Ուրբաթ, 17 Հունիսի 2016 06:59

Ստեփանյան Դավիթ

Գեորգի Կանաշվիլի. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը Վրաստանից ավելի արագ կանդամակցի ՆԱՏՕ-ին

 

Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն են Միխաիլ Սահակվիլիի Վրաստան և իշխանության վերադարձի հեռանկարները՝ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների համատեքստում:

 

Կարծում եմ, որ առաջիկա 4 տարում Միխաիլ Սահակաշվիլիի ՙվերադարձը՚ Վրաստան և վրացական քաղաքականություն քիչ հավանական է: Նման սցենարի իրականացումը քիչ հավանական է երկու պատճառով. առաջին՝ նրա նկատմամբ վրացիների մեծ մասի առայժմ պահպանվող անվստահությունը և նույնիսկ ագրեսիան, երկրորդ՝ ամենևին փաստ չէ, որ Սահակաշվիլիի կուսակիցներն իրենք կցանկանային նրա վերադարձը: Այդ կուսակցության նախընտրական ցուցակում ներկայացված անունների առաջին տասնյակը ցույց է տալիս, որ տվյալ փուլում ՙՄիացյալ ազգային շարժում՚ կուսակցությունում Սահակաշվիլիի կողմնակիցներ գրեթե չկան:Եվ հիմնական պատճառը նրա բացակայությունն է երկրից: Մյուս կողմից՝ Սահակաշվիլին շարունակում է մնալ մեծ քաղաքականությունում: Եվ եթե գործող իշխանությունները չխոչընդոտեն նրա վերադարձին, նա բավականին հեշտ կվերականգնի նախկինում ունեցած ազդեցությունը՝ առնվազն ՙՄիացյալ ազգային շարժման՚ ներսում: Սահակաշվիլիի կապերը, ազդեցությունն Ուկաինայում, անշուշտ, թույլ կտային նրան անել դա:

 

Ինչպիսի՞ն  ենՙՎրացական երազանքի՚ հեռանկարները հոկտեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:

 

ՙՎրացական երազանքը՚, որպես կոալիցի, արդեն գոյություն չունի, ըստ որում՝  2015-16 թթ. կոալիցիաից այլ կուսակցություններին դուրս է մղել հենց ՙՎրացական երազանքը՚:

Այլ կերպ ասած՝ առաջիկա ընտրություններում ՙՎրացական երազանքը՚, ըստ երևույթին, ակնկալում է խորհրդարանում մեծամասնություն կազմել ինքնուրույն, Բիձինա Իվանիշվիլիի կողմից ստեղծված կոալիցիան այլևս վերջինիս պետք չէ: Կարծում եմ, որ այդ կուսակցությունը կարող է ստանալ ընտրողների ձայների շուրջ 40%-ը: Ըստ որում, կուսակցության հիմնական համակարգողը շարունակում է Իվանիշվիլին մնալ:

 

Դեռ անցած նախընտրական արշավի ժամանակ Բիձինա Իվանիշվիլին երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկությունը վերականգնելու վճռականություն հայտնեց: Սակայն, գործը տեղից չի շարժվել: Մինչդեռ այդ հատվածի վերականգնումը, անշուշտ, բխում է ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Վրաստանի շահերից՝ չխոսելով արդեն Հայաստանի մասին…

 

Երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկության վերականգնման հեռանկարի շուրջ շատ է խոսվում, պարբերաբար անդրադարձ է կատարվում այդ թեմային, բայց իրականում այն շատ երկար ժամանակ, իսկ գուցե երբեք չի իրականացվի: Աբխազական հատվածի վերագործարկման հնարավորության մասին խոսվում էր 90-ական թթ. վերջից, այնուհետև՝ յուրաքանչյուր նոր կառավարության գալով: Սակայն, բավական տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես հայ հասարակության, բայց, չգիտես ինչու, ոչ պաշտոնական Երևանի կողմից հրապարակայնորեն սատարվող նախաձեռնությանն ի պատասխան՝ Մոսկվան համառորեն լռում էր: Եվ ստացվում է իրավիճակ, երբ հաղորդակցությունների վերականգնմամբ, կարծես, շահագրգռված էր միան Վրաստանը: Եվ հաշվի առնելով, որ Վրաստանում այդ հարցի առնչությամբ դիրքորոշումն ամենևին միանշանակ չէ՝ մեր քաղաքական գործիչները դադարեցին այն առաջմղել: Ռուսաստանն ինքն այդ նախագծում, իհարկե, շահագրգռված է, սակայն գոյություն ունեն մի շարք քաղաքական գործընթացներ, որոնք Աբխազական երկաթուղին դուրս են մղել ռուսական արտաքին քաղաքական գերակայությունների ցուցակից: Եվ այսօր այդ հարցը երկրորդական դեր է խաղում՝ հաշվի առնելով այդ նախագծի իրականացման համար ներդրումների անհրաժեշտությունը: Անհրաժեշտ պայմանավորվել թե՛ աբխազների, թե՛ վրացիների հետ, և միաժամանակ հաշվի առնել Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումը, ինչը բազմաթիվ այլ խնդիրների հետ միասին անիրականանալի է դարձնում տվյալ փուլում այդ նախագծի իրագործումը:

 

Իր հարևանների՝ Հայաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար Վրաստանը գործնականում անայլընտրանքային տարանցիկ երկրի դեր է խաղում: Ապրիլյան պատերազմը ևս մեկ անգամ հաստատեց մեր տարածաշրջանի անկայունությունը: Մինչդեռ Վրաստանը բոլորից շատ է շահագրգռված տարածաշրջանում խաղաղութամբ…

 

Հայ գործընկերները հաճախ հավաստիացրել են ինձ, որ 08.08.08 պատերազմից, Վրաստանից ոչ պակաս, տուժել է նաև Հայաստանը: Կարծում եմ, որ մոտավորապես նույն իրավիճակն է Վրաստանում՝ ղարաբաղյան հակամարտության հետ կապված: Եվ մեր քաղաքական, փորձագիտական հանրության մեծ մասը գիտակցում է հակամարտության՝ ակտիվ փուլի վերաճման աղետալի հետևանքները: Մեր բոլոր երկրների համար նոր պատերազմը, անմիջական հետևանքներից բացի, կհանգեցնի տնտեսական ակտիվության թուլացման, ներդրողների հետաքրքրության նվազման, Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների հեղինակության անկման: Մյուս կողմից՝ Վրաստանին շատ դժվար է ինչ-որ բան առաջարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար: Դրա համար հակամարտության կողմերը պետք է սկզբում Վրաստանին ընկալեն որպես հնարավոր միջնորդ, քանի որ բոլորը լավ հասկանում են, որ երկրի մասշտաբները թույլ չեն տալիս նման կարևոր դերակատարություն: Վրացիները կարող են հարթակներ տրամադրել հանդիպումների համար, փորձագիտական աջակցություն ցուցաբերել, առաջարկել մոդելներ, բայց ազդել Երևանի և Բաքվի վրա Վրաստանը չի կարող:

 

Ձեր կարծիքով, այսօր ու՞մ է ձեռնտու ղարաբաղյան հակամարտության չկարգավորվածությունը: Եվ, Ձեր կարծիքով, ո՞վ է նպաստել Իլհամ Ալիևի կողմից նոր պատերազմի սանձազերծմանը:

 

Այն, որ ստատուս-քվոն ձեռնտու չէ հենց Ադրբեջանին, հասկանալի է, պարզ է նաև այն, որ ապրիլին ոչ մեծ պատերազմ սանձազերծեցին ակնհայտորեն ոչ հայ զինվորները:

Կարծում եմ, որ այդպիսով Բաքուն փորձել է ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա՝ ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ բանակցություններն ակտիվացնելու և թեկուզ ինչ-որ տարածքներ գրավելու համար: Հասկանալի է նաև, որ դեռևս գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, Հայաստանից բացի, անշուշտ, ձեռնտու է նաև Ռուսաստանին, քանի որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը կարող է շրջվել դեպի Արևմուտք և Վրաստանից ավելի արագ անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Այդ պատճառով այսօր ավելի քան պարզ է, թե որն է Ռուսաստանի հետ Հայաստանի նման ամուր հարաբերությունների պատճառը: Վերջին 20 տարում Ռուսաստանը ինչ-որ տեղ նախաձեռնում է հակամարտություններ, իսկ ինչ-որ տեղ օգտագործում արդեն գոյություն ունեցողները՝ հանուն իր նպատակների: Եվ դուր է գալիս դա հակամարտող կողմերին, թե՝ ոչ, բայց Ռուսաստանը բավական արդյունավետ կերպով հակամարտությունները որպես գործիք է օգտագործում իր արտաքին քաղաքականությունում: Ըստ որում, Ադրբեջանի հետ սիրախաղերով Ռուսաստանը ներկայանում է միակ երկիր, որը կարող է ազդել Հայաստանի վրա և ինչ-որ կերպ կարգավորել ղարաբաղյան հակամարտությունը՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի շահերը: Այլ ուժ և երկիր, որը կարող է ճնշում գործադրել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի վրա, ուղղակի չկա: Այդպիսով՝ մեկ այս, մեկ այն նախագահին Մոսկվա կանչելով՝ Ռուսաստանը ցույց է տալիս, թե ՙով է տան տերը՚ նաև Արևմուտքին: Եվ առավել ակնհայտ և հստակ, կամա, թե ակամա, դա արվեց ապրիլյան պատերազմի միջոցով: Դրանից հետո Արևմուտքի՝ առանց այդ էլ երերուն դիրքերը մեր տարածաշրջանում էլ ավելի թուլացան:  

 

Ո՞րն է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բավականին սերտ ռազմաքաղաքական գործընկերության Վրաստանի շահագրգռվածությունը:

 

Վրաստանի ռազմաքաղաքական գործընկերությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի դեմ ուղղված չէ: Խոսքը պաշտպանական համագործակցության միանգամայն այլ ուղղության մասին է, քանի որ Վրաստանի անվտանգության գլխավոր մարտահրավերը, այնուամենայնիվ, շարունակում է մնալ Ռուսաստանը: Այդ եռանկյունու բոլոր երեք կողմերը տարբեր շարժառիթներ ունեն այդ համագործակցության համար: Օրինակ՝ Թուրքիայի հետ Վրաստանի պաշտպանական ոլորտում հարաբերությունները պատճառաբանվում են այն բանով, որ այդ երկիրը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ վրացի շատ սպաներ ռազմական կրթություն են տանում այնտեղ: Ադրբեջանի հետ Վրաստանի համագործակցությունում ուժեղ է ոչ այնքան ռազմական, որքան քաղաքական բաղադրիչը: Վրաստանի հիմնական խնդիրները տարածքային են, ահաբեկչալան սպառնալիքները՝ բացասական սցենարների զարգացման դեպքում, արմատական իսլամը: Մեր անմիջական հարևաններից Վրաստանը վտանգներ չի զգում:

 

Ռուսաստանում գոյություն ունի անձամբ ինձ համար անհասկանալի՝ ՙՌուսաստանի ջավախահայ համայնք՚ կազմակերպությունը, որը պարբերաբար Սամցխե-Ջավախքի հայերի անունից հանդես է գալիս վրացական կառավարության հասցեին սպառնալիքներով: Արդյո՞ք այդ տարածաշրջանում բնակվող հայերն իրական գործոն են հայ-վրացական և ռուս-վրացական հարաբերություններում: Եվ, Ձեր կարծիքով, ի՞նչ իրական և մտացածին խնդիրներ կան այնտեղ:

 

Կարծում եմ՝ Սամցխե-Ջավախքում գոյություն ունեն նույն խնդիրները, ինչ Վրաստանի բոլոր տարածաշրջաններում՝ աղքատություն, միգրացիայի բարձր մակարդակ և այլն: Միակ առանձնահատկությունը տարածաշրջանի բնակիչների ինտեգրման ցածր մակարդակն է, ինչը պայմանավորված է շատ գործոններվ: Վրացական պետականությունն ընդամենը 25 տարեկան է, իսկ խորհրդային ժամանակներում, հասկանալի պատճառներով, ինտեգրվելու և վրացերեն սովորելու որևէ շարժառիթ չկար՝ թե՛ հայերի, թե՛ Վրաստանում ապրող այլ ազգային փոքրամասնությունների մոտ:  Եվ անկայունությունը, որում Վրաստանը գտնվել է բավական երկար ժամանակ, թե՛ հայերի, թե ադրբեջանցիների մոտ ինտեգրվելու ցանկությունը չի ավելացրել: Ջավախքի հայերի և Քվեմո-Քարթլիի ադրբեջանցիների նկատմամբ ինտեգրացիոն գործընթացներ սկսվել են միայն Միխաիլ Սահակաշվիլիի օրոք: Զարգացել է ենթակառուցվածքը, իրականացվել են կրթական նախագծեր, այդ մարդիկ, վերջապես, զգացել են, որ գոյություն ունի այնպիսի պետություն, ինչպես Վրաստանը, որում իրենք ապրում են: Կարծում եմ՝ տվյալ փուլում Ջավախքի բնակիչների հետ Թբիլիսիի փոխհարաբերություններում Հայաստանի դերը շատ դրական է: Եվ Երևանը պարբերաբար հանգստացնում է բացասական քայլերի ձգտող տաք գլուխները՝ հիշեցնելով նրանց սեփական խնդիրների և, ըստ էության, Ջավախքի իր քաղաքացիների նկատմամբ Թբիլիսիի կողմից ճնշման բացակայության մասին: Այդ պատճառով, եթե Ռուսաստանը հանկարծ ցանկանա ապակայունացնել իրավիճակը Վրաստանի այդ կամ այլ տարածաշրջանում, մի կողմից Թբիլիսիի, իսկ մյուս կողմից Երևանի կողմից ցուցաբերվող ճնշման պայմաններում, դա այդքան էլ հեշտ չի լինի անել: Կարծում եմ, որ Սամցխե-Ջավախքում աստիճանաբար ստեղծվում է տեղական ընտրախավ, որը հայերենին հավասար կտիրապետի վրացերենին և կներկայացնի տարածաշրջանը կառավարությունում: Այդ գործընթացը դանդաղ, բայց ընթանում է, ինչն արդեն որոշակի լավատեսություն է ներշնչում:

ԿԱՐԴԱԼ ԲՈԼՈՐ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Գեորգի Կանաշվիլի. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը Վրաստանից ավելի արագ կանդամակցի ՆԱՏՕ-ին

 

Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն են Միխաիլ Սահակվիլիի Վրաստան և իշխանության վերադարձի հեռանկարները՝ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների համատեքստում:

 

Կարծում եմ, որ առաջիկա 4 տարում Միխաիլ Սահակաշվիլիի ՙվերադարձը՚ Վրաստան և վրացական քաղաքականություն քիչ հավանական է: Նման սցենարի իրականացումը քիչ հավանական է երկու պատճառով. առաջին՝ նրա նկատմամբ վրացիների մեծ մասի առայժմ պահպանվող անվստահությունը և նույնիսկ ագրեսիան, երկրորդ՝ ամենևին փաստ չէ, որ Սահակաշվիլիի կուսակիցներն իրենք կցանկանային նրա վերադարձը: Այդ կուսակցության նախընտրական ցուցակում ներկայացված անունների առաջին տասնյակը ցույց է տալիս, որ տվյալ փուլում ՙՄիացյալ ազգային շարժում՚ կուսակցությունում Սահակաշվիլիի կողմնակիցներ գրեթե չկան:Եվ հիմնական պատճառը նրա բացակայությունն է երկրից: Մյուս կողմից՝ Սահակաշվիլին շարունակում է մնալ մեծ քաղաքականությունում: Եվ եթե գործող իշխանությունները չխոչընդոտեն նրա վերադարձին, նա բավականին հեշտ կվերականգնի նախկինում ունեցած ազդեցությունը՝ առնվազն ՙՄիացյալ ազգային շարժման՚ ներսում: Սահակաշվիլիի կապերը, ազդեցությունն Ուկաինայում, անշուշտ, թույլ կտային նրան անել դա:

 

Ինչպիսի՞ն  ենՙՎրացական երազանքի՚ հեռանկարները հոկտեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:

 

ՙՎրացական երազանքը՚, որպես կոալիցի, արդեն գոյություն չունի, ըստ որում՝  2015-16 թթ. կոալիցիաից այլ կուսակցություններին դուրս է մղել հենց ՙՎրացական երազանքը՚:

Այլ կերպ ասած՝ առաջիկա ընտրություններում ՙՎրացական երազանքը՚, ըստ երևույթին, ակնկալում է խորհրդարանում մեծամասնություն կազմել ինքնուրույն, Բիձինա Իվանիշվիլիի կողմից ստեղծված կոալիցիան այլևս վերջինիս պետք չէ: Կարծում եմ, որ այդ կուսակցությունը կարող է ստանալ ընտրողների ձայների շուրջ 40%-ը: Ըստ որում, կուսակցության հիմնական համակարգողը շարունակում է Իվանիշվիլին մնալ:

 

Դեռ անցած նախընտրական արշավի ժամանակ Բիձինա Իվանիշվիլին երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկությունը վերականգնելու վճռականություն հայտնեց: Սակայն, գործը տեղից չի շարժվել: Մինչդեռ այդ հատվածի վերականգնումը, անշուշտ, բխում է ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Վրաստանի շահերից՝ չխոսելով արդեն Հայաստանի մասին…

 

Երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկության վերականգնման հեռանկարի շուրջ շատ է խոսվում, պարբերաբար անդրադարձ է կատարվում այդ թեմային, բայց իրականում այն շատ երկար ժամանակ, իսկ գուցե երբեք չի իրականացվի: Աբխազական հատվածի վերագործարկման հնարավորության մասին խոսվում էր 90-ական թթ. վերջից, այնուհետև՝ յուրաքանչյուր նոր կառավարության գալով: Սակայն, բավական տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես հայ հասարակության, բայց, չգիտես ինչու, ոչ պաշտոնական Երևանի կողմից հրապարակայնորեն սատարվող նախաձեռնությանն ի պատասխան՝ Մոսկվան համառորեն լռում էր: Եվ ստացվում է իրավիճակ, երբ հաղորդակցությունների վերականգնմամբ, կարծես, շահագրգռված էր միան Վրաստանը: Եվ հաշվի առնելով, որ Վրաստանում այդ հարցի առնչությամբ դիրքորոշումն ամենևին միանշանակ չէ՝ մեր քաղաքական գործիչները դադարեցին այն առաջմղել: Ռուսաստանն ինքն այդ նախագծում, իհարկե, շահագրգռված է, սակայն գոյություն ունեն մի շարք քաղաքական գործընթացներ, որոնք Աբխազական երկաթուղին դուրս են մղել ռուսական արտաքին քաղաքական գերակայությունների ցուցակից: Եվ այսօր այդ հարցը երկրորդական դեր է խաղում՝ հաշվի առնելով այդ նախագծի իրականացման համար ներդրումների անհրաժեշտությունը: Անհրաժեշտ պայմանավորվել թե՛ աբխազների, թե՛ վրացիների հետ, և միաժամանակ հաշվի առնել Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումը, ինչը բազմաթիվ այլ խնդիրների հետ միասին անիրականանալի է դարձնում տվյալ փուլում այդ նախագծի իրագործումը:

 

Իր հարևանների՝ Հայաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար Վրաստանը գործնականում անայլընտրանքային տարանցիկ երկրի դեր է խաղում: Ապրիլյան պատերազմը ևս մեկ անգամ հաստատեց մեր տարածաշրջանի անկայունությունը: Մինչդեռ Վրաստանը բոլորից շատ է շահագրգռված տարածաշրջանում խաղաղութամբ…

 

Հայ գործընկերները հաճախ հավաստիացրել են ինձ, որ 08.08.08 պատերազմից, Վրաստանից ոչ պակաս, տուժել է նաև Հայաստանը: Կարծում եմ, որ մոտավորապես նույն իրավիճակն է Վրաստանում՝ ղարաբաղյան հակամարտության հետ կապված: Եվ մեր քաղաքական, փորձագիտական հանրության մեծ մասը գիտակցում է հակամարտության՝ ակտիվ փուլի վերաճման աղետալի հետևանքները: Մեր բոլոր երկրների համար նոր պատերազմը, անմիջական հետևանքներից բացի, կհանգեցնի տնտեսական ակտիվության թուլացման, ներդրողների հետաքրքրության նվազման, Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների հեղինակության անկման: Մյուս կողմից՝ Վրաստանին շատ դժվար է ինչ-որ բան առաջարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար: Դրա համար հակամարտության կողմերը պետք է սկզբում Վրաստանին ընկալեն որպես հնարավոր միջնորդ, քանի որ բոլորը լավ հասկանում են, որ երկրի մասշտաբները թույլ չեն տալիս նման կարևոր դերակատարություն: Վրացիները կարող են հարթակներ տրամադրել հանդիպումների համար, փորձագիտական աջակցություն ցուցաբերել, առաջարկել մոդելներ, բայց ազդել Երևանի և Բաքվի վրա Վրաստանը չի կարող:

 

Ձեր կարծիքով, այսօր ու՞մ է ձեռնտու ղարաբաղյան հակամարտության չկարգավորվածությունը: Եվ, Ձեր կարծիքով, ո՞վ է նպաստել Իլհամ Ալիևի կողմից նոր պատերազմի սանձազերծմանը:

 

Այն, որ ստատուս-քվոն ձեռնտու չէ հենց Ադրբեջանին, հասկանալի է, պարզ է նաև այն, որ ապրիլին ոչ մեծ պատերազմ սանձազերծեցին ակնհայտորեն ոչ հայ զինվորները:

Կարծում եմ, որ այդպիսով Բաքուն փորձել է ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա՝ ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ բանակցություններն ակտիվացնելու և թեկուզ ինչ-որ տարածքներ գրավելու համար: Հասկանալի է նաև, որ դեռևս գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, Հայաստանից բացի, անշուշտ, ձեռնտու է նաև Ռուսաստանին, քանի որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը կարող է շրջվել դեպի Արևմուտք և Վրաստանից ավելի արագ անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Այդ պատճառով այսօր ավելի քան պարզ է, թե որն է Ռուսաստանի հետ Հայաստանի նման ամուր հարաբերությունների պատճառը: Վերջին 20 տարում Ռուսաստանը ինչ-որ տեղ նախաձեռնում է հակամարտություններ, իսկ ինչ-որ տեղ օգտագործում արդեն գոյություն ունեցողները՝ հանուն իր նպատակների: Եվ դուր է գալիս դա հակամարտող կողմերին, թե՝ ոչ, բայց Ռուսաստանը բավական արդյունավետ կերպով հակամարտությունները որպես գործիք է օգտագործում իր արտաքին քաղաքականությունում: Ըստ որում, Ադրբեջանի հետ սիրախաղերով Ռուսաստանը ներկայանում է միակ երկիր, որը կարող է ազդել Հայաստանի վրա և ինչ-որ կերպ կարգավորել ղարաբաղյան հակամարտությունը՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի շահերը: Այլ ուժ և երկիր, որը կարող է ճնշում գործադրել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի վրա, ուղղակի չկա: Այդպիսով՝ մեկ այս, մեկ այն նախագահին Մոսկվա կանչելով՝ Ռուսաստանը ցույց է տալիս, թե ՙով է տան տերը՚ նաև Արևմուտքին: Եվ առավել ակնհայտ և հստակ, կամա, թե ակամա, դա արվեց ապրիլյան պատերազմի միջոցով: Դրանից հետո Արևմուտքի՝ առանց այդ էլ երերուն դիրքերը մեր տարածաշրջանում էլ ավելի թուլացան:  

 

Ո՞րն է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բավականին սերտ ռազմաքաղաքական գործընկերության Վրաստանի շահագրգռվածությունը:

 

Վրաստանի ռազմաքաղաքական գործընկերությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի դեմ ուղղված չէ: Խոսքը պաշտպանական համագործակցության միանգամայն այլ ուղղության մասին է, քանի որ Վրաստանի անվտանգության գլխավոր մարտահրավերը, այնուամենայնիվ, շարունակում է մնալ Ռուսաստանը: Այդ եռանկյունու բոլոր երեք կողմերը տարբեր շարժառիթներ ունեն այդ համագործակցության համար: Օրինակ՝ Թուրքիայի հետ Վրաստանի պաշտպանական ոլորտում հարաբերությունները պատճառաբանվում են այն բանով, որ այդ երկիրը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ վրացի շատ սպաներ ռազմական կրթություն են տանում այնտեղ: Ադրբեջանի հետ Վրաստանի համագործակցությունում ուժեղ է ոչ այնքան ռազմական, որքան քաղաքական բաղադրիչը: Վրաստանի հիմնական խնդիրները տարածքային են, ահաբեկչալան սպառնալիքները՝ բացասական սցենարների զարգացման դեպքում, արմատական իսլամը: Մեր անմիջական հարևաններից Վրաստանը վտանգներ չի զգում:

 

Ռուսաստանում գոյություն ունի անձամբ ինձ համար անհասկանալի՝ ՙՌուսաստանի ջավախահայ համայնք՚ կազմակերպությունը, որը պարբերաբար Սամցխե-Ջավախքի հայերի անունից հանդես է գալիս վրացական կառավարության հասցեին սպառնալիքներով: Արդյո՞ք այդ տարածաշրջանում բնակվող հայերն իրական գործոն են հայ-վրացական և ռուս-վրացական հարաբերություններում: Եվ, Ձեր կարծիքով, ի՞նչ իրական և մտացածին խնդիրներ կան այնտեղ:

 

Կարծում եմ՝ Սամցխե-Ջավախքում գոյություն ունեն նույն խնդիրները, ինչ Վրաստանի բոլոր տարածաշրջաններում՝ աղքատություն, միգրացիայի բարձր մակարդակ և այլն: Միակ առանձնահատկությունը տարածաշրջանի բնակիչների ինտեգրման ցածր մակարդակն է, ինչը պայմանավորված է շատ գործոններվ: Վրացական պետականությունն ընդամենը 25 տարեկան է, իսկ խորհրդային ժամանակներում, հասկանալի պատճառներով, ինտեգրվելու և վրացերեն սովորելու որևէ շարժառիթ չկար՝ թե՛ հայերի, թե՛ Վրաստանում ապրող այլ ազգային փոքրամասնությունների մոտ:  Եվ անկայունությունը, որում Վրաստանը գտնվել է բավական երկար ժամանակ, թե՛ հայերի, թե ադրբեջանցիների մոտ ինտեգրվելու ցանկությունը չի ավելացրել: Ջավախքի հայերի և Քվեմո-Քարթլիի ադրբեջանցիների նկատմամբ ինտեգրացիոն գործընթացներ սկսվել են միայն Միխաիլ Սահակաշվիլիի օրոք: Զարգացել է ենթակառուցվածքը, իրականացվել են կրթական նախագծեր, այդ մարդիկ, վերջապես, զգացել են, որ գոյություն ունի այնպիսի պետություն, ինչպես Վրաստանը, որում իրենք ապրում են: Կարծում եմ՝ տվյալ փուլում Ջավախքի բնակիչների հետ Թբիլիսիի փոխհարաբերություններում Հայաստանի դերը շատ դրական է: Եվ Երևանը պարբերաբար հանգստացնում է բացասական քայլերի ձգտող տաք գլուխները՝ հիշեցնելով նրանց սեփական խնդիրների և, ըստ էության, Ջավախքի իր քաղաքացիների նկատմամբ Թբիլիսիի կողմից ճնշման բացակայության մասին: Այդ պատճառով, եթե Ռուսաստանը հանկարծ ցանկանա ապակայունացնել իրավիճակը Վրաստանի այդ կամ այլ տարածաշրջանում, մի կողմից Թբիլիսիի, իսկ մյուս կողմից Երևանի կողմից ցուցաբերվող ճնշման պայմաններում, դա այդքան էլ հեշտ չի լինի անել: Կարծում եմ, որ Սամցխե-Ջավախքում աստիճանաբար ստեղծվում է տեղական ընտրախավ, որը հայերենին հավասար կտիրապետի վրացերենին և կներկայացնի տարածաշրջանը կառավարությունում: Այդ գործընթացը դանդաղ, բայց ընթանում է, ինչն արդեն որոշակի լավատեսություն է ներշնչում:

Գեորգի Կանաշվիլի. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը Վրաստանից ավելի արագ կանդամակցի ՆԱՏՕ-ին

 

Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն են Միխաիլ Սահակվիլիի Վրաստան և իշխանության վերադարձի հեռանկարները՝ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների համատեքստում:

 

Կարծում եմ, որ առաջիկա 4 տարում Միխաիլ Սահակաշվիլիի ՙվերադարձը՚ Վրաստան և վրացական քաղաքականություն քիչ հավանական է: Նման սցենարի իրականացումը քիչ հավանական է երկու պատճառով. առաջին՝ նրա նկատմամբ վրացիների մեծ մասի առայժմ պահպանվող անվստահությունը և նույնիսկ ագրեսիան, երկրորդ՝ ամենևին փաստ չէ, որ Սահակաշվիլիի կուսակիցներն իրենք կցանկանային նրա վերադարձը: Այդ կուսակցության նախընտրական ցուցակում ներկայացված անունների առաջին տասնյակը ցույց է տալիս, որ տվյալ փուլում ՙՄիացյալ ազգային շարժում՚ կուսակցությունում Սահակաշվիլիի կողմնակիցներ գրեթե չկան:Եվ հիմնական պատճառը նրա բացակայությունն է երկրից: Մյուս կողմից՝ Սահակաշվիլին շարունակում է մնալ մեծ քաղաքականությունում: Եվ եթե գործող իշխանությունները չխոչընդոտեն նրա վերադարձին, նա բավականին հեշտ կվերականգնի նախկինում ունեցած ազդեցությունը՝ առնվազն ՙՄիացյալ ազգային շարժման՚ ներսում: Սահակաշվիլիի կապերը, ազդեցությունն Ուկաինայում, անշուշտ, թույլ կտային նրան անել դա:

 

Ինչպիսի՞ն  ենՙՎրացական երազանքի՚ հեռանկարները հոկտեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:

 

ՙՎրացական երազանքը՚, որպես կոալիցի, արդեն գոյություն չունի, ըստ որում՝  2015-16 թթ. կոալիցիաից այլ կուսակցություններին դուրս է մղել հենց ՙՎրացական երազանքը՚:

Այլ կերպ ասած՝ առաջիկա ընտրություններում ՙՎրացական երազանքը՚, ըստ երևույթին, ակնկալում է խորհրդարանում մեծամասնություն կազմել ինքնուրույն, Բիձինա Իվանիշվիլիի կողմից ստեղծված կոալիցիան այլևս վերջինիս պետք չէ: Կարծում եմ, որ այդ կուսակցությունը կարող է ստանալ ընտրողների ձայների շուրջ 40%-ը: Ըստ որում, կուսակցության հիմնական համակարգողը շարունակում է Իվանիշվիլին մնալ:

 

Դեռ անցած նախընտրական արշավի ժամանակ Բիձինա Իվանիշվիլին երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկությունը վերականգնելու վճռականություն հայտնեց: Սակայն, գործը տեղից չի շարժվել: Մինչդեռ այդ հատվածի վերականգնումը, անշուշտ, բխում է ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Վրաստանի շահերից՝ չխոսելով արդեն Հայաստանի մասին…

 

Երկաթուղու աբխազական հատվածով երթևեկության վերականգնման հեռանկարի շուրջ շատ է խոսվում, պարբերաբար անդրադարձ է կատարվում այդ թեմային, բայց իրականում այն շատ երկար ժամանակ, իսկ գուցե երբեք չի իրականացվի: Աբխազական հատվածի վերագործարկման հնարավորության մասին խոսվում էր 90-ական թթ. վերջից, այնուհետև՝ յուրաքանչյուր նոր կառավարության գալով: Սակայն, բավական տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես հայ հասարակության, բայց, չգիտես ինչու, ոչ պաշտոնական Երևանի կողմից հրապարակայնորեն սատարվող նախաձեռնությանն ի պատասխան՝ Մոսկվան համառորեն լռում էր: Եվ ստացվում է իրավիճակ, երբ հաղորդակցությունների վերականգնմամբ, կարծես, շահագրգռված էր միան Վրաստանը: Եվ հաշվի առնելով, որ Վրաստանում այդ հարցի առնչությամբ դիրքորոշումն ամենևին միանշանակ չէ՝ մեր քաղաքական գործիչները դադարեցին այն առաջմղել: Ռուսաստանն ինքն այդ նախագծում, իհարկե, շահագրգռված է, սակայն գոյություն ունեն մի շարք քաղաքական գործընթացներ, որոնք Աբխազական երկաթուղին դուրս են մղել ռուսական արտաքին քաղաքական գերակայությունների ցուցակից: Եվ այսօր այդ հարցը երկրորդական դեր է խաղում՝ հաշվի առնելով այդ նախագծի իրականացման համար ներդրումների անհրաժեշտությունը: Անհրաժեշտ պայմանավորվել թե՛ աբխազների, թե՛ վրացիների հետ, և միաժամանակ հաշվի առնել Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումը, ինչը բազմաթիվ այլ խնդիրների հետ միասին անիրականանալի է դարձնում տվյալ փուլում այդ նախագծի իրագործումը:

 

Իր հարևանների՝ Հայաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար Վրաստանը գործնականում անայլընտրանքային տարանցիկ երկրի դեր է խաղում: Ապրիլյան պատերազմը ևս մեկ անգամ հաստատեց մեր տարածաշրջանի անկայունությունը: Մինչդեռ Վրաստանը բոլորից շատ է շահագրգռված տարածաշրջանում խաղաղութամբ…

 

Հայ գործընկերները հաճախ հավաստիացրել են ինձ, որ 08.08.08 պատերազմից, Վրաստանից ոչ պակաս, տուժել է նաև Հայաստանը: Կարծում եմ, որ մոտավորապես նույն իրավիճակն է Վրաստանում՝ ղարաբաղյան հակամարտության հետ կապված: Եվ մեր քաղաքական, փորձագիտական հանրության մեծ մասը գիտակցում է հակամարտության՝ ակտիվ փուլի վերաճման աղետալի հետևանքները: Մեր բոլոր երկրների համար նոր պատերազմը, անմիջական հետևանքներից բացի, կհանգեցնի տնտեսական ակտիվության թուլացման, ներդրողների հետաքրքրության նվազման, Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների հեղինակության անկման: Մյուս կողմից՝ Վրաստանին շատ դժվար է ինչ-որ բան առաջարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար: Դրա համար հակամարտության կողմերը պետք է սկզբում Վրաստանին ընկալեն որպես հնարավոր միջնորդ, քանի որ բոլորը լավ հասկանում են, որ երկրի մասշտաբները թույլ չեն տալիս նման կարևոր դերակատարություն: Վրացիները կարող են հարթակներ տրամադրել հանդիպումների համար, փորձագիտական աջակցություն ցուցաբերել, առաջարկել մոդելներ, բայց ազդել Երևանի և Բաքվի վրա Վրաստանը չի կարող:

 

Ձեր կարծիքով, այսօր ու՞մ է ձեռնտու ղարաբաղյան հակամարտության չկարգավորվածությունը: Եվ, Ձեր կարծիքով, ո՞վ է նպաստել Իլհամ Ալիևի կողմից նոր պատերազմի սանձազերծմանը:

 

Այն, որ ստատուս-քվոն ձեռնտու չէ հենց Ադրբեջանին, հասկանալի է, պարզ է նաև այն, որ ապրիլին ոչ մեծ պատերազմ սանձազերծեցին ակնհայտորեն ոչ հայ զինվորները:

Կարծում եմ, որ այդպիսով Բաքուն փորձել է ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա՝ ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ բանակցություններն ակտիվացնելու և թեկուզ ինչ-որ տարածքներ գրավելու համար: Հասկանալի է նաև, որ դեռևս գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, Հայաստանից բացի, անշուշտ, ձեռնտու է նաև Ռուսաստանին, քանի որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման դեպքում Հայաստանը կարող է շրջվել դեպի Արևմուտք և Վրաստանից ավելի արագ անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Այդ պատճառով այսօր ավելի քան պարզ է, թե որն է Ռուսաստանի հետ Հայաստանի նման ամուր հարաբերությունների պատճառը: Վերջին 20 տարում Ռուսաստանը ինչ-որ տեղ նախաձեռնում է հակամարտություններ, իսկ ինչ-որ տեղ օգտագործում արդեն գոյություն ունեցողները՝ հանուն իր նպատակների: Եվ դուր է գալիս դա հակամարտող կողմերին, թե՝ ոչ, բայց Ռուսաստանը բավական արդյունավետ կերպով հակամարտությունները որպես գործիք է օգտագործում իր արտաքին քաղաքականությունում: Ըստ որում, Ադրբեջանի հետ սիրախաղերով Ռուսաստանը ներկայանում է միակ երկիր, որը կարող է ազդել Հայաստանի վրա և ինչ-որ կերպ կարգավորել ղարաբաղյան հակամարտությունը՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի շահերը: Այլ ուժ և երկիր, որը կարող է ճնշում գործադրել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի վրա, ուղղակի չկա: Այդպիսով՝ մեկ այս, մեկ այն նախագահին Մոսկվա կանչելով՝ Ռուսաստանը ցույց է տալիս, թե ՙով է տան տերը՚ նաև Արևմուտքին: Եվ առավել ակնհայտ և հստակ, կամա, թե ակամա, դա արվեց ապրիլյան պատերազմի միջոցով: Դրանից հետո Արևմուտքի՝ առանց այդ էլ երերուն դիրքերը մեր տարածաշրջանում էլ ավելի թուլացան:  

 

Ո՞րն է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բավականին սերտ ռազմաքաղաքական գործընկերության Վրաստանի շահագրգռվածությունը:

 

Վրաստանի ռազմաքաղաքական գործընկերությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի դեմ ուղղված չէ: Խոսքը պաշտպանական համագործակցության միանգամայն այլ ուղղության մասին է, քանի որ Վրաստանի անվտանգության գլխավոր մարտահրավերը, այնուամենայնիվ, շարունակում է մնալ Ռուսաստանը: Այդ եռանկյունու բոլոր երեք կողմերը տարբեր շարժառիթներ ունեն այդ համագործակցության համար: Օրինակ՝ Թուրքիայի հետ Վրաստանի պաշտպանական ոլորտում հարաբերությունները պատճառաբանվում են այն բանով, որ այդ երկիրը ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ վրացի շատ սպաներ ռազմական կրթություն են տանում այնտեղ: Ադրբեջանի հետ Վրաստանի համագործակցությունում ուժեղ է ոչ այնքան ռազմական, որքան քաղաքական բաղադրիչը: Վրաստանի հիմնական խնդիրները տարածքային են, ահաբեկչալան սպառնալիքները՝ բացասական սցենարների զարգացման դեպքում, արմատական իսլամը: Մեր անմիջական հարևաններից Վրաստանը վտանգներ չի զգում:

 

Ռուսաստանում գոյություն ունի անձամբ ինձ համար անհասկանալի՝ ՙՌուսաստանի ջավախահայ համայնք՚ կազմակերպությունը, որը պարբերաբար Սամցխե-Ջավախքի հայերի անունից հանդես է գալիս վրացական կառավարության հասցեին սպառնալիքներով: Արդյո՞ք այդ տարածաշրջանում բնակվող հայերն իրական գործոն են հայ-վրացական և ռուս-վրացական հարաբերություններում: Եվ, Ձեր կարծիքով, ի՞նչ իրական և մտացածին խնդիրներ կան այնտեղ:

 

Կարծում եմ՝ Սամցխե-Ջավախքում գոյություն ունեն նույն խնդիրները, ինչ Վրաստանի բոլոր տարածաշրջաններում՝ աղքատություն, միգրացիայի բարձր մակարդակ և այլն: Միակ առանձնահատկությունը տարածաշրջանի բնակիչների ինտեգրման ցածր մակարդակն է, ինչը պայմանավորված է շատ գործոններվ: Վրացական պետականությունն ընդամենը 25 տարեկան է, իսկ խորհրդային ժամանակներում, հասկանալի պատճառներով, ինտեգրվելու և վրացերեն սովորելու որևէ շարժառիթ չկար՝ թե՛ հայերի, թե՛ Վրաստանում ապրող այլ ազգային փոքրամասնությունների մոտ:  Եվ անկայունությունը, որում Վրաստանը գտնվել է բավական երկար ժամանակ, թե՛ հայերի, թե ադրբեջանցիների մոտ ինտեգրվելու ցանկությունը չի ավելացրել: Ջավախքի հայերի և Քվեմո-Քարթլիի ադրբեջանցիների նկատմամբ ինտեգրացիոն գործընթացներ սկսվել են միայն Միխաիլ Սահակաշվիլիի օրոք: Զարգացել է ենթակառուցվածքը, իրականացվել են կրթական նախագծեր, այդ մարդիկ, վերջապես, զգացել են, որ գոյություն ունի այնպիսի պետություն, ինչպես Վրաստանը, որում իրենք ապրում են: Կարծում եմ՝ տվյալ փուլում Ջավախքի բնակիչների հետ Թբիլիսիի փոխհարաբերություններում Հայաստանի դերը շատ դրական է: Եվ Երևանը պարբերաբար հանգստացնում է բացասական քայլերի ձգտող տաք գլուխները՝ հիշեցնելով նրանց սեփական խնդիրների և, ըստ էության, Ջավախքի իր քաղաքացիների նկատմամբ Թբիլիսիի կողմից ճնշման բացակայության մասին: Այդ պատճառով, եթե Ռուսաստանը հանկարծ ցանկանա ապակայունացնել իրավիճակը Վրաստանի այդ կամ այլ տարածաշրջանում, մի կողմից Թբիլիսիի, իսկ մյուս կողմից Երևանի կողմից ցուցաբերվող ճնշման պայմաններում, դա այդքան էլ հեշտ չի լինի անել: Կարծում եմ, որ Սամցխե-Ջավախքում աստիճանաբար ստեղծվում է տեղական ընտրախավ, որը հայերենին հավասար կտիրապետի վրացերենին և կներկայացնի տարածաշրջանը կառավարությունում: Այդ գործընթացը դանդաղ, բայց ընթանում է, ինչն արդեն որոշակի լավատեսություն է ներշնչում:


ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Ոստիկանները բերման են ենթարկել Քոնչո մականվամբ «օրենքով գող» Նորայր ՓիլոյանինՈստիկանները բերման են ենթարկել Քոնչո մականվամբ «օրենքով գող» Նորայր Փիլոյանին
Ալիևը և Մակրոնը քննարկել են ղարաբաղյան հակամարտությունըԱլիևը և Մակրոնը քննարկել են ղարաբաղյան հակամարտությունը
ՀՀ պաշտպանության նախարարը և ՌԴ հարավային օկրուգի ներկայացուցիչները քննարկել են Փանիկ գյուղում տեղի ունեցած միջադեպըՀՀ պաշտպանության նախարարը և ՌԴ հարավային օկրուգի ներկայացուցիչները քննարկել են Փանիկ գյուղում տեղի ունեցած միջադեպը
Կատարինա Մատերնովա. Հայաստանը պետք է կողմորոշվի ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող չիրականացված ծրագրերի հարցումԿատարինա Մատերնովա. Հայաստանը պետք է կողմորոշվի ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող չիրականացված ծրագրերի հարցում
Նախարար. Բարձրագույն կրթության ոլորտը տարեցտարի նահանջ է ապրումՆախարար. Բարձրագույն կրթության ոլորտը տարեցտարի նահանջ է ապրում
Մամուլի ազատության նկատմամբ հարգանքը պետք է հանդիսանա Ֆրանսիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների պայմանը. RSFՄամուլի ազատության նկատմամբ հարգանքը պետք է հանդիսանա Ֆրանսիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների պայմանը. RSF
2018 թ. սեպտեմբերին Հայաստանի վարչապետը կայցելի ԱՄՆ2018 թ. սեպտեմբերին Հայաստանի վարչապետը կայցելի ԱՄՆ
Փաշինյանը համոզված է. ՌԴ-ն ունի հարավկովկասյան տարածաշրջանում էսկալացիա թույլ չտալու բոլոր լծակներըՓաշինյանը համոզված է. ՌԴ-ն ունի հարավկովկասյան տարածաշրջանում էսկալացիա թույլ չտալու բոլոր լծակները
Նիկոլ Փաշինյանը նշել է արտահերթ ընտրությունների անցկացման վերջնաժամկետըՆիկոլ Փաշինյանը նշել է արտահերթ ընտրությունների անցկացման վերջնաժամկետը
Նիկոլ Փաշինյան. Հայաստանում օրինականության հաստատումը կատարյալ առաջնահերթություն է բոլորիս համար Նիկոլ Փաշինյան. Հայաստանում օրինականության հաստատումը կատարյալ առաջնահերթություն է բոլորիս համար
Փաշինյանի համար զարմանալի է, որ ԵՄ-ում դեռ կան պաշտոնյաներ, որոնք չեն նկատում Հայաստանում տեղի ունեցած փոփոխություններըՓաշինյանի համար զարմանալի է, որ ԵՄ-ում դեռ կան պաշտոնյաներ, որոնք չեն նկատում Հայաստանում տեղի ունեցած փոփոխությունները
Փաշինայն. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ցանկացած տարբերակ պետք է արժանանա հայ ժողովրդի հավանությանըՓաշինայն. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ցանկացած տարբերակ պետք է արժանանա հայ ժողովրդի հավանությանը
Փաշինյան. Կոռուպցիոն բացահայտումները շոշափում են ավելի մեծ թվով մարդկանց, ընդ որում, նույնիսկ նրանց, ովքեր ծափահարել են թավշյա հեղափոխությանըՓաշինյան. Կոռուպցիոն բացահայտումները շոշափում են ավելի մեծ թվով մարդկանց, ընդ որում, նույնիսկ նրանց, ովքեր ծափահարել են թավշյա հեղափոխությանը
Վարչապետը՝ մարտի 1-ի դեպքերի մասին. Չեմ կարծում, որ որևէ մեկը, այդ թվում՝ Ռոբերտ Քոչարյանն, ունի Սահմանադրությամբ բացարձակ իմունիտետՎարչապետը՝ մարտի 1-ի դեպքերի մասին. Չեմ կարծում, որ որևէ մեկը, այդ թվում՝ Ռոբերտ Քոչարյանն, ունի Սահմանադրությամբ բացարձակ իմունիտետ
Նիկոլ Փաշինյանը պատմել է Հայաստանի առաջին նախագահի հետ հանդիպման մասինՆիկոլ Փաշինյանը պատմել է Հայաստանի առաջին նախագահի հետ հանդիպման մասին
«Սանիտեքը» խոստանում է երկուշաբթի օրվանից վերականգնել քաղաքի մաքրման աշխատանքների բնականոն ընթացքը«Սանիտեքը» խոստանում է երկուշաբթի օրվանից վերականգնել քաղաքի մաքրման աշխատանքների բնականոն ընթացքը
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գնում է ոսկու գրավադրմամբ վարկեր`ավելացնելով վարկի գումարը Մինչև 30%:ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գնում է ոսկու գրավադրմամբ վարկեր`ավելացնելով վարկի գումարը Մինչև 30%:
Հայաստանի կառավարությունը խոստանում է ավելացնել բյուջեի սոցիալական հոդվածները, առանց արտաքին փոխառությունների ներգրավմանՀայաստանի կառավարությունը խոստանում է ավելացնել բյուջեի սոցիալական հոդվածները, առանց արտաքին փոխառությունների ներգրավման
Վայրի բնությունը հետ վերցրեց ՆոբելինՎայրի բնությունը հետ վերցրեց Նոբելին
Նիկոլ Փաշինյանը չի պատրաստվում գնալ կադրային նշանակումների ճանապարհով հարկային մարմիններում, բայց պատրաստ չէ նաև թողնել դրանց առանց ուշադրությանՆիկոլ Փաշինյանը չի պատրաստվում գնալ կադրային նշանակումների ճանապարհով հարկային մարմիններում, բայց պատրաստ չէ նաև թողնել դրանց առանց ուշադրության
Միջազգային փորձագետը՝ Փանիկ գյուղում միջադեպի և բելառուսական «պոլոնեզների» մասին. «առայժմ Հայաստանի վարչապետի հռետորաբանությունը մեկ միասնական գծում կապակցելը վաղաժամ է»:Միջազգային փորձագետը՝ Փանիկ գյուղում միջադեպի և բելառուսական «պոլոնեզների» մասին. «առայժմ Հայաստանի վարչապետի հռետորաբանությունը մեկ միասնական գծում կապակցելը վաղաժամ է»:
Փակ ճանապարհների պատճառով  Ամուլսարի տարածքում հնարավոր չէ իրականացնել բնապահպանական կառավարումըՓակ ճանապարհների պատճառով  Ամուլսարի տարածքում հնարավոր չէ իրականացնել բնապահպանական կառավարումը
Beeline-ն ավտոմատ վճարումներ է գործարկել կանխավճարային բաժանորդների համարBeeline-ն ավտոմատ վճարումներ է գործարկել կանխավճարային բաժանորդների համար
Արմեն Սարգսյան. Հայ-ռուսական դաշնակցային համագործակցությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության գերակա ուղղություններից մեկն է եւ պետք է ինտենսիվ զարգանա՝ ի նպաստ հայ եւ ռուս ժողովուրդների շահերիԱրմեն Սարգսյան. Հայ-ռուսական դաշնակցային համագործակցությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության գերակա ուղղություններից մեկն է եւ պետք է ինտենսիվ զարգանա՝ ի նպաստ հայ եւ ռուս ժողովուրդների շահերի
Երևանը Բաքվին հիշեցրել է Ադրբեջանից կես միլիոն հայ փախստականների մասինԵրևանը Բաքվին հիշեցրել է Ադրբեջանից կես միլիոն հայ փախստականների մասին
Վճռաբեկ դատարանի շենքի մոտ բողոքի ակցիա է ընթանում Արթուր Մովսիսյանին ազատ արձակելու  պահանջովՎճռաբեկ դատարանի շենքի մոտ բողոքի ակցիա է ընթանում Արթուր Մովսիսյանին ազատ արձակելու  պահանջով
Հայաստանի արտգործնախարարը ՄԱԿ գլխավոր քարտուղարի տեղակալին ներկաայցրել է Հայաստանի նոր կառավարության ծրագրի առաջնահերթություններըՀայաստանի արտգործնախարարը ՄԱԿ գլխավոր քարտուղարի տեղակալին ներկաայցրել է Հայաստանի նոր կառավարության ծրագրի առաջնահերթությունները
Հ. Յ. Դաշնակցության հայտարարությունն  ի զորակցություն  Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցուՀ. Յ. Դաշնակցության հայտարարությունն  ի զորակցություն Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու
Նիկոլ Փաշինյանը և Պաոլա Սևերինոն քննարկել են կոռուպցիայի հակազդման հարցերըՆիկոլ Փաշինյանը և Պաոլա Սևերինոն քննարկել են կոռուպցիայի հակազդման հարցերը
Միկրոձեռներեցության զարգացման բարեգործական հիմնադրամի նախկին ղեկավարն արդարություն է պահանջում. նա նշել է «Կամուրջ» ՈւՎԿ-ում կոռուպցիոն սխեմաներին մասնակից անձանց անուններըՄիկրոձեռներեցության զարգացման բարեգործական հիմնադրամի նախկին ղեկավարն արդարություն է պահանջում. նա նշել է «Կամուրջ» ՈւՎԿ-ում կոռուպցիոն սխեմաներին մասնակից անձանց անունները
Արթուր Դավթյան. Հայաստանի հանրային հեռուստատեսության գործունեությունում կա հանցակազմԱրթուր Դավթյան. Հայաստանի հանրային հեռուստատեսության գործունեությունում կա հանցակազմ
ՀՀ ԿԳ նախարարը գործող 12-ամյա կրթական համակարգի կողմնակից էՀՀ ԿԳ նախարարը գործող 12-ամյա կրթական համակարգի կողմնակից է
Հայկ Գրիգորյան. «Կադրային ջարդ» Քննչական կոմիտեում չի լինիՀայկ Գրիգորյան. «Կադրային ջարդ» Քննչական կոմիտեում չի լինի
Հայաստանը և Իրանն անցկացրել են հյուպատոսական տասներկուերորդ համատեղ նիստըՀայաստանը և Իրանն անցկացրել են հյուպատոսական տասներկուերորդ համատեղ նիստը
Պուտին. Արդի աշխարհակարգի բազավորման հիմքերի վերաբերյալ Ռուսաստանի կարծիքը կիսում են ՀԱՊԿ մեր դաշնակիցներն ու ԱՊՀ գործընկերներըՊուտին. Արդի աշխարհակարգի բազավորման հիմքերի վերաբերյալ Ռուսաստանի կարծիքը կիսում են ՀԱՊԿ մեր դաշնակիցներն ու ԱՊՀ գործընկերները
ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանը  և Ազատ Դեմոկրատներ կուսակցության նախագահ քննարկել են Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակըՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանը և Ազատ Դեմոկրատներ կուսակցության նախագահ քննարկել են Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակը
Միքայել Մելքումյանն ու Սլովակիայի և Բուլղարիայի գործարարները քննարկել են համագործակցության հեռանկարներըՄիքայել Մելքումյանն ու Սլովակիայի և Բուլղարիայի գործարարները քննարկել են համագործակցության հեռանկարները
Beeline-ը հայտարարում է  «Բի Ին Ռոումինգ» խաղարկության մեկնարկի մասինBeeline-ը հայտարարում է  «Բի Ին Ռոումինգ» խաղարկության մեկնարկի մասին
Բալայան. Հայաստանը Վրաստանին առաջարկել է համաձայնեցնել դիրքորոշումները և ձեռնպահ մնալ միմյանց շահերին հակասող բանաձևերի շուրջ քվեարկություններիցԲալայան. Հայաստանը Վրաստանին առաջարկել է համաձայնեցնել դիրքորոշումները և ձեռնպահ մնալ միմյանց շահերին հակասող բանաձևերի շուրջ քվեարկություններից
«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում հայտնաբերվել են 300 մլն դրամի խախտումներ, բուժվել են «ֆանտոմ»հիվանդներ, և ոչ միայն«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում հայտնաբերվել են 300 մլն դրամի խախտումներ, բուժվել են «ֆանտոմ»հիվանդներ, և ոչ միայն
ԱԱԾ-ն խոստանում է նոր և աղմկահարույց բացահայտումներ. դեռ ինչեր կլինենԱԱԾ-ն խոստանում է նոր և աղմկահարույց բացահայտումներ. դեռ ինչեր կլինեն
Հուլիսի 19-20-ը Հայաստանում օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-4 աստիճանովՀուլիսի 19-20-ը Հայաստանում օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-4 աստիճանով
Նաիրա Զոհրաբյանը Երևանի քաղաքապետի թեկնածու կառաջադրվի «Ծառուկյան» դաշինքի կողմիցՆաիրա Զոհրաբյանը Երևանի քաղաքապետի թեկնածու կառաջադրվի «Ծառուկյան» դաշինքի կողմից
ԱԱԾ ղեկավար. Տարոն Մարգարյանը շուտով կանչվելու է հարցաքննությանԱԱԾ ղեկավար. Տարոն Մարգարյանը շուտով կանչվելու է հարցաքննության
Արթուր Վանեցյանը Փանիկ գյուղում տեղի ունեցած միջադեպում քաղաքական ենթատեքստ չի տեսնումԱրթուր Վանեցյանը Փանիկ գյուղում տեղի ունեցած միջադեպում քաղաքական ենթատեքստ չի տեսնում
Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության պետը պատրաստ է ղեկավարել ՀՖՖ-ն, եթե ֆուտբոլային աշխարհը ցանկանաՀայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության պետը պատրաստ է ղեկավարել ՀՖՖ-ն, եթե ֆուտբոլային աշխարհը ցանկանա
Մնացականյան. Հայաստանում Կայուն զարգացման նպատակների ազգայնացման գործընթացն ուղեկցվում է նոր կառավարության հավակնոտ ծրագրովՄնացականյան. Հայաստանում Կայուն զարգացման նպատակների ազգայնացման գործընթացն ուղեկցվում է նոր կառավարության հավակնոտ ծրագրով
Փաշինյան. Փանիկ գյուղում տեղի ունեցածը սադրանք է, որն ուղղված է հայ-ռուսական բարեկամական հարաբերությունների դեմՓաշինյան. Փանիկ գյուղում տեղի ունեցածը սադրանք է, որն ուղղված է հայ-ռուսական բարեկամական հարաբերությունների դեմ
Կողմերի ձեռնարկած ցանկացած կառուցողական շփումներ պետք է միտված լինեն Արցախյան խնդրի կարգավորման գլխավոր նպատակին. ԶախարովաԿողմերի ձեռնարկած ցանկացած կառուցողական շփումներ պետք է միտված լինեն Արցախյան խնդրի կարգավորման գլխավոր նպատակին. Զախարովա
Միացյալ Թագավորության Լորդերի պալատը հավանություն է տվել CEPA- ինՄիացյալ Թագավորության Լորդերի պալատը հավանություն է տվել CEPA- ին
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը պատրաստակամություն է հայտնել աջակցել Հայաստանին արտահերթ ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման հարցումՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը պատրաստակամություն է հայտնել աջակցել Հայաստանին արտահերթ ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման հարցում
Հայաստանը և Լեհաստանը քննարկում են ռազմատեխնիկական ոլորտում համագործակցության հնարավորություններըՀայաստանը և Լեհաստանը քննարկում են ռազմատեխնիկական ոլորտում համագործակցության հնարավորությունները
Հայաստանը Վրաստանում կմասնակցի ՆԱՏՕ-ի զորավարժություններինՀայաստանը Վրաստանում կմասնակցի ՆԱՏՕ-ի զորավարժություններին
Փոքր և միջին ձեռնարկատիրական վարկեր ԱրդշինբանկիցՓոքր և միջին ձեռնարկատիրական վարկեր Արդշինբանկից
Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Ֆրանսուա ՌոշբլուանինՆիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Ֆրանսուա Ռոշբլուանին
Դավիթ Տոնոյանը և 102-րդ ռուսական ռազմակայանի հրամանատարը պարզել են Փանիկ գյուղում տեղի ունեցած միջադեպըԴավիթ Տոնոյանը և 102-րդ ռուսական ռազմակայանի հրամանատարը պարզել են Փանիկ գյուղում տեղի ունեցած միջադեպը
ՀՀ ՔԿ-ն քննում է Արարատի նախկին մարզպետի և ՀՀ ոստիկանության նախկին պետի մասնակցությամբ քրեական գործըՀՀ ՔԿ-ն քննում է Արարատի նախկին մարզպետի և ՀՀ ոստիկանության նախկին պետի մասնակցությամբ քրեական գործը
Բակո Սահակյան. Բանակաշինությունը և բանակի մարտունակության հետևողական բարձրացումը եղել են և կմնան պետության կարևորագույն խնդիրների շարքումԲակո Սահակյան. Բանակաշինությունը և բանակի մարտունակության հետևողական բարձրացումը եղել են և կմնան պետության կարևորագույն խնդիրների շարքում
Սեքսուալ բնույթի գործողություններ՝ 13-ամյա երեխայի նկատմամբ. կասկածյալը ձերբակալվել էՍեքսուալ բնույթի գործողություններ՝ 13-ամյա երեխայի նկատմամբ. կասկածյալը ձերբակալվել է
2018 թվականի առաջին կեսին Երևանում գրանցվել է 4632 հանցագործություն, որից 3466-ը բացահայտվել է2018 թվականի առաջին կեսին Երևանում գրանցվել է 4632 հանցագործություն, որից 3466-ը բացահայտվել է

Հարցազրույց
Կոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներԿոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներ
Սմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելություններիՍմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելությունների
Սերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիքՍերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիք
Անդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվելԱնդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվել
Նիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհինՆիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհին
Սարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետՍարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետ
Կիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքումԿիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքում
Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի
Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին 
Սերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրությանՍերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրության
Ռուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջևՌուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջև
Մանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներովՄանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներով
 Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի  ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է
Արկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանությանԱրկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանության
Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚
Թիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համարԹիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համար
GeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտումGeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտում
Ավիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական ենԱվիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական են
Ալեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասինԱլեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասին
Վիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղումՎիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղում
Վլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքըՎլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքը
Հայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներինՀայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներին
Ռուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանումՌուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանում
Ղարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբՂարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբ
ՌԴ ԱԳՆ փոխղեկավար. Ողջունելով Իրանի նախաձեռնությունները՝ մենք ակնկալում ենք, որ հաշվի կառնվի նաև մեր դիրքորոշումըՌԴ ԱԳՆ փոխղեկավար. Ողջունելով Իրանի նախաձեռնությունները՝ մենք ակնկալում ենք, որ հաշվի կառնվի նաև մեր դիրքորոշումը
Թիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտինԹիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտին
Գևորգ Գորգիսյան. Ոչ թե կաշառքի դիմաց, այլ հանուն գաղափարի ընտրող 122 հազար քաղաքացու առկայությունը կոտրեց միֆը, թե «մարդիկ ոչինչ չեն որոշում»Գևորգ Գորգիսյան. Ոչ թե կաշառքի դիմաց, այլ հանուն գաղափարի ընտրող 122 հազար քաղաքացու առկայությունը կոտրեց միֆը, թե «մարդիկ ոչինչ չեն որոշում»
Հրաչյա Արզումանյան. XXI դարում ռազմական գործողությունները սկսվելուն պես  արցախահայություն  կդառնա  ողջ ՀայությունըՀրաչյա Արզումանյան. XXI դարում ռազմական գործողությունները սկսվելուն պես  արցախահայություն  կդառնա  ողջ Հայությունը
Էդուարդ Շարմազանով. Խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլ գործնականում բացառվում էԷդուարդ Շարմազանով. Խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլ գործնականում բացառվում է
Տիգրան Արզաքանցյան. Պետք է խթանել ռուսական ներդրումները Հայաստանի տնտեսության մեջՏիգրան Արզաքանցյան. Պետք է խթանել ռուսական ներդրումները Հայաստանի տնտեսության մեջ
Մեկնաբանվողներ
Նիկոլ Փաշինյանը և Պաոլա Սևերինոն քննարկել են կոռուպցիայի հակազդման հարցերըՆիկոլ Փաշինյանը և Պաոլա Սևերինոն քննարկել են կոռուպցիայի հակազդման հարցերը
Բալայան. ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի հռչակագրում հակամարտությունների մասով ասվում է այն, ինչին կողմնակից է հայկական կողմըԲալայան. ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի հռչակագրում հակամարտությունների մասով ասվում է այն, ինչին կողմնակից է հայկական կողմը
Սվիտալսկի. Հայաստանի բնակչության 70%-ը վստահում է Եվրամիությանը, մինչդեռ ԵԱՏՄ-ի նկատմամբ վստահությունը նվազել է մինչև 48%Սվիտալսկի. Հայաստանի բնակչության 70%-ը վստահում է Եվրամիությանը, մինչդեռ ԵԱՏՄ-ի նկատմամբ վստահությունը նվազել է մինչև 48%
Վարչապետ. Ադրբեջանի կողմից  սադրանքի դեպքում մենք պետք է պատրաստ լինենք պաշտպանվելու և հակահարված տալուՎարչապետ. Ադրբեջանի կողմից  սադրանքի դեպքում մենք պետք է պատրաստ լինենք պաշտպանվելու և հակահարված տալու
ՀՀ վարչապետը հուլիսի 11-13-ն աշխատանքային այցով կմեկնի ԲելգիաՀՀ վարչապետը հուլիսի 11-13-ն աշխատանքային այցով կմեկնի Բելգիա
ՀԱԿ-ը պատրաստ է աջակցել մարտի 1-ի իրադարձությունների հետաքննությանըՀԱԿ-ը պատրաստ է աջակցել մարտի 1-ի իրադարձությունների հետաքննությանը
ԶԼՄ-ներ. Տարոն Մարգարյանի ճակատագիրն արդեն կանխորոշված էԶԼՄ-ներ. Տարոն Մարգարյանի ճակատագիրն արդեն կանխորոշված է
Ստեփանակերտ. Եթե Բաքուն համարձակվի հերթական ռազմական արկածախնդրության գնալ, Արցախի դրոշը կծածանվի ադրբեջանական բոլոր պետական հիմնարկների վրաՍտեփանակերտ. Եթե Բաքուն համարձակվի հերթական ռազմական արկածախնդրության գնալ, Արցախի դրոշը կծածանվի ադրբեջանական բոլոր պետական հիմնարկների վրա
Փաշինյան. Նախիջևանի ուղղությամբ հակառակորդի լուրջ առաջխաղացումներ չկան. տարածքների կորստի մասին խոսելն անհեթեթություն էՓաշինյան. Նախիջևանի ուղղությամբ հակառակորդի լուրջ առաջխաղացումներ չկան. տարածքների կորստի մասին խոսելն անհեթեթություն է
Գեներալ Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանքի տակԳեներալ Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանքի տակ
Թերթ. Սեպտեմբերին Հայաստանում կկայանան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, իսկ մինչ այդ վարչապետ Փաշինյանը հրաժարական կտաԹերթ. Սեպտեմբերին Հայաստանում կկայանան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, իսկ մինչ այդ վարչապետ Փաշինյանը հրաժարական կտա
Սամվել Բաբայանը գտնում է, որ Արցախին մինչև 2020 թ. կայունություն է պետքՍամվել Բաբայանը գտնում է, որ Արցախին մինչև 2020 թ. կայունություն է պետք
Արցախի նախագահի խորհրդականը ղարաբաղա-ադրբեջանական զորքերի շփման գծում վտանգավոր միտումներ է տեսնում, որոնք հղի են նոր էսկալացիայովԱրցախի նախագահի խորհրդականը ղարաբաղա-ադրբեջանական զորքերի շփման գծում վտանգավոր միտումներ է տեսնում, որոնք հղի են նոր էսկալացիայով
Արցախի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանի վերջին գործողությունների առնչությամբԱրցախի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանի վերջին գործողությունների առնչությամբ
ՏԿԶ նախարար Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի պատվիրակներինՏԿԶ նախարար Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի պատվիրակներին
Զբաղեցրած պաշտոններից ազատվել են Նարեկ Սարգսյանը և Մարտին ՍարգսյանըԶբաղեցրած պաշտոններից ազատվել են Նարեկ Սարգսյանը և Մարտին Սարգսյանը
Մոսկվայում տեղի է ունեցել նոր սփյուռքահայ կազմակերպության շնորհանդեսը՝ ստեղծված ի հակակշիռ ՌՀՄ-իՄոսկվայում տեղի է ունեցել նոր սփյուռքահայ կազմակերպության շնորհանդեսը՝ ստեղծված ի հակակշիռ ՌՀՄ-ի
Դեսպան. Մինչև հունիսի վերջը Բուլղարիան կվավերացնի Հայաստան-ԵՄ շրջանակային համաձայնագիրըԴեսպան. Մինչև հունիսի վերջը Բուլղարիան կվավերացնի Հայաստան-ԵՄ շրջանակային համաձայնագիրը
Ալիևը հուսով է, որ Հայաստանի նոր ղեկավարությունը չի կրկնի ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում «նախկին իշխանությունների սխալները»Ալիևը հուսով է, որ Հայաստանի նոր ղեկավարությունը չի կրկնի ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում «նախկին իշխանությունների սխալները»
Իսրայելի վարչապետը հետաձգել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ Քնեսեթում քննարկումները մինչեւ Թուրքիայում ընտրությունների ավարտըԻսրայելի վարչապետը հետաձգել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ Քնեսեթում քննարկումները մինչեւ Թուրքիայում ընտրությունների ավարտը
Կոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներԿոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներ
ՀՀ կառավարությունը ներկայացրեց իր ծրագիրը. իրավապահ մարմիններին վստահության բարձրացումից մինչև արտահերթ ընտրություններ և արտաքին քաղաքականության գերակայություններՀՀ կառավարությունը ներկայացրեց իր ծրագիրը. իրավապահ մարմիններին վստահության բարձրացումից մինչև արտահերթ ընտրություններ և արտաքին քաղաքականության գերակայություններ
Փաշինյան. Երևանը հատուկ նշանակություն է տալիս հայ-իրանական հարաբերությունների զարգացմանըՓաշինյան. Երևանը հատուկ նշանակություն է տալիս հայ-իրանական հարաբերությունների զարգացմանը
Արտգործնախարար. Արցախի կարգավիճակը և անվտանգության ապահովումը բանակցային գործընթացում Հայաստանի առաջնահերթ գերակայություններն ենԱրտգործնախարար. Արցախի կարգավիճակը և անվտանգության ապահովումը բանակցային գործընթացում Հայաստանի առաջնահերթ գերակայություններն են
Երևան. Հայաստանը նպատակադրված է առավել զարգացնել հայ-ամերիկյան բարեկամ գործընկերությունըԵրևան. Հայաստանը նպատակադրված է առավել զարգացնել հայ-ամերիկյան բարեկամ գործընկերությունը
Երևան. Հայաստանը կարևորում է Ֆրանսիայի գործադրվող ջանքերը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ:Երևան. Հայաստանը կարևորում է Ֆրանսիայի գործադրվող ջանքերը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ:
ԱՄՆ պետդեպարտամենտը կոչ է արել ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին որքան հնարավոր է շուտ վերսկսել բանակցություններըԱՄՆ պետդեպարտամենտը կոչ է արել ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին որքան հնարավոր է շուտ վերսկսել բանակցությունները
Հայաստանի ՊՆ ՊԱՀՀ. Հայաստանի գործադիր իշխանության ղեկավարի անվան շահարկումն անթույլատրելի էՀայաստանի ՊՆ ՊԱՀՀ. Հայաստանի գործադիր իշխանության ղեկավարի անվան շահարկումն անթույլատրելի է
Վարչապետը հաստատել է արագաչափերի աշխատանքը դադարեցնելու վերաբերյալ իր առաջարկությունըՎարչապետը հաստատել է արագաչափերի աշխատանքը դադարեցնելու վերաբերյալ իր առաջարկությունը
Սմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելություններիՍմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելությունների
Փնտրել ըստ օրերի