հրաժարական է տվել
Բացահայտվել և կանխվել են կոռուպցիոն բնույթի մի շարք հանցագործություններԲացահայտվել և կանխվել են կոռուպցիոն բնույթի մի շարք հանցագործություններ
Ստեփանակերտ. Դե-ֆակտո Հայաստանի և Արցախի միջև պաշտպանական ոլորտում համագործակցությունը բավական սերտ էՍտեփանակերտ. Դե-ֆակտո Հայաստանի և Արցախի միջև պաշտպանական ոլորտում համագործակցությունը բավական սերտ է
Լևոն Շիրինյան. <Քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ> կուսակցությունը, խորհրդարան անցնելու դեպքում, կպաշտպանի թավշյա հեղափոխության գաղափարներըԼևոն Շիրինյան. <Քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ> կուսակցությունը, խորհրդարան անցնելու դեպքում, կպաշտպանի թավշյա հեղափոխության գաղափարները
Պատգամավոր. Հայաստանի քննչական մեկուսարաններում իրավիճակն ավելի վատ է, քան ՕսվենցիմումՊատգամավոր. Հայաստանի քննչական մեկուսարաններում իրավիճակն ավելի վատ է, քան Օսվենցիմում
Հայաստանի նախագահն ու Իտալիայի ազգային հետազոտությունների խորհրդի նախագահն ընդգծել են փոխգործակցության մեծ ներուժը հատկապես բնական գիտությունների, բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներումՀայաստանի նախագահն ու Իտալիայի ազգային հետազոտությունների խորհրդի նախագահն ընդգծել են փոխգործակցության մեծ ներուժը հատկապես բնական գիտությունների, բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներում
Բակո Սահակյանը Փարիզում մի շարք հանդիպումներ է անցկացրելԲակո Սահակյանը Փարիզում մի շարք հանդիպումներ է անցկացրել
Հայաստանի ուսանողներն իրավունք կստանան ուսման վարձը երկրի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում վճարել տարաժամկետՀայաստանի ուսանողներն իրավունք կստանան ուսման վարձը երկրի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում վճարել տարաժամկետ
ՀՀ կառավարությունն արդիականացնում է մի շարք ՔԿՀ ջրամատակարարան համակարգըՀՀ կառավարությունն արդիականացնում է մի շարք ՔԿՀ ջրամատակարարան համակարգը
Նիկոլ Փաշինյան. Մենք պետք է անցկացնենք միջազգային ամենաբարձր չափանիշներին համապատասխան ընտրություններՆիկոլ Փաշինյան. Մենք պետք է անցկացնենք միջազգային ամենաբարձր չափանիշներին համապատասխան ընտրություններ
Վերին Լարս տանող Գուդաուրի-Կոբի ճանապարհահատվածը փակ է  կցորդիչով և կիսակցորդիչով բեռնատար ավտոմեքենաների համարՎերին Լարս տանող Գուդաուրի-Կոբի ճանապարհահատվածը փակ է կցորդիչով և կիսակցորդիչով բեռնատար ավտոմեքենաների համար
ՀՀ գլխավոր դատախազությունը պատասխանել է Մայրապետյանի գործով ԶԼՄ-ների ղեկավարների մեղադրանքինՀՀ գլխավոր դատախազությունը պատասխանել է Մայրապետյանի գործով ԶԼՄ-ների ղեկավարների մեղադրանքին
Ստեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական ենՍտեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական են
Ստեփանակերտում հայտարարել են Իրանի հետ բարիդրացիական երկկողմ հարաբերությունների հաստատման պատրաստակամության մասինՍտեփանակերտում հայտարարել են Իրանի հետ բարիդրացիական երկկողմ հարաբերությունների հաստատման պատրաստակամության մասին
Արցախի արտգործնախարարը պատմել է Ադրբեջանին զսպելու տարրերի մասինԱրցախի արտգործնախարարը պատմել է Ադրբեջանին զսպելու տարրերի մասին
Հայաստանի արդարադատության նախարարի պաշտոնակատարն ու ՄԱԿ հատուկ զեկուցողը քննարկել են համագործակցության հեռանկարներըՀայաստանի արդարադատության նախարարի պաշտոնակատարն ու ՄԱԿ հատուկ զեկուցողը քննարկել են համագործակցության հեռանկարները
Նոյեմբերի 15-18-ը Հայաստանում տեղումներ են սպասվումՆոյեմբերի 15-18-ը Հայաստանում տեղումներ են սպասվում
Բնապահպանության նախարարությունն Արարատում վտանգավոր արտանետումների վերացման ծրագիր է իրականացնումԲնապահպանության նախարարությունն Արարատում վտանգավոր արտանետումների վերացման ծրագիր է իրականացնում
Երկաթուղում ստեղծված իրավիճակի պատճառը շարքային երկաթուղայինների անտեղյակությունն էրԵրկաթուղում ստեղծված իրավիճակի պատճառը շարքային երկաթուղայինների անտեղյակությունն էր
«Սասնա Ծռեր՚ կուսակցությունը մտահոգություն է հայտնում արտահերթ ընտրությունների արդյունքում ձևավորվելիք խորհրդարանում քաղաքական բազմակարծության ապագայի վերաբերյալ«Սասնա Ծռեր՚ կուսակցությունը մտահոգություն է հայտնում արտահերթ ընտրությունների արդյունքում ձևավորվելիք խորհրդարանում քաղաքական բազմակարծության ապագայի վերաբերյալ
Արդշինբանկը «Thomson Reuters» ընկերության կողմից արժանացել է «Eikon Award 2018» մրցանակիԱրդշինբանկը «Thomson Reuters» ընկերության կողմից արժանացել է «Eikon Award 2018» մրցանակի
ՀԱԿ-ը չի մասնակցի դեկտեմբերի 9-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններինՀԱԿ-ը չի մասնակցի դեկտեմբերի 9-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին
Հայաստանի խորհրդարանում տեղերի համար կպայքարեն 2 դաշինքներ և 9 կուսակցություններՀայաստանի խորհրդարանում տեղերի համար կպայքարեն 2 դաշինքներ և 9 կուսակցություններ
Օրինաց երկիրը ներկայացրեց թեկնածուների իր ցուցակը, բայց անունները չհստակեցվինՕրինաց երկիրը ներկայացրեց թեկնածուների իր ցուցակը, բայց անունները չհստակեցվին
ՀՅԴ-ն ներկայացրել է իր համամասնական ցուցակըՀՅԴ-ն ներկայացրել է իր համամասնական ցուցակը
«Լուսավորվող Հայաստանը» ներկայացրեց իր համամասնական ցուցակը«Լուսավորվող Հայաստանը» ներկայացրեց իր համամասնական ցուցակը
ՀՀԿ համամասնական ցուցակը գլխավորում է պաշտպանության նախկին նախարար Վիգեն ՍարգսյանըՀՀԿ համամասնական ցուցակը գլխավորում է պաշտպանության նախկին նախարար Վիգեն Սարգսյանը
Փաշինյան. Առաջիկա ընտրությունները լինելու են լավագույնը երրորդ հանրապետության պատմության մեջՓաշինյան. Առաջիկա ընտրությունները լինելու են լավագույնը երրորդ հանրապետության պատմության մեջ
Հայաստանի և Իտալիայի արդարադատության նախարարները կարևորել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցերով համագործակցությունըՀայաստանի և Իտալիայի արդարադատության նախարարները կարևորել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցերով համագործակցությունը
<Բարգավաճ Հայաստանն> իր նախընտրական ցուցակն է ներկայացրել ԿԸՀ<Բարգավաճ Հայաստանն> իր նախընտրական ցուցակն է ներկայացրել ԿԸՀ
<Մենք> դաշինքը, որի մեջ մտնում են <Հանրապետություն> և <Ազատ դեմոկրատներ> կուսակցությունները, կգլխավորի Արամ Սարգսյանը<Մենք> դաշինքը, որի մեջ մտնում են <Հանրապետություն> և <Ազատ դեմոկրատներ> կուսակցությունները, կգլխավորի Արամ Սարգսյանը
Մանե Թանդիլյանը երկրորդ անգամ հրաժարական է տվելՄանե Թանդիլյանը երկրորդ անգամ հրաժարական է տվել
Մեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալումՄեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալում
Թոմաս Գրեմինգերը ԵԱՀԿ անվերապահ աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումներինԹոմաս Գրեմինգերը ԵԱՀԿ անվերապահ աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումներին
Նախարարությունների թիվը կկրճատվի շուրջ երկու անգամՆախարարությունների թիվը կկրճատվի շուրջ երկու անգամ
Հայաստանում Եվրոպական պատվիրակության ղեկավարի կոչը հայ ընտրողին. Մի տրվիր գայթակղությանը և կաշառք մի վերցրուՀայաստանում Եվրոպական պատվիրակության ղեկավարի կոչը հայ ընտրողին. Մի տրվիր գայթակղությանը և կաշառք մի վերցրու
«Երկիր Ծիրանիե կուսակցությունը մերժում է «ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններե  անվանումով  կեղծ նախաձեռնությունը«Երկիր Ծիրանիե կուսակցությունը մերժում է «ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններե  անվանումով  կեղծ նախաձեռնությունը
Հայաստանում ԳԴՀ դեսպան. Վստահ ենք, որ լինելու են լավագույն ընտրություններըՀայաստանում ԳԴՀ դեսպան. Վստահ ենք, որ լինելու են լավագույն ընտրությունները
Արթուր Դավթյանը և Մոհամադ Ջաֆար Մոնթազերին ստորագրել են ՀՀ և ԻԻՀ գլխավոր դատախազությունների միջև 2019-2020 թթ. համագործակցության ծրագիրԱրթուր Դավթյանը և Մոհամադ Ջաֆար Մոնթազերին ստորագրել են ՀՀ և ԻԻՀ գլխավոր դատախազությունների միջև 2019-2020 թթ. համագործակցության ծրագիր
ՌԱԿ-ն ու «Արժանապատիվ Ապագան» ընտրություններին չեն մասնակցի, սակայն կսատարեն Փաշինյանին և իր դաշինքին  ՌԱԿ-ն ու «Արժանապատիվ Ապագան» ընտրություններին չեն մասնակցի, սակայն կսատարեն Փաշինյանին և իր դաշինքին  
Արցախի և Ադրբեջանի սահմանին ԵԱՀԿ պլանային դիտարկումն անցել է ըստ նախատեսված ժամանակացույցիԱրցախի և Ադրբեջանի սահմանին ԵԱՀԿ պլանային դիտարկումն անցել է ըստ նախատեսված ժամանակացույցի
Ստեփանծմինդա-Լարս անցակետի ռուսական հատվածում բեռնատարների հերթը ձգվում է մոտ 500 մետրՍտեփանծմինդա-Լարս անցակետի ռուսական հատվածում բեռնատարների հերթը ձգվում է մոտ 500 մետր
Իտալիան հակակոռուպցիոն պայքարում Հայաստանին աջակցելու պատրաստակամություն է հայտնելԻտալիան հակակոռուպցիոն պայքարում Հայաստանին աջակցելու պատրաստակամություն է հայտնել
ԵՄ-ում գրանցված ներդրումային ընկերությունները մտադիր են ներդրումներ իրականացնել ԱրցախումԵՄ-ում գրանցված ներդրումային ընկերությունները մտադիր են ներդրումներ իրականացնել Արցախում
Գործընկերություն՝ գյուղական վայրերում ենթակառուցվածքների զարգացման համար: Էներգախնայող LED-երով կլուսավորվեն նաև Արփի գյուղի փողոցներըԳործընկերություն՝ գյուղական վայրերում ենթակառուցվածքների զարգացման համար: Էներգախնայող LED-երով կլուսավորվեն նաև Արփի գյուղի փողոցները



Հարցազրույց
Բոլոտ Օթունբաև. Ղրղզստանի և Հայաստանի միջև համագործակցությունն ակտիվորեն կզարգանա Բոլոտ Օթունբաև. Ղրղզստանի և Հայաստանի միջև համագործակցությունն ակտիվորեն կզարգանա
Ժիրայր Սէֆիլյան. <Սասնա ծռերի> պրագմատիզմը՝ ապագայի համար աշխատանքումԺիրայր Սէֆիլյան. <Սասնա ծռերի> պրագմատիզմը՝ ապագայի համար աշխատանքում
Կարապետ Ռուբինյան. Համաժողովրդական ատելությունը «վերադարձի» շանսեր չի թողնում Ռոբերտ ՔոչարյանինԿարապետ Ռուբինյան. Համաժողովրդական ատելությունը «վերադարձի» շանսեր չի թողնում Ռոբերտ Քոչարյանին
Արսեն Խառատյան. Կառուցողական երկխոսությունը փակ թեմաների բացակայության պայմաններում` հարաբերությունների ամրապնդման հիմքԱրսեն Խառատյան. Կառուցողական երկխոսությունը փակ թեմաների բացակայության պայմաններում` հարաբերությունների ամրապնդման հիմք
Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 2)Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 2)
​​​​​​​Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 1)​​​​​​​Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 1)
Կոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներԿոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներ
Սմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելություններիՍմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելությունների
Սերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիքՍերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիք
Անդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվելԱնդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվել
Նիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհինՆիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհին
Սարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետՍարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետ
Կիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքումԿիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքում
Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի
Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին 
Սերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրությանՍերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրության
Ռուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջևՌուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջև
Մանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներովՄանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներով
 Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի  ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է
Արկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանությանԱրկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանության
Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚
Թիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համարԹիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համար
GeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտումGeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտում
Ավիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական ենԱվիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական են
Ալեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասինԱլեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասին
Վիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղումՎիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղում
Վլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքըՎլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքը
Հայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներինՀայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներին
Ռուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանումՌուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանում
Ղարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբՂարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբ
Մեկնաբանվողներ
Ստեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական ենՍտեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական են
Մեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալումՄեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալում
Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Մտքերի գագաթնաժողովի գլխավոր գործընկեր Թիերի Մալերեթի հետՆախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Մտքերի գագաթնաժողովի գլխավոր գործընկեր Թիերի Մալերեթի հետ
Քարահունջի պահպանման քաղաքացիական շարժման ակտիվիստների բաց նամակը Նիկոլ ՓաշինյանինՔարահունջի պահպանման քաղաքացիական շարժման ակտիվիստների բաց նամակը Նիկոլ Փաշինյանին
Երկիր Ծիրանի. Հայկ Մարությանը գլխավոր խորհրդական է նշանակել մի մարդու, ով մասնակից է եղել նախկին իշխանությունների կողմից իրականացված թալանին և ապօրինություններինԵրկիր Ծիրանի. Հայկ Մարությանը գլխավոր խորհրդական է նշանակել մի մարդու, ով մասնակից է եղել նախկին իշխանությունների կողմից իրականացված թալանին և ապօրինություններին
<Միջազգային հումանիտար զարգացման> ՀԿ-ն գաղտնազերծել է Հայաստանում ԼԳԲՏ ֆորումի կազմակերպիչներին<Միջազգային հումանիտար զարգացման> ՀԿ-ն գաղտնազերծել է Հայաստանում ԼԳԲՏ ֆորումի կազմակերպիչներին
Մխիթար Ավետիսյան. <Սասնա ծռերի> առաջնային ու հիմնական նպատակը Արցախի դե յուրե միացումն է Հայաստանի ՀանրապետությանըՄխիթար Ավետիսյան. <Սասնա ծռերի> առաջնային ու հիմնական նպատակը Արցախի դե յուրե միացումն է Հայաստանի Հանրապետությանը
Բոլթոնը Հայաստանին զգուշացրել է Սիրիայի ճգնաժամին հնարավոր ռազմական ներգրավվածությունիցԲոլթոնը Հայաստանին զգուշացրել է Սիրիայի ճգնաժամին հնարավոր ռազմական ներգրավվածությունից
ՀՀ քննչական կոմիտեն պարզում է Դավիթաշենի կամրջի տակ հայտնաբերված դիակի ինքնությունըՀՀ քննչական կոմիտեն պարզում է Դավիթաշենի կամրջի տակ հայտնաբերված դիակի ինքնությունը
Բաքուն Հայաստանի իշխանություններին կոչ է արել իրական քայլեր ձեռնարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համարԲաքուն Հայաստանի իշխանություններին կոչ է արել իրական քայլեր ձեռնարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար
Բոլթոն. Թրամփը կարող է օգտագործել իր լիազորությունները 907-րդ ուղղման գործողությունը կասեցնելու համարԲոլթոն. Թրամփը կարող է օգտագործել իր լիազորությունները 907-րդ ուղղման գործողությունը կասեցնելու համար
Վահե Գրիգորյան. Արմեն Սարգսյանը ոչ լեգիտիմ նախագահ էՎահե Գրիգորյան. Արմեն Սարգսյանը ոչ լեգիտիմ նախագահ է
ՀՀԿ-ն հերքում է դեկտեմբերյան ընտրություններին մասնակցության վերաբերյալ որոշում կայացնելու և իր համամասնական ցուցակը նախապատրաստելու մասին լուրերը ՀՀԿ-ն հերքում է դեկտեմբերյան ընտրություններին մասնակցության վերաբերյալ որոշում կայացնելու և իր համամասնական ցուցակը նախապատրաստելու մասին լուրերը 
Չեխիայի դեսպան. Լեռնային Ղարաբաղի շրջակա տարածքների վերադարձի հարցը մտնում է Մադրիդյան սկզբունքների օրակարգի մեջՉեխիայի դեսպան. Լեռնային Ղարաբաղի շրջակա տարածքների վերադարձի հարցը մտնում է Մադրիդյան սկզբունքների օրակարգի մեջ
Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվ ել Կարեն ՆերսիսյանըՍտանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվ ել Կարեն Ներսիսյանը
Միլզ.Հայաստանում ժողովրդավարության ապագան փայլուն էՄիլզ.Հայաստանում ժողովրդավարության ապագան փայլուն է
Մակրոն. Ազնավուրը հայ էր, ով լիովին ճանաչում էր այն մեծ ոճրագործությունը, որի զոհ էր հենց ինքը. դա ցեղասպանությունն էՄակրոն. Ազնավուրը հայ էր, ով լիովին ճանաչում էր այն մեծ ոճրագործությունը, որի զոհ էր հենց ինքը. դա ցեղասպանությունն է
Հայկ Մարության. Ես մտադիր եմ, առաջին հերթին, լուծել աղբահանության խնդիրըՀայկ Մարության. Ես մտադիր եմ, առաջին հերթին, լուծել աղբահանության խնդիրը
Նիկոլ Փաշինյան. Նրանք, ովքեր կփորձեն արհամարհել օրենքը, ժողովրդի կարծիքն ու պահանջը՝ կհայտնվեն պատմության աղբանոցումՆիկոլ Փաշինյան. Նրանք, ովքեր կփորձեն արհամարհել օրենքը, ժողովրդի կարծիքն ու պահանջը՝ կհայտնվեն պատմության աղբանոցում
Գագիկ Ծառուկյան. Եթե ժողովուրդն ուզում է դեկտեմբերին, ուրեմն, մենք էլ ենք ուզում դեկտեմբերինԳագիկ Ծառուկյան. Եթե ժողովուրդն ուզում է դեկտեմբերին, ուրեմն, մենք էլ ենք ուզում դեկտեմբերին
Բաբլոյան. Աշխարհն այսօր կորցրեց հիրավի ականավոր երգչի, Հայաստանն ու ողջ հայությունը հրաժեշտ են տալիս մեծագույն հայինԲաբլոյան. Աշխարհն այսօր կորցրեց հիրավի ականավոր երգչի, Հայաստանն ու ողջ հայությունը հրաժեշտ են տալիս մեծագույն հային
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամն ունի նոր տնօրեն«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամն ունի նոր տնօրեն
Երևանում կայացավ «Սասնա ծռեր» կուսակցության հիմնադիր համագումարը. Կուսակցությունը ղեկավարելու է 7 հոգանոց քարտուղարությունըԵրևանում կայացավ «Սասնա ծռեր» կուսակցության հիմնադիր համագումարը. Կուսակցությունը ղեկավարելու է 7 հոգանոց քարտուղարությունը
Նիկոլ Փաշինյանը` ՄԱԿ ԳԱ պատվիրակներին. Ադրբեջանի մաս կազմելը Ղարաբաղի բնակչության համար կնշանակի լիակատար բնաջնջումՆիկոլ Փաշինյանը` ՄԱԿ ԳԱ պատվիրակներին. Ադրբեջանի մաս կազմելը Ղարաբաղի բնակչության համար կնշանակի լիակատար բնաջնջում
ՀՀԿ-ն արձագանքել է Երևանի ընտրությունների ցածր մասնակցության մասին Փաշինյանի հայտարարությանըՀՀԿ-ն արձագանքել է Երևանի ընտրությունների ցածր մասնակցության մասին Փաշինյանի հայտարարությանը
Քոչարյանը հոռետեսական կանխատեսում է արել Հայաստանի ներկա իշխանությունների քաղաքականության հետևանքների առնչությամբՔոչարյանը հոռետեսական կանխատեսում է արել Հայաստանի ներկա իշխանությունների քաղաքականության հետևանքների առնչությամբ
Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարները համակարծիք են. երկու պետությունների հարաբերությունները հատուկ բնույթի ենՀայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարները համակարծիք են. երկու պետությունների հարաբերությունները հատուկ բնույթի են
«Ոչ հինն է լուրջ, ոչ նորն է նոր, այսպիսի անլուրջ վերաբերմունք խոշորագույն միջազգային ներդրողի նկատմամբ»:«Ոչ հինն է լուրջ, ոչ նորն է նոր, այսպիսի անլուրջ վերաբերմունք խոշորագույն միջազգային ներդրողի նկատմամբ»:
Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի խորհրդարանական ընտրություններինՌոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի խորհրդարանական ընտրություններին
Էդուարդ Շարմազանով. ՀՀԿ-ն պատրաստ է համագործակցել ՀՀ երկրորդ նախագահի հետԷդուարդ Շարմազանով. ՀՀԿ-ն պատրաստ է համագործակցել ՀՀ երկրորդ նախագահի հետ
Փնտրել ըստ օրերի