Երկուշաբթի, 9 Մարտի 2015 13:08

Ստեփանյան Դավիթ

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների  ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:


Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր»
ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը:
Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին:
2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը,
որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի
24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:


 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:


Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք,
որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:


Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով,
ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի,
արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:


Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:


Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:


Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:


Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 


Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:


Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների,
սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:

ԿԱՐԴԱԼ ԲՈԼՈՐ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:

Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր» ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը: Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին: 2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը, որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի 24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:

 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:

Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք, որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:

Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով, ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի, արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:

Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:

Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:

Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:

Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 

Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:

Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների, սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:

Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր» ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը: Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին: 2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը, որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի 24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:

 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:

Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք, որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:

Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով, ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի, արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:

Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:

Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:

Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:

Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 

Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:

Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների, սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:

Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր» ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը: Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին: 2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը, որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի 24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:

 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:

Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք, որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:

Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով, ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի, արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:

Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:

Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:

Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:

Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 

Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:

Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների, սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:


ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Նաիրա Զոհրաբյանը և ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի դիտորդական առաքելության ղեկավարը քննարկվել են առաջիկա ընտրություններըՆաիրա Զոհրաբյանը և ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի դիտորդական առաքելության ղեկավարը քննարկվել են առաջիկա ընտրությունները
Մնացականյան. Հայաստանը նախաձեռնել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման գործընթաց՝ ներքին բնույթի իրավական խնդիրների պատճառովՄնացականյան. Հայաստանը նախաձեռնել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման գործընթաց՝ ներքին բնույթի իրավական խնդիրների պատճառով
ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողն Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ հանդես եկող ակտիվիստների նկատմամբ ճնշում չի նկատելՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողն Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ հանդես եկող ակտիվիստների նկատմամբ ճնշում չի նկատել
ՀՀ օմբուդսմեն. Համաներումը չպետք է դիտարկվի՝ որպես բանտերի բեռնաթափման միջոցՀՀ օմբուդսմեն. Համաներումը չպետք է դիտարկվի՝ որպես բանտերի բեռնաթափման միջոց
ԱԺ-ն տապալել է ավելի վաղ քննարկված 12 օրինագծերից 11-ի ընդունումըԱԺ-ն տապալել է ավելի վաղ քննարկված 12 օրինագծերից 11-ի ընդունումը
Արման Թաթոյան. Հայաստանի սահմանամերձ գյուղերի գնդակոծության ժամանակ Ադրբեջանի ԶՈՒ թիրախավորել են քաղաքացիական բնակչությանըԱրման Թաթոյան. Հայաստանի սահմանամերձ գյուղերի գնդակոծության ժամանակ Ադրբեջանի ԶՈՒ թիրախավորել են քաղաքացիական բնակչությանը
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը, Սիլ Ինշուրանսի հետ միասին, առաջին անգամ սկսում է կանխավճարային հիփոթեքային ապահովագրությունըՎՏԲ-Հայաստան Բանկը, Սիլ Ինշուրանսի հետ միասին, առաջին անգամ սկսում է կանխավճարային հիփոթեքային ապահովագրությունը
ՄԱԿ-ի Հայաստանի գրասենյակը սկսում է «Հայաստանի անապահով համայնքներում մարդկային անվտանգության բարելավում և դիմակայուն հասարակության կառուցում» ծրագիրը, որի նպատակն է աջակցել թիրախային Ալավերդի, Ամասիա, Բերդ և Թումանյան խոշորացված համայնքներում Կայուն զարգՄԱԿ-ի Հայաստանի գրասենյակը սկսում է «Հայաստանի անապահով համայնքներում մարդկային անվտանգության բարելավում և դիմակայուն հասարակության կառուցում» ծրագիրը, որի նպատակն է աջակցել թիրախային Ալավերդի, Ամասիա, Բերդ և Թումանյան խոշորացված համայնքներում Կայուն զարգ
Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համարՍտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համար
Կոնվերս Բանկը հայտարարում Է 25% Քեշբեք՝ ուսանողների համարԿոնվերս Բանկը հայտարարում Է 25% Քեշբեք՝ ուսանողների համար
«Գազպրոմ Արմենիա» -ի ղեկավարն իր դժգոհությունն է արտահայտել ՊԵԿ աշխատակիցների դպրոցական գիտելիքների առնչությամբ«Գազպրոմ Արմենիա» -ի ղեկավարն իր դժգոհությունն է արտահայտել ՊԵԿ աշխատակիցների դպրոցական գիտելիքների առնչությամբ
Վճռաբեկ դատարանը Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ գործն ուղարկել է նոր քննությանՎճռաբեկ դատարանը Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ գործն ուղարկել է նոր քննության
Վրաստան մուտքը դեռևս փակ է բեռնատարների համարՎրաստան մուտքը դեռևս փակ է բեռնատարների համար
«Արփի գազե և «Գլաձոր Մ.Գ.Հ.ե ընկերությունների նկատմամբ հարուցվել են քրեական գործեր. ընկերությունները պետական բյուջե չեն վճարել առանձնապես խոշոր չափի գումարներ«Արփի գազե և «Գլաձոր Մ.Գ.Հ.ե ընկերությունների նկատմամբ հարուցվել են քրեական գործեր. ընկերությունները պետական բյուջե չեն վճարել առանձնապես խոշոր չափի գումարներ
Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ Պարույր Հովհաննիսյանն ընտրվել է Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի ենթախմբի նախագահՀայաստանի մշտական ներկայացուցիչ Պարույր Հովհաննիսյանն ընտրվել է Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի ենթախմբի նախագահ
<Բիզնես Արմենիա> հիմնադրամի տնօրենը հրաժարական է տվել<Բիզնես Արմենիա> հիմնադրամի տնօրենը հրաժարական է տվել
Բացահայտվել և կանխվել են կոռուպցիոն բնույթի մի շարք հանցագործություններԲացահայտվել և կանխվել են կոռուպցիոն բնույթի մի շարք հանցագործություններ
Ստեփանակերտ. Դե-ֆակտո Հայաստանի և Արցախի միջև պաշտպանական ոլորտում համագործակցությունը բավական սերտ էՍտեփանակերտ. Դե-ֆակտո Հայաստանի և Արցախի միջև պաշտպանական ոլորտում համագործակցությունը բավական սերտ է
Լևոն Շիրինյան. <Քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ> կուսակցությունը, խորհրդարան անցնելու դեպքում, կպաշտպանի թավշյա հեղափոխության գաղափարներըԼևոն Շիրինյան. <Քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ> կուսակցությունը, խորհրդարան անցնելու դեպքում, կպաշտպանի թավշյա հեղափոխության գաղափարները
Պատգամավոր. Հայաստանի քննչական մեկուսարաններում իրավիճակն ավելի վատ է, քան ՕսվենցիմումՊատգամավոր. Հայաստանի քննչական մեկուսարաններում իրավիճակն ավելի վատ է, քան Օսվենցիմում
Հայաստանի նախագահն ու Իտալիայի ազգային հետազոտությունների խորհրդի նախագահն ընդգծել են փոխգործակցության մեծ ներուժը հատկապես բնական գիտությունների, բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներումՀայաստանի նախագահն ու Իտալիայի ազգային հետազոտությունների խորհրդի նախագահն ընդգծել են փոխգործակցության մեծ ներուժը հատկապես բնական գիտությունների, բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներում
Բակո Սահակյանը Փարիզում մի շարք հանդիպումներ է անցկացրելԲակո Սահակյանը Փարիզում մի շարք հանդիպումներ է անցկացրել
Հայաստանի ուսանողներն իրավունք կստանան ուսման վարձը երկրի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում վճարել տարաժամկետՀայաստանի ուսանողներն իրավունք կստանան ուսման վարձը երկրի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում վճարել տարաժամկետ
ՀՀ կառավարությունն արդիականացնում է մի շարք ՔԿՀ ջրամատակարարան համակարգըՀՀ կառավարությունն արդիականացնում է մի շարք ՔԿՀ ջրամատակարարան համակարգը
Նիկոլ Փաշինյան. Մենք պետք է անցկացնենք միջազգային ամենաբարձր չափանիշներին համապատասխան ընտրություններՆիկոլ Փաշինյան. Մենք պետք է անցկացնենք միջազգային ամենաբարձր չափանիշներին համապատասխան ընտրություններ
Վերին Լարս տանող Գուդաուրի-Կոբի ճանապարհահատվածը փակ է  կցորդիչով և կիսակցորդիչով բեռնատար ավտոմեքենաների համարՎերին Լարս տանող Գուդաուրի-Կոբի ճանապարհահատվածը փակ է կցորդիչով և կիսակցորդիչով բեռնատար ավտոմեքենաների համար
ՀՀ գլխավոր դատախազությունը պատասխանել է Մայրապետյանի գործով ԶԼՄ-ների ղեկավարների մեղադրանքինՀՀ գլխավոր դատախազությունը պատասխանել է Մայրապետյանի գործով ԶԼՄ-ների ղեկավարների մեղադրանքին
Ստեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական ենՍտեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական են
Ստեփանակերտում հայտարարել են Իրանի հետ բարիդրացիական երկկողմ հարաբերությունների հաստատման պատրաստակամության մասինՍտեփանակերտում հայտարարել են Իրանի հետ բարիդրացիական երկկողմ հարաբերությունների հաստատման պատրաստակամության մասին
Արցախի արտգործնախարարը պատմել է Ադրբեջանին զսպելու տարրերի մասինԱրցախի արտգործնախարարը պատմել է Ադրբեջանին զսպելու տարրերի մասին
Հայաստանի արդարադատության նախարարի պաշտոնակատարն ու ՄԱԿ հատուկ զեկուցողը քննարկել են համագործակցության հեռանկարներըՀայաստանի արդարադատության նախարարի պաշտոնակատարն ու ՄԱԿ հատուկ զեկուցողը քննարկել են համագործակցության հեռանկարները
Նոյեմբերի 15-18-ը Հայաստանում տեղումներ են սպասվումՆոյեմբերի 15-18-ը Հայաստանում տեղումներ են սպասվում
Բնապահպանության նախարարությունն Արարատում վտանգավոր արտանետումների վերացման ծրագիր է իրականացնումԲնապահպանության նախարարությունն Արարատում վտանգավոր արտանետումների վերացման ծրագիր է իրականացնում
Երկաթուղում ստեղծված իրավիճակի պատճառը շարքային երկաթուղայինների անտեղյակությունն էրԵրկաթուղում ստեղծված իրավիճակի պատճառը շարքային երկաթուղայինների անտեղյակությունն էր
«Սասնա Ծռեր՚ կուսակցությունը մտահոգություն է հայտնում արտահերթ ընտրությունների արդյունքում ձևավորվելիք խորհրդարանում քաղաքական բազմակարծության ապագայի վերաբերյալ«Սասնա Ծռեր՚ կուսակցությունը մտահոգություն է հայտնում արտահերթ ընտրությունների արդյունքում ձևավորվելիք խորհրդարանում քաղաքական բազմակարծության ապագայի վերաբերյալ
Արդշինբանկը «Thomson Reuters» ընկերության կողմից արժանացել է «Eikon Award 2018» մրցանակիԱրդշինբանկը «Thomson Reuters» ընկերության կողմից արժանացել է «Eikon Award 2018» մրցանակի
ՀԱԿ-ը չի մասնակցի դեկտեմբերի 9-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններինՀԱԿ-ը չի մասնակցի դեկտեմբերի 9-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին
Հայաստանի խորհրդարանում տեղերի համար կպայքարեն 2 դաշինքներ և 9 կուսակցություններՀայաստանի խորհրդարանում տեղերի համար կպայքարեն 2 դաշինքներ և 9 կուսակցություններ
Օրինաց երկիրը ներկայացրեց թեկնածուների իր ցուցակը, բայց անունները չհստակեցվինՕրինաց երկիրը ներկայացրեց թեկնածուների իր ցուցակը, բայց անունները չհստակեցվին
ՀՅԴ-ն ներկայացրել է իր համամասնական ցուցակըՀՅԴ-ն ներկայացրել է իր համամասնական ցուցակը
«Լուսավորվող Հայաստանը» ներկայացրեց իր համամասնական ցուցակը«Լուսավորվող Հայաստանը» ներկայացրեց իր համամասնական ցուցակը
ՀՀԿ համամասնական ցուցակը գլխավորում է պաշտպանության նախկին նախարար Վիգեն ՍարգսյանըՀՀԿ համամասնական ցուցակը գլխավորում է պաշտպանության նախկին նախարար Վիգեն Սարգսյանը
Փաշինյան. Առաջիկա ընտրությունները լինելու են լավագույնը երրորդ հանրապետության պատմության մեջՓաշինյան. Առաջիկա ընտրությունները լինելու են լավագույնը երրորդ հանրապետության պատմության մեջ
Հայաստանի և Իտալիայի արդարադատության նախարարները կարևորել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցերով համագործակցությունըՀայաստանի և Իտալիայի արդարադատության նախարարները կարևորել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցերով համագործակցությունը
<Բարգավաճ Հայաստանն> իր նախընտրական ցուցակն է ներկայացրել ԿԸՀ<Բարգավաճ Հայաստանն> իր նախընտրական ցուցակն է ներկայացրել ԿԸՀ
<Մենք> դաշինքը, որի մեջ մտնում են <Հանրապետություն> և <Ազատ դեմոկրատներ> կուսակցությունները, կգլխավորի Արամ Սարգսյանը<Մենք> դաշինքը, որի մեջ մտնում են <Հանրապետություն> և <Ազատ դեմոկրատներ> կուսակցությունները, կգլխավորի Արամ Սարգսյանը
Մանե Թանդիլյանը երկրորդ անգամ հրաժարական է տվելՄանե Թանդիլյանը երկրորդ անգամ հրաժարական է տվել
Մեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալումՄեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալում
Թոմաս Գրեմինգերը ԵԱՀԿ անվերապահ աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումներինԹոմաս Գրեմինգերը ԵԱՀԿ անվերապահ աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումներին
Նախարարությունների թիվը կկրճատվի շուրջ երկու անգամՆախարարությունների թիվը կկրճատվի շուրջ երկու անգամ
Հայաստանում Եվրոպական պատվիրակության ղեկավարի կոչը հայ ընտրողին. Մի տրվիր գայթակղությանը և կաշառք մի վերցրուՀայաստանում Եվրոպական պատվիրակության ղեկավարի կոչը հայ ընտրողին. Մի տրվիր գայթակղությանը և կաշառք մի վերցրու
«Երկիր Ծիրանիե կուսակցությունը մերժում է «ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններե  անվանումով  կեղծ նախաձեռնությունը«Երկիր Ծիրանիե կուսակցությունը մերժում է «ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններե  անվանումով  կեղծ նախաձեռնությունը
Հայաստանում ԳԴՀ դեսպան. Վստահ ենք, որ լինելու են լավագույն ընտրություններըՀայաստանում ԳԴՀ դեսպան. Վստահ ենք, որ լինելու են լավագույն ընտրությունները
Արթուր Դավթյանը և Մոհամադ Ջաֆար Մոնթազերին ստորագրել են ՀՀ և ԻԻՀ գլխավոր դատախազությունների միջև 2019-2020 թթ. համագործակցության ծրագիրԱրթուր Դավթյանը և Մոհամադ Ջաֆար Մոնթազերին ստորագրել են ՀՀ և ԻԻՀ գլխավոր դատախազությունների միջև 2019-2020 թթ. համագործակցության ծրագիր
ՌԱԿ-ն ու «Արժանապատիվ Ապագան» ընտրություններին չեն մասնակցի, սակայն կսատարեն Փաշինյանին և իր դաշինքին  ՌԱԿ-ն ու «Արժանապատիվ Ապագան» ընտրություններին չեն մասնակցի, սակայն կսատարեն Փաշինյանին և իր դաշինքին  
Արցախի և Ադրբեջանի սահմանին ԵԱՀԿ պլանային դիտարկումն անցել է ըստ նախատեսված ժամանակացույցիԱրցախի և Ադրբեջանի սահմանին ԵԱՀԿ պլանային դիտարկումն անցել է ըստ նախատեսված ժամանակացույցի
Ստեփանծմինդա-Լարս անցակետի ռուսական հատվածում բեռնատարների հերթը ձգվում է մոտ 500 մետրՍտեփանծմինդա-Լարս անցակետի ռուսական հատվածում բեռնատարների հերթը ձգվում է մոտ 500 մետր
Իտալիան հակակոռուպցիոն պայքարում Հայաստանին աջակցելու պատրաստակամություն է հայտնելԻտալիան հակակոռուպցիոն պայքարում Հայաստանին աջակցելու պատրաստակամություն է հայտնել
ԵՄ-ում գրանցված ներդրումային ընկերությունները մտադիր են ներդրումներ իրականացնել ԱրցախումԵՄ-ում գրանցված ներդրումային ընկերությունները մտադիր են ներդրումներ իրականացնել Արցախում
Գործընկերություն՝ գյուղական վայրերում ենթակառուցվածքների զարգացման համար: Էներգախնայող LED-երով կլուսավորվեն նաև Արփի գյուղի փողոցներըԳործընկերություն՝ գյուղական վայրերում ենթակառուցվածքների զարգացման համար: Էներգախնայող LED-երով կլուսավորվեն նաև Արփի գյուղի փողոցները



Հարցազրույց
Բոլոտ Օթունբաև. Ղրղզստանի և Հայաստանի միջև համագործակցությունն ակտիվորեն կզարգանա Բոլոտ Օթունբաև. Ղրղզստանի և Հայաստանի միջև համագործակցությունն ակտիվորեն կզարգանա
Ժիրայր Սէֆիլյան. <Սասնա ծռերի> պրագմատիզմը՝ ապագայի համար աշխատանքումԺիրայր Սէֆիլյան. <Սասնա ծռերի> պրագմատիզմը՝ ապագայի համար աշխատանքում
Կարապետ Ռուբինյան. Համաժողովրդական ատելությունը «վերադարձի» շանսեր չի թողնում Ռոբերտ ՔոչարյանինԿարապետ Ռուբինյան. Համաժողովրդական ատելությունը «վերադարձի» շանսեր չի թողնում Ռոբերտ Քոչարյանին
Արսեն Խառատյան. Կառուցողական երկխոսությունը փակ թեմաների բացակայության պայմաններում` հարաբերությունների ամրապնդման հիմքԱրսեն Խառատյան. Կառուցողական երկխոսությունը փակ թեմաների բացակայության պայմաններում` հարաբերությունների ամրապնդման հիմք
Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 2)Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 2)
​​​​​​​Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 1)​​​​​​​Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 1)
Կոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներԿոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներ
Սմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելություններիՍմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելությունների
Սերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիքՍերգեյ Մարկեդոնով. Աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության որոնման դատապարտված է Հայաստանի ցանկացած ղեկավարություն՝ ներառյալ ստեղծվելիք
Անդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվելԱնդրեյ Սինյակով  - Մենք հավատում ենք, որ Ագարակի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը /Ագարակի ՊՄԿ/ «բախտավոր» աստղի տակ է ծնվել
Նիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհինՆիլ Մաքֆարլեյն. Խորհրդային մտածողությունը հիմնական խոչընդոտներից մեկն է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհին
Սարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետՍարո Սարոյան: Հայ-թուրքական արձանագրությունների չեղարկման հարցում գոյություն ունի ուղղակի կապ ՀՀ 4-րդ նախագահի պաշտոնավարման հետ
Կիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքումԿիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքում
Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի
Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին Վարդան Ոսկանյան: Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին 
Սերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրությանՍերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրության
Ռուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջևՌուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջև
Մանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներովՄանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներով
 Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի  ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է Ալեքսեյ Կոլոմիեց. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է
Արկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանությանԱրկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանության
Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚
Թիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համարԹիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համար
GeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտումGeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտում
Ավիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական ենԱվիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական են
Ալեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասինԱլեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասին
Վիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղումՎիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղում
Վլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքըՎլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքը
Հայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներինՀայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներին
Ռուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանումՌուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանում
Ղարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբՂարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբ
Մեկնաբանվողներ
Ստեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական ենՍտեփանակերտ. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առումով Ջոն Բոլթոնի սպասումները տարբեր պատճառներով անիրական են
Մեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալումՄեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հուսով ենք, որ այս ընտրություններում չի լինի ատելություն և այլատյացություն, ինչը կարող էր դիտվել անցյալում
Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Մտքերի գագաթնաժողովի գլխավոր գործընկեր Թիերի Մալերեթի հետՆախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Մտքերի գագաթնաժողովի գլխավոր գործընկեր Թիերի Մալերեթի հետ
Քարահունջի պահպանման քաղաքացիական շարժման ակտիվիստների բաց նամակը Նիկոլ ՓաշինյանինՔարահունջի պահպանման քաղաքացիական շարժման ակտիվիստների բաց նամակը Նիկոլ Փաշինյանին
Երկիր Ծիրանի. Հայկ Մարությանը գլխավոր խորհրդական է նշանակել մի մարդու, ով մասնակից է եղել նախկին իշխանությունների կողմից իրականացված թալանին և ապօրինություններինԵրկիր Ծիրանի. Հայկ Մարությանը գլխավոր խորհրդական է նշանակել մի մարդու, ով մասնակից է եղել նախկին իշխանությունների կողմից իրականացված թալանին և ապօրինություններին
<Միջազգային հումանիտար զարգացման> ՀԿ-ն գաղտնազերծել է Հայաստանում ԼԳԲՏ ֆորումի կազմակերպիչներին<Միջազգային հումանիտար զարգացման> ՀԿ-ն գաղտնազերծել է Հայաստանում ԼԳԲՏ ֆորումի կազմակերպիչներին
Մխիթար Ավետիսյան. <Սասնա ծռերի> առաջնային ու հիմնական նպատակը Արցախի դե յուրե միացումն է Հայաստանի ՀանրապետությանըՄխիթար Ավետիսյան. <Սասնա ծռերի> առաջնային ու հիմնական նպատակը Արցախի դե յուրե միացումն է Հայաստանի Հանրապետությանը
Բոլթոնը Հայաստանին զգուշացրել է Սիրիայի ճգնաժամին հնարավոր ռազմական ներգրավվածությունիցԲոլթոնը Հայաստանին զգուշացրել է Սիրիայի ճգնաժամին հնարավոր ռազմական ներգրավվածությունից
ՀՀ քննչական կոմիտեն պարզում է Դավիթաշենի կամրջի տակ հայտնաբերված դիակի ինքնությունըՀՀ քննչական կոմիտեն պարզում է Դավիթաշենի կամրջի տակ հայտնաբերված դիակի ինքնությունը
Բաքուն Հայաստանի իշխանություններին կոչ է արել իրական քայլեր ձեռնարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համարԲաքուն Հայաստանի իշխանություններին կոչ է արել իրական քայլեր ձեռնարկել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար
Բոլթոն. Թրամփը կարող է օգտագործել իր լիազորությունները 907-րդ ուղղման գործողությունը կասեցնելու համարԲոլթոն. Թրամփը կարող է օգտագործել իր լիազորությունները 907-րդ ուղղման գործողությունը կասեցնելու համար
Վահե Գրիգորյան. Արմեն Սարգսյանը ոչ լեգիտիմ նախագահ էՎահե Գրիգորյան. Արմեն Սարգսյանը ոչ լեգիտիմ նախագահ է
ՀՀԿ-ն հերքում է դեկտեմբերյան ընտրություններին մասնակցության վերաբերյալ որոշում կայացնելու և իր համամասնական ցուցակը նախապատրաստելու մասին լուրերը ՀՀԿ-ն հերքում է դեկտեմբերյան ընտրություններին մասնակցության վերաբերյալ որոշում կայացնելու և իր համամասնական ցուցակը նախապատրաստելու մասին լուրերը 
Չեխիայի դեսպան. Լեռնային Ղարաբաղի շրջակա տարածքների վերադարձի հարցը մտնում է Մադրիդյան սկզբունքների օրակարգի մեջՉեխիայի դեսպան. Լեռնային Ղարաբաղի շրջակա տարածքների վերադարձի հարցը մտնում է Մադրիդյան սկզբունքների օրակարգի մեջ
Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվ ել Կարեն ՆերսիսյանըՍտանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվ ել Կարեն Ներսիսյանը
Միլզ.Հայաստանում ժողովրդավարության ապագան փայլուն էՄիլզ.Հայաստանում ժողովրդավարության ապագան փայլուն է
Մակրոն. Ազնավուրը հայ էր, ով լիովին ճանաչում էր այն մեծ ոճրագործությունը, որի զոհ էր հենց ինքը. դա ցեղասպանությունն էՄակրոն. Ազնավուրը հայ էր, ով լիովին ճանաչում էր այն մեծ ոճրագործությունը, որի զոհ էր հենց ինքը. դա ցեղասպանությունն է
Հայկ Մարության. Ես մտադիր եմ, առաջին հերթին, լուծել աղբահանության խնդիրըՀայկ Մարության. Ես մտադիր եմ, առաջին հերթին, լուծել աղբահանության խնդիրը
Նիկոլ Փաշինյան. Նրանք, ովքեր կփորձեն արհամարհել օրենքը, ժողովրդի կարծիքն ու պահանջը՝ կհայտնվեն պատմության աղբանոցումՆիկոլ Փաշինյան. Նրանք, ովքեր կփորձեն արհամարհել օրենքը, ժողովրդի կարծիքն ու պահանջը՝ կհայտնվեն պատմության աղբանոցում
Գագիկ Ծառուկյան. Եթե ժողովուրդն ուզում է դեկտեմբերին, ուրեմն, մենք էլ ենք ուզում դեկտեմբերինԳագիկ Ծառուկյան. Եթե ժողովուրդն ուզում է դեկտեմբերին, ուրեմն, մենք էլ ենք ուզում դեկտեմբերին
Բաբլոյան. Աշխարհն այսօր կորցրեց հիրավի ականավոր երգչի, Հայաստանն ու ողջ հայությունը հրաժեշտ են տալիս մեծագույն հայինԲաբլոյան. Աշխարհն այսօր կորցրեց հիրավի ականավոր երգչի, Հայաստանն ու ողջ հայությունը հրաժեշտ են տալիս մեծագույն հային
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամն ունի նոր տնօրեն«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամն ունի նոր տնօրեն
Երևանում կայացավ «Սասնա ծռեր» կուսակցության հիմնադիր համագումարը. Կուսակցությունը ղեկավարելու է 7 հոգանոց քարտուղարությունըԵրևանում կայացավ «Սասնա ծռեր» կուսակցության հիմնադիր համագումարը. Կուսակցությունը ղեկավարելու է 7 հոգանոց քարտուղարությունը
Նիկոլ Փաշինյանը` ՄԱԿ ԳԱ պատվիրակներին. Ադրբեջանի մաս կազմելը Ղարաբաղի բնակչության համար կնշանակի լիակատար բնաջնջումՆիկոլ Փաշինյանը` ՄԱԿ ԳԱ պատվիրակներին. Ադրբեջանի մաս կազմելը Ղարաբաղի բնակչության համար կնշանակի լիակատար բնաջնջում
ՀՀԿ-ն արձագանքել է Երևանի ընտրությունների ցածր մասնակցության մասին Փաշինյանի հայտարարությանըՀՀԿ-ն արձագանքել է Երևանի ընտրությունների ցածր մասնակցության մասին Փաշինյանի հայտարարությանը
Քոչարյանը հոռետեսական կանխատեսում է արել Հայաստանի ներկա իշխանությունների քաղաքականության հետևանքների առնչությամբՔոչարյանը հոռետեսական կանխատեսում է արել Հայաստանի ներկա իշխանությունների քաղաքականության հետևանքների առնչությամբ
Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարները համակարծիք են. երկու պետությունների հարաբերությունները հատուկ բնույթի ենՀայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարները համակարծիք են. երկու պետությունների հարաբերությունները հատուկ բնույթի են
«Ոչ հինն է լուրջ, ոչ նորն է նոր, այսպիսի անլուրջ վերաբերմունք խոշորագույն միջազգային ներդրողի նկատմամբ»:«Ոչ հինն է լուրջ, ոչ նորն է նոր, այսպիսի անլուրջ վերաբերմունք խոշորագույն միջազգային ներդրողի նկատմամբ»:
Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի խորհրդարանական ընտրություններինՌոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի խորհրդարանական ընտրություններին
Էդուարդ Շարմազանով. ՀՀԿ-ն պատրաստ է համագործակցել ՀՀ երկրորդ նախագահի հետԷդուարդ Շարմազանով. ՀՀԿ-ն պատրաստ է համագործակցել ՀՀ երկրորդ նախագահի հետ
Փնտրել ըստ օրերի