Երկուշաբթի, 9 Մարտի 2015 13:08

Ստեփանյան Դավիթ

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների  ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:


Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր»
ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը:
Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին:
2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը,
որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի
24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:


 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:


Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք,
որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:


Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով,
ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի,
արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:


Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:


Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:


Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:


Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 


Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:


Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների,
սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:

ԿԱՐԴԱԼ ԲՈԼՈՐ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:

Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր» ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը: Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին: 2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը, որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի 24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:

 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:

Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք, որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:

Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով, ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի, արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:

Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:

Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:

Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:

Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 

Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:

Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների, սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:

Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր» ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը: Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին: 2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը, որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի 24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:

 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:

Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք, որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:

Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով, ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի, արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:

Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:

Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:

Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:

Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 

Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:

Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների, սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:

Ժիրայր Սէֆիլյան. Հարավային Կովկասում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումները կարող են հանգեցնել բախումների և սահմանային վերաձևումների ՙ

ՀՀԿ-ի և ԲՀԿ-ի միջև ներիշխանական հակամարտության արդյունքներն ակնհայտ են: Ձեր կարծիքով ո՞վ կարող է հավակնել համակարգային ընդդիմության թափուր մնացած տեղին:

Համակարգի ներսում վաղուց ըստ էության ընդդիմություն չկա: Մեր աչքի առաջ  համակարգը քաղաքական առումով ավելի ու ավելի միատարր է դառնում: Այսուհետև համակարգի ներսում «ընդդիմության» դրոշի տակ լինելու են միայն քանակապես նվազ և կազմակերպորեն թույլ ուժեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անկայուն «դաշինքներ» են կազմելու իրար հետ: Սակայն ամեն ինչ լինելու է ռեժիմի սահմանած կանոնների համաձայն, և նրա ղեկավարը բոլոր հիմնական լծակներն իր ձեռքում է պահելու: Վտանգ զգալու դեպքում նա միշտ էլ կարողանալու է պատժել կանոնները խախտած «ընդդիմադիր» ուժին կամ կազմաքանդել նրանց ստեղծած «դաշինքը»: Մեկ բառով ասած՝ տեղի է ունենում համակարգի լիակատար նենգափոխում: Այն դառնում է հարյուր տոկոսով կեղծ: Իսկ դա նշանակում է, որ ռեժիմը  շարունակելու է կեղեքել մեր երկիրը, արտագաղթեցնել մեր ժողովրդին, հանձնել Արցախն ու մեր ինքնիշխանությունը, իսկ այսպես կոչված «ընդդիմությունը» բացառապես զբաղվելու է քաղաքական պայքարի պատրանք ստեղծելով և ժողովրդին մոլորեցնելով: Փաստորեն՝ համակարգի ներսում եղած «ընդդիմությունը» քաղաքական խղճուկ աշխատավարձի դիմաց  դառնալու է խանի և նրա բանդայի կրտսեր գործընկերն ու հանցակիցը: Իսկ քանի որ մեր երկիրը գաղութացված է, այս ամենը կատարվելու է մեր ազգային շահերի հաշվին՝ հանուն օտարի շահերի: Այդ պատճառով համակարգի ներսում տեղի ունեցող գործընթացին հետևելն ու դրանով զբաղվելը հակասում է մեր ազգի և պետության շահերին: Մեր ժողովուրդը պետք է քաղաքականապես կազմակերպվի համակարգից դուրս, այնուհետև հեռացնի կառավարող ռեժիմին և առողջացնի համակարգը: Մենք տարիներ ի վեր աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Այսօր արդեն մոտենում ենք վերջնագծին: 2015 թ. հունվարի 10-ին ձևավորվել է Հիմնադիր խորհրդարանը, որը դառնալու է մեր ժողովրդի կամքն արտահայտող ներկայացուցչական մարմին և ռեժիմին հեռացնելուց հետո փոխարինելու է նրան: Ի դեպ, Հիմնադիր խորհրդարանի ձևավորումն ավարտված չէ, նրա դռները բաց են բոլոր ազնիվ և պայքարող մարդկանց համար, ովքեր գիտակցում են, որ հարկավոր է կազմակերպվել համակարգից դուրս: Ինչպես հայտարարել ենք, ռեժիմի հեռացման գործընթացն սկսելու ենք 2015 թ. ապրիլի 24-ին՝ քաղաքացիական անհնազանդության գործողութունների միջոցով:

 Հիմնադիր խորհրդարանի ընդդիմախոսները պարբերաբար քննադատում են «100-ամյակը առանց ռեժիմի» շարժմանը ապրիլի 24-ը ներքաղաքական նպատակներով օգտագործելու մտադրության համար: Ցանկալի է իմանալ Շարժման իրական շարժառիթը և այդ օրվա համար պլանավորված միջոցառումների օրակարգը:

Այդպիսի կարծիքները կամ մոլորության հետևանք են կամ էլ սպասարկում են գործող ռեժիմի շահերը: Մինչ այս հարցին ըստ էության անդրադառնալը պետք է նկատի ունենանք, որ մեր երկիրը գաղութացված է, իսկ գաղութացված երկրում կարող է լինել միայն պայքարի մեկ տեսակ՝ ազգային-ազատագրական: Նման երկրում չի կարող լինել քաղաքական համակարգ, ուստի չի կարող լինել նաև ներքաղաքական կամ միջկուսակցական պայքար: Ինչպես արդեն ասացի, համակարգի ներսում ամեն ինչ ենթակա է խանին և ծառայում է միայն խանի ու նրա օտար տերերի շահերին:

Շարժման իրական շարժառիթը մեր ազգի շահերին համապատասխան, առաջին հերթին՝ ազգային պետություն ստեղծելու նպատակով, ապրիլի 24-ի վերաիմաստավորումն է և օրվա էներգիան այդ վեհ նպատակին ծառայեցնելը: Ժամանակն է գիտակցելու, որ առանց ազգային պետության մենք դատապարտված են նորանոր ցեղասպանությունների: Այսօր էլ սպիտակ ցեղասպանության ենք ենթարկվում:  Ուստի ապրիլի 24-ը պետք է ծառայի նաև ներկա եղեռնը կասեցնելու և հետագայում նման աղետալի հեռանկարը բացառելու նպատակին: Ապրիլի 24-ը միայն որպես սգո և հիշատակի օր ընկալելը կործանարար է մեր ազգի համար: Այն պետք է դառնա վերածննդի, արդարության հաստատման և ազգային պետականության կերտման օր: Ինչ վերաբերում է այդ օրվա մեր քաղաքական օրակարգին, արդեն հայտարարել ենք, որ մենք չենք կատարելու այնպիսի քայլեր, որոնք կարող են խափանել օրվա միջոցառումները: Մենք նույնպես այցելելու ենք Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի հուշահամալիր և մեր հարգանքի տուրքն ենք մատուցելու: Սակայն մենք չենք բավարարվելու այդքանով և օրվա մնացած մասը ծառայեցնելու ենք ազգային պետություն կառուցելու նպատակին:

Որո՞նք էին, Ձեր կարծիքով, Բերձորում Ձեր ավտոերթի նկատմամբ և այն «դիմավորելու» հարցում արցախյան իշխանությունների ոչ ադեկվատ վարքագծի պատճառները:

Արցախն այն հանգույցն է, որով մենք լծված ենք գաղութացման սայլին: Մենք բացահայտում ենք այդ հանգույցի առկայությունը, հիմնավորում ենք այն քանդելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ցույց ենք տալիս դրա քանդելու ձևը: Հայաստանում ռեժիմը գլխավորողի և նրա ստեփանակերտյան գործընկերոջ համար այդ հանգույցը լինել-չլինելու աստիճանի կարևորություն ունի: Սրանք իրենց հոգևոր հայր, տխրահռչակ Բ. Կևորկովի հոգեզավակներն են: Իսկ նա 88-ի Արցախյան շարժման առաջին օրերին բացահայտ կերպով արտահայտվել էր, որ Շարժմանը թույլ չի տալու ծավալվել, քանի որ «Ղարաբաղն իր կյանքի ստատուսն է»: Ինչպես հետագայում տեսանք, Կևորկովն անզոր գտնվեց: Նրա հոգեզավակ նորկևորկովները նույնպես շուտով կորցնելու են կառավարումը:

Հանրապետական պատգամավորներից մեկը Հիմնադիր խորհրդարանին մեղադրել է Ադրբեջանից և Թուրքիայից ֆինանսավորվելու մեջ: Քաղաքական շարժումների և կուսակցությունների արտաքին ֆինանսավորման վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումը հանրահայտ է: Համենայն դեպս՝ ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այս սադրանքը:

Արցախյան ավտոերթի առիթով մեր շարժումը ջախջախելու ծրագիր էր մշակվել, որ բաղկացած էր երեք փուլից՝ ավտոերթից առաջ մեր շարժման հրեշացումը, ավտոերթի մասնակից շարժման անդամների նկատմամբ բռնությունը և այդ բռնության արդարացումը: Ի դեպ, հետագայում ակնհայտ դարձավ, որ մեր նկատմամբ ծրագրված բռնությունը շատ ավելի լուրջ հետևանքներ պետք է ունենար: Ամենայն հավանականությամբ՝ պետք է լինեին նաև սպանություններ և բանտարկություններ, սակայն մեր կազմակերպվածության շնորհիվ հակառակորդը ձախողեց: Շարժման հրեշացման և նրա նկատմամբ բռնության արդարացման նպատակով նախապես մշակվել էր համապատասխան քարոզչական պլան, ինչպես նաև որոշվել էին դրա քաղաքական, գործակալական և տեղեկատվական դերակատարները: Պատգամավորի պաշտոն զբաղեցնող այդ անձնավորության սադրանքը նշված պլանի շրջանակում նրան տրված հանձնարարության կատարման նպատակ էր հետապնդում: 

Գյումրիի ողբերգության նկատմամբ Ռուսաստանի առնվազն անհասկանալի ռեակցիան և իր «ռազմավարական գործընկերոջ» հակառակորդ Ադրբեջանին զինելու հանգամանքը տարածաշրջանում ստեղծում են մի իրավիճակ, որը վկայում է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության արմատական փոփոխությունների նախապատրաստման մասին: Կարծիք կա, որ այդ փոփոխությունների բաղադրիչներից մեկը լինելու է Հայաստանից 102-րդ ռազմակայանի դուրս բերումը: Ցանկալի է իմանալ Ձեր կարծիքը տարածաշրջանային վերջին տեղաշարժերի վերաբերյալ:

Ռազմավարական դաշնակիցն իր դաշնակցի հակառակորդին չի զինում: Դա ռազմավարական դաշնակցի արարք չէ և ընդունելի չէ մեզ համար: Մենք կողմ ենք դաշնակցության, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակցության: Սակայն դա պետք է լինի ոչ թե կողմերից մեկի արժանապատվության և ինքնիշխանության հաշվին, այլ հավասարության և շահերի փոխադարձության հիման վրա: Ընդ որում՝ այդ փոխադարձությունը պետք է լինի ոչ միայն պաշտպանության, այլև հարաբերությունների բոլոր բնագավառներում: Մյուս կողմից՝ մեր համար սկզբունքային է, որ մենք մեր ուժերով կարողանանք ապահովել մեր պաշտպանությունը: Դաշնակից ունենալը ցանկալի է, սակայն դաշնակցի օգնությունը պետք է օժանդակ բնույթի լինի: Չի կարելի պետության անվտանգության համակարգը կառուցել թեկուզ դաշնակից, բայց օտարի ուժին ապավինելու հույսով: Այո, տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների լուրջ միտումներ կան: Հավանական է, որ դրանք հանգեցնեն բախումների, սահմանային վերաձևումների, տարածաշրջանում դեր ունեցող արտաքին ուժերի ազդեցության չափերի, ինչպես նաև այդ ուժերի կազմի փոփոխությունների: Սակայն այդ միտումներին հետևելով հանդերձ, մենք պետք է դուրս գանք պասիվ դիտորդի դերից և վերածվենք ինքնուրույն սուբյեկտի: Միայն այդ կերպով մենք կկարողանանք ոչ միայն խուսափել հերթական անգամ ուժեղների ոտքի տակ մնալուց և նրանց շահերի մանրադրամ դառնալուց, այլև մասնակցել այդ միտումների զագրացումներին և օգտվելով գալիք փոփոխությունների արդյունքներից՝ վերածվել տարածաշրջանային գործոնի: Գործոն դառնալու համար մեզ անհրաժեշտ է առնվազն կամուրջ լինել Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Եվրոպա և Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան առանցքների վրա: Այդ խնդիրը մասամբ լուծելու համար 1988-94 թ.թ. ընթացքում մեզ հաջողվեց Արցախի ազատագրման միջոցով Իրանի հետ ամուր կապ ստեղծելու նախադրյալներ ձևավորել: Սակայն այդ խնդիրը չի կարող լուծվել առանց Նախիջևանի և նրա հաղորդակցային հնարավորությունների: Սյունիքի տարածքով երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրն իրատեսական չէ: Այդ պատճառով առաջիկա տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում մեզ համար առաջնային է դառնալու Նախիջևանի նկատմամբ հայկական վերահսկողության հաստատումը:  Գործոնի վերածվելու համար կա նաև ներհայկական շատ կարևոր, կարող եմ ասել՝ որոշիչ հանգամանք: Դա անկախության տարիներին առաջացած նոր սերնդի, այդ թվում՝ նոր ձևավորվող, ունակ, առողջ և ինքնիշխան քաղաքական սերնդի առկայությունն է Հայաստանում և հայության շրջանում: Այսուհետև քաղաքականություն մշակելիս և իրագործելիս այս հանգամանքը պետք է նկատի ունենանք ինչպես մենք, այնպես էլ արտաքին ուժային կենտրոնները:


ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
ՀՀ ՍԴ նախագահ. Հայաստանի 4-րդ նախագահ ընտրությունները տեղի կունենան Ազգային ժողովումՀՀ ՍԴ նախագահ. Հայաստանի 4-րդ նախագահ ընտրությունները տեղի կունենան Ազգային ժողովում
Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը և ՀՅԴ-ն առաջադրեցին Գերագույն դատական խորհրդի առաջին կազմի թեկնածուներըՀայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը և ՀՅԴ-ն առաջադրեցին Գերագույն դատական խորհրդի առաջին կազմի թեկնածուները
Աուն. Լիբանանը Հայաստանի կողքին է նրա ժողովրդի ինքնիշխանության, խաղաղության և բարգավաճման բնական իրավունքների պաշտպանության գործումԱուն. Լիբանանը Հայաստանի կողքին է նրա ժողովրդի ինքնիշխանության, խաղաղության և բարգավաճման բնական իրավունքների պաշտպանության գործում
Հարավային Կովկասի գծով ԵԱՀԿ ԽՎ հատուկ ներկայացուցիչը հրաժարական է տվելՀարավային Կովկասի գծով ԵԱՀԿ ԽՎ հատուկ ներկայացուցիչը հրաժարական է տվել
Լիբանանի նախագահն ու Հայաստանի վարչապետը նախանշել են երկու երկրների համագործակցության հեռանկարային ոլորտներըԼիբանանի նախագահն ու Հայաստանի վարչապետը նախանշել են երկու երկրների համագործակցության հեռանկարային ոլորտները
Սարգսյան.  ինչպիսին էլ լինի ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորումը, դրա հիմքում պետք է լինի Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ազատ ապրելու իրավունքը իր պատմական տարածքումՍարգսյան.  ինչպիսին էլ լինի ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորումը, դրա հիմքում պետք է լինի Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ազատ ապրելու իրավունքը իր պատմական տարածքում
«Ելք» դաշինքը դիմել է ՍԴ՝ Ազգային ժողովում ՀՀ 4-րդ նախագահի ընտրությունների անցկացման վերաբերյալ դրույթի օրինականությունը պարզելու նպատակով«Ելք» դաշինքը դիմել է ՍԴ՝ Ազգային ժողովում ՀՀ 4-րդ նախագահի ընտրությունների անցկացման վերաբերյալ դրույթի օրինականությունը պարզելու նպատակով
Հակառակորդի կողմից արձակված կրակոցից մահացու վիրավորում է ստացել ՊԲ զինծառայողՀակառակորդի կողմից արձակված կրակոցից մահացու վիրավորում է ստացել ՊԲ զինծառայող
ՀՀ պաշտպանության նախարարը և ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը կարևորել են Բաքվի ռազմատենչ հայտարարություններին միջազգային հանրության պատշաճ արձագանքըՀՀ պաշտպանության նախարարը և ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը կարևորել են Բաքվի ռազմատենչ հայտարարություններին միջազգային հանրության պատշաճ արձագանքը
Արմեն Աշոտյան. Ադրբեջանի իշխանությունները, շարունակելով մարդաորսն իրենց երկրում, հիմա էլ փորձում են դրանով զբաղվել ԱՀ սահմաններից դուրսԱրմեն Աշոտյան. Ադրբեջանի իշխանությունները, շարունակելով մարդաորսն իրենց երկրում, հիմա էլ փորձում են դրանով զբաղվել ԱՀ սահմաններից դուրս
Շավարշ Քոչարյան. Մենք կպայքարենք արցախահայերի ազատության և անկախության համարՇավարշ Քոչարյան. Մենք կպայքարենք արցախահայերի ազատության և անկախության համար
Արա Բաբլոյան. Արցախյան շարժումն արմատապես փոխեց մեր ժողովրդի կյանքը, և ծնվեցին երկու հայկական անկախ պետություններԱրա Բաբլոյան. Արցախյան շարժումն արմատապես փոխեց մեր ժողովրդի կյանքը, և ծնվեցին երկու հայկական անկախ պետություններ
«ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի՚ հավակնոտ ծրագրերը. դառնալ երկրի առաջին բանկը«ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի՚ հավակնոտ ծրագրերը. դառնալ երկրի առաջին բանկը
Կբարելավվի էկոլոգիական կրթության օրենսդրությունը և կառավարման համակարգըԿբարելավվի էկոլոգիական կրթության օրենսդրությունը և կառավարման համակարգը
Ֆրանսիա-Արցախ «Բարեկամության շրջանակ». Հայերի դեմ ռասսայական ատելությունը դարձել է Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից իրականացվող պետական քաղաքականությունՖրանսիա-Արցախ «Բարեկամության շրջանակ». Հայերի դեմ ռասսայական ատելությունը դարձել է Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից իրականացվող պետական քաղաքականություն
«ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ Գլխավոր տնօրեն-Տնօրինության նախագահ է նշանակվել է Իվան Տելեգինը«ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ Գլխավոր տնօրեն-Տնօրինության նախագահ է նշանակվել է Իվան Տելեգինը
Վարուժան Հոկտանյան. Սխալ է կարծել, որ Հայաստանը բարելավել է իր դիրքերը  Կոռուպցիայի ընկալման համաթվումՎարուժան Հոկտանյան. Սխալ է կարծել, որ Հայաստանը բարելավել է իր դիրքերը  Կոռուպցիայի ընկալման համաթվում
Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համարՍտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համար
Էդվարդ Նալբանդյան. Հայաստանը բազմիցս վերահաստատել է, որ համանախագահ երկրների հետ համատեղ շարունակելու է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության բացառապես խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ իրականացվող ջանքերը:Էդվարդ Նալբանդյան. Հայաստանը բազմիցս վերահաստատել է, որ համանախագահ երկրների հետ համատեղ շարունակելու է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության բացառապես խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ իրականացվող ջանքերը:
Է.Նալբանդյան. Մենք չենք կարող հավերժ սպասել Թուրքիայի պատասխանինԷ.Նալբանդյան. Մենք չենք կարող հավերժ սպասել Թուրքիայի պատասխանին
Է. Նալբանդյան. ԵՄ հետ Համաձայնագիրն արտացոլում է մեր գործընկերության խորությունն ու ծավալը և սահմանում ապագա համագործակցության ուղենիշներըԷ. Նալբանդյան. ԵՄ հետ Համաձայնագիրն արտացոլում է մեր գործընկերության խորությունն ու ծավալը և սահմանում ապագա համագործակցության ուղենիշները
Արմեն Սարգսյանն Ավստրիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ քննարկել է Հայաստան- Սփյուռք փոխհարաբերություններըԱրմեն Սարգսյանն Ավստրիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ քննարկել է Հայաստան- Սփյուռք փոխհարաբերությունները
Ստորագրվել է Հայաստան - ԵՄ գործընկերության առաջահերթությունների իրագործման մասին փաստաթուղթըՍտորագրվել է Հայաստան - ԵՄ գործընկերության առաջահերթությունների իրագործման մասին փաստաթուղթը
Տավուշի մարզում կարող է ինդուստրիալ էկոլոգիական պարկ ստեղծվելՏավուշի մարզում կարող է ինդուստրիալ էկոլոգիական պարկ ստեղծվել
Ինեկոբանկը 2017 թվականին ապահովել է 7 մլրդ. դրամ շահույթ՝ կապիտալի շահութաբերությամբ գրավելով առաջին տեղըԻնեկոբանկը 2017 թվականին ապահովել է 7 մլրդ. դրամ շահույթ՝ կապիտալի շահութաբերությամբ գրավելով առաջին տեղը
Բաքուն Փարիզին կոչ է արել չհավատալ ԵրևւանինԲաքուն Փարիզին կոչ է արել չհավատալ Երևւանին
Կոնվերս Բանկ. Արտոնյալ պայմաններ`  Shopin ծառայությունից օգտվողների համարԿոնվերս Բանկ. Արտոնյալ պայմաններ`  Shopin ծառայությունից օգտվողների համար
Ադրբեջանը միջազգային հետախուզում է հայտարարել «Հայ դատի՚  եվրոպական բյուրոյի ղեկավար Գասպար Կարամպետյանի նկատմամբԱդրբեջանը միջազգային հետախուզում է հայտարարել «Հայ դատի՚  եվրոպական բյուրոյի ղեկավար Գասպար Կարամպետյանի նկատմամբ
Դեսպան. ԱՄՆ հնարավորինն անում է ղարաբաղյան հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման համարԴեսպան. ԱՄՆ հնարավորինն անում է ղարաբաղյան հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման համար
Հայաստանի տարածքում ավտոճանապարհները, հիմնականում, անցանելի ենՀայաստանի տարածքում ավտոճանապարհները, հիմնականում, անցանելի են
Փարիզը ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին կոչ է անում ձեռնպահ մնալ ամեն մի հայտարարությունից կամ գործողությունից, որը կարող է հանգեցնել լարվածության սրմանՓարիզը ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին կոչ է անում ձեռնպահ մնալ ամեն մի հայտարարությունից կամ գործողությունից, որը կարող է հանգեցնել լարվածության սրման
ԱԻՆ օրակարգում է Հայաստանի համայնքների դիմակայունության և աղետակայունության մակարդակի բարձրացման հարցըԱԻՆ օրակարգում է Հայաստանի համայնքների դիմակայունության և աղետակայունության մակարդակի բարձրացման հարցը
Հայաստանը մտադիր է կենսաթոշակային տարիքը բարձրացնել մինչև 65 տարեկանըՀայաստանը մտադիր է կենսաթոշակային տարիքը բարձրացնել մինչև 65 տարեկանը
Սմբատ Սաիյան. Ներկայումս Հայաստանում 10 աշխատողը պահում է 11 կենսաթոշակառուներիՍմբատ Սաիյան. Ներկայումս Հայաստանում 10 աշխատողը պահում է 11 կենսաթոշակառուների
Դավիթ Հարությունյան. ԵՄ-ն Հայաստանին 17 մլն եվրո է հատկացրել մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտի զարգացման համարԴավիթ Հարությունյան. ԵՄ-ն Հայաստանին 17 մլն եվրո է հատկացրել մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտի զարգացման համար
«Ժողովրդի ձայնը». Հայաստանի քաղաքացիների զգալի մասը հայ-ռուսական բարձր մակարդակի վրա գտնվող հարաբերությունները կապում են երկու երկրների ղեկավարների հետ«Ժողովրդի ձայնը». Հայաստանի քաղաքացիների զգալի մասը հայ-ռուսական բարձր մակարդակի վրա գտնվող հարաբերությունները կապում են երկու երկրների ղեկավարների հետ
2019 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանում կմեկնարկի բժշկական և սոցիալական փորձագիտության նոր համակարգը2019 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանում կմեկնարկի բժշկական և սոցիալական փորձագիտության նոր համակարգը
ՀՀ նախագահ. Անազատությունը չունի արդարացում, և ազատությունը չունի այլընտրանքՀՀ նախագահ. Անազատությունը չունի արդարացում, և ազատությունը չունի այլընտրանք
Դավիթ Հարությունյան. Չնայած այն բանին, որ 125-րդ հոդվածը դեռ ուժի մեջ չի մտել, նոր Սահմանադրության համաձայն, նոր նախագահին ընտրելու իրավունք ունի միայն ԱԺ-նԴավիթ Հարությունյան. Չնայած այն բանին, որ 125-րդ հոդվածը դեռ ուժի մեջ չի մտել, նոր Սահմանադրության համաձայն, նոր նախագահին ընտրելու իրավունք ունի միայն ԱԺ-ն
Ստամբուլի «Սանասարյան խան» շենքը վերադարձվել է հայկական եկեղեցունՍտամբուլի «Սանասարյան խան» շենքը վերադարձվել է հայկական եկեղեցուն
Արդարադատության նախարար. Ավագանու նիստում ծեծկռտուքի մասնակից երկու կողմերի գործողություններն էլ հարիր չեն մեր մշակույթինԱրդարադատության նախարար. Ավագանու նիստում ծեծկռտուքի մասնակից երկու կողմերի գործողություններն էլ հարիր չեն մեր մշակույթին
Երևանում համոզված են. Ալիևի հայտարարությանը միջազգային հանրության համապատասխան արձագանքի բացակայությունը հանգեցրել է Բաքվի կողմից ուժի կիրառման նոր սպառնալիքներիԵրևանում համոզված են. Ալիևի հայտարարությանը միջազգային հանրության համապատասխան արձագանքի բացակայությունը հանգեցրել է Բաքվի կողմից ուժի կիրառման նոր սպառնալիքների
ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ
Վրացական փողոցի շենքերից մեկում պայթյուն է տեղի ունեցելՎրացական փողոցի շենքերից մեկում պայթյուն է տեղի ունեցել
ՀՀ նախագահի թեկնածուն առաջնահերթ նպատակ է համարել կրթական ոլորտի զարգացումը ու արդիականացումըՀՀ նախագահի թեկնածուն առաջնահերթ նպատակ է համարել կրթական ոլորտի զարգացումը ու արդիականացումը
Քննչական կոմիտե. ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի մասնաճյուղի վրա հարձակվողները հափշտակել են մոտ 8,5 մլն դրամին համարժեք արժույթներՔննչական կոմիտե. ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի մասնաճյուղի վրա հարձակվողները հափշտակել են մոտ 8,5 մլն դրամին համարժեք արժույթներ
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարը չի բացառում Ղարաբաղում նոր պատերազմԱդրբեջանի պաշտպանության նախարարը չի բացառում Ղարաբաղում նոր պատերազմ
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է աշխատանքային այցով Երևան ժամանած ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայության տնօրեն Սերգեյ Նարիշկինին:Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է աշխատանքային այցով Երևան ժամանած ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայության տնօրեն Սերգեյ Նարիշկինին:
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի մայրաքաղաքի թիվ 4 մասնաճյուղը ենթարկվել է հարձակմանՎՏԲ-Հայաստան Բանկի մայրաքաղաքի թիվ 4 մասնաճյուղը ենթարկվել է հարձակման
ՄԻՊ գրասենյակ. Վարչապետի հրավերի հիման վրա Կառավարության նիստերին մասնակցելու հարցը որևէ կերպ չի նվազեցնում ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի լիազորությունների շրջանակըՄԻՊ գրասենյակ. Վարչապետի հրավերի հիման վրա Կառավարության նիստերին մասնակցելու հարցը որևէ կերպ չի նվազեցնում ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի լիազորությունների շրջանակը
Արա Ղազարյան. Հայաստանի նոր Սահմանադրության համաձայն, 4-րդ նախագահին պետք է ընտրի Ազգային ժողովըԱրա Ղազարյան. Հայաստանի նոր Սահմանադրության համաձայն, 4-րդ նախագահին պետք է ընտրի Ազգային ժողովը
Ստեփանակերտ. Միայն ԵԱՀԿ Գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի գրասենյակի աշխատակիցների հաստիքների ավելացումը բավարար չԷ շփման գծում կայունության ապահովման համարՍտեփանակերտ. Միայն ԵԱՀԿ Գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի գրասենյակի աշխատակիցների հաստիքների ավելացումը բավարար չԷ շփման գծում կայունության ապահովման համար
Ստեփանակերտում համոզված են. Արցախի և տարբեր երկրների միջև ուղղակի և բաց երկխոսության հաստատումը կնպաստի տարածաշրջանում գոյություն ունեցող խնդիրների լուծմանըՍտեփանակերտում համոզված են. Արցախի և տարբեր երկրների միջև ուղղակի և բաց երկխոսության հաստատումը կնպաստի տարածաշրջանում գոյություն ունեցող խնդիրների լուծմանը
2018 թ. մարտի 1-ից Հայաստանի դեղատներին կպարտադրվեն հակաբիոտիկները, հորմոնալ և կոդեին պարունակող դեղամիջոցները վաճառվեն միայն բժշկի դեղատոմսով2018 թ. մարտի 1-ից Հայաստանի դեղատներին կպարտադրվեն հակաբիոտիկները, հորմոնալ և կոդեին պարունակող դեղամիջոցները վաճառվեն միայն բժշկի դեղատոմսով
Ստեփանակերտ. Խոչընդոտելով Արցախի մասնակցությամբ եռակողմ բանակցությունների վերսկսումը՝ Ադրբեջանը նպատակաուղղված կերպով ձգձգում է տարածաշրջանում կայուն խաղաղության հաստատումըՍտեփանակերտ. Խոչընդոտելով Արցախի մասնակցությամբ եռակողմ բանակցությունների վերսկսումը՝ Ադրբեջանը նպատակաուղղված կերպով ձգձգում է տարածաշրջանում կայուն խաղաղության հաստատումը
Կոնվերս Բանկը քարտապանների համար գործարկում է USSD ծառայությունըԿոնվերս Բանկը քարտապանների համար գործարկում է USSD ծառայությունը
Արցախի ԱԳՆ ղեկավար. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում առաջնահերթ խնդիրը խաղաղ գործընթացի անշրջելիության ապահովումն էԱրցախի ԱԳՆ ղեկավար. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում առաջնահերթ խնդիրը խաղաղ գործընթացի անշրջելիության ապահովումն է
Էդվարդ Նալբանդյանը խորհրդանշական է համարել, որ «ճապոնական շաբաթը» եզրափակվում է Հայաստանի և Ճապոնիայի արտգործնախարարների հանդիպումովԷդվարդ Նալբանդյանը խորհրդանշական է համարել, որ «ճապոնական շաբաթը» եզրափակվում է Հայաստանի և Ճապոնիայի արտգործնախարարների հանդիպումով
Հայաստանի և Եգիպտոսի ԱԳՆ ղեկավարները քննարկել են համագործակցության զարգացման հեռանկարներըՀայաստանի և Եգիպտոսի ԱԳՆ ղեկավարները քննարկել են համագործակցության զարգացման հեռանկարները
Վատիկանում կկանգնեցվի Գրիգոր Նարեկացու հուշարձանըՎատիկանում կկանգնեցվի Գրիգոր Նարեկացու հուշարձանը

Հարցազրույց
Կիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքումԿիրո Մանոյան. Ստատուս-քվոն կարող է աշխատել հայերի օգտին միայն ճիշտ օգտագործման՝ Արցախի բնակչության մինչև 250-300 հազար ավելացման դեպքում
Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի Ռասիմ Մուսաբեկով. Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների տեղափոխումը կարող է թույլ տալ Ղարաբաղի շուրջ բանակցություններում բեկման հասնել արդեն այս տարի
Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին Իրանում վերջին սադրանքների նպատակը Թեհրանի վերադարձն էր միջազգային  պատժամիջոցների ռեժիմին 
Սերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրությանՍերգեյ Մարկեդոնով. 2017 թվականը Հարավային Կովկասում արժանի է փորձագիտական շրջանակների սևեռուն ուշադրության
Ռուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջևՌուսաստանի դեսպան. Հուսով ենք` Հայաստանը կարող է դառնալ հենց այն «համագործակցության կամուրջը՚ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև, Արևմուտքի և Արևելքի միջև
Մանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներովՄանվել Սարգսյան. 25 տարվա ընթացքում Հայաստանում մարդիկ աստիճանաբար  գիտակցել են, որ զբաղվում են դատարկ բաներով
Կանխատեսում. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի  ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց էԿանխատեսում. Ի տարբերություն Միխայիլ Սահակաշվիլիի` Յուլիա Տիմոշենկոյի ճանապարհը դեպի Ուկրաինայի նախագահի պաշտոն, գործնականում, բաց է
Արկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանությանԱրկադի Տեր-Թադևոսյան. Արցախի և Հայաստանի հետ ցանկացած փոխզիջումային պայմանավորվածություն անձամբ Ալիևի համար հավասարազոր է ինքնասպանության
Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚Մաքսիմ Սուչկով. Հայաստանի զարգացման շահերից բխող նախագծերի որակական և համակարգային իրագործումը կբացառի Ռուսաստանի նյարդային արձագանքն այն առնչությամբ, թե ինչ են «այնտեղ մտահղացել ամերիկացիները՚
Թիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համարԹիմուր Ուրազաև. Որպես ԵԱՏՄ անդամ` Հայաստանը, ինչպես և Ղազախստանը, ապրիորի գործոն են ԵԱՏՄ մյուս երկրների իրենց գործընկերների համար
GeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտումGeoProMining-10 տարվա գործունեություն ի շահ երկրի, ոսկու արդյունահանման ոլորտում
Ավիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական ենԱվիգդոր Էսկին. Իսրայելի համար Հայաստանի և Իրանի կառուցողական հարաբերությունները ոչ թե բացասական, այլ դրական են
Ալեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասինԱլեքսանդր Ցինկեր. Թրամփի վարչակազմը հասկացնում է «Մեծ Մերձավոր Արևելքի» նախագծի առաջիկա վերածնման մասին
Վիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղումՎիտալի Նաումկին. Մոսկվան Բաքվի և Երևանի հետ հարաբերություններում երկակի խաղ չի խաղում
Վլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքըՎլադիմիր Եվսեև :Բաքվի ագրեսիվությունը կարող է սանձել միայն հակահարձակման սպառնալիքը
Հայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներինՀայացք Բեռլինից. Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կմնա ապագա սերունդներին
Ռուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանումՌուսաստանցի գեներալ. Հայաստանին և Ադրբեջանին սպառազինությունների մատակարարումները Ռուսաստանի խորը մտածված կովկասյան քաղաքականության մասն են հանդիսանում
Ղարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբՂարաբաղում նոր պատերազմը կավարտվի Հայաստանի և Ադրբեջանի ոչնչացմամբ
ՌԴ ԱԳՆ փոխղեկավար. Ողջունելով Իրանի նախաձեռնությունները՝ մենք ակնկալում ենք, որ հաշվի կառնվի նաև մեր դիրքորոշումըՌԴ ԱԳՆ փոխղեկավար. Ողջունելով Իրանի նախաձեռնությունները՝ մենք ակնկալում ենք, որ հաշվի կառնվի նաև մեր դիրքորոշումը
Թիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտինԹիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտին
Գևորգ Գորգիսյան. Ոչ թե կաշառքի դիմաց, այլ հանուն գաղափարի ընտրող 122 հազար քաղաքացու առկայությունը կոտրեց միֆը, թե «մարդիկ ոչինչ չեն որոշում»Գևորգ Գորգիսյան. Ոչ թե կաշառքի դիմաց, այլ հանուն գաղափարի ընտրող 122 հազար քաղաքացու առկայությունը կոտրեց միֆը, թե «մարդիկ ոչինչ չեն որոշում»
Հրաչյա Արզումանյան. XXI դարում ռազմական գործողությունները սկսվելուն պես  արցախահայություն  կդառնա  ողջ ՀայությունըՀրաչյա Արզումանյան. XXI դարում ռազմական գործողությունները սկսվելուն պես  արցախահայություն  կդառնա  ողջ Հայությունը
Էդուարդ Շարմազանով. Խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլ գործնականում բացառվում էԷդուարդ Շարմազանով. Խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլ գործնականում բացառվում է
Տիգրան Արզաքանցյան. Պետք է խթանել ռուսական ներդրումները Հայաստանի տնտեսության մեջՏիգրան Արզաքանցյան. Պետք է խթանել ռուսական ներդրումները Հայաստանի տնտեսության մեջ
Մարիա Պավլովա. Հայաստանը և Բուլղարիան առևտրատնտեսական հարաբերությունների զարգացման լուրջ ներուժ ունենՄարիա Պավլովա. Հայաստանը և Բուլղարիան առևտրատնտեսական հարաբերությունների զարգացման լուրջ ներուժ ունեն
Սարո Սարոյան: ԼՂՀ-ի ճանաչումը ու ապա միավորումը Հայաստանին՝ այլընտրանք թե կարգավիճակի դիմաց հողերի հանձնմանը, թե ստատուս-քվոն պահելունՍարո Սարոյան: ԼՂՀ-ի ճանաչումը ու ապա միավորումը Հայաստանին՝ այլընտրանք թե կարգավիճակի դիմաց հողերի հանձնմանը, թե ստատուս-քվոն պահելուն
Ալեքսանդր Ցինկեր. Որևէ լուրջ քաղաքական կառույցի հետ ՀՀԿ դաշինքի ստեղծումը քիչ հավանական էԱլեքսանդր Ցինկեր. Որևէ լուրջ քաղաքական կառույցի հետ ՀՀԿ դաշինքի ստեղծումը քիչ հավանական է
Արիֆ Յունուսով. Ադրբեջանին շրջանների վերադարձի շուրջ բանավեճերը տեսանելի ապագայում թղթի վրա կմնանԱրիֆ Յունուսով. Ադրբեջանին շրջանների վերադարձի շուրջ բանավեճերը տեսանելի ապագայում թղթի վրա կմնան
Վաղարշակ Հարությունյան. Հայ-ռուսական միացյալ խմբավորման առկայությունը Հայաստանին թույլ կտա ավելի մեծ ուժեր ուղղել Արցախի պաշտպանությանըՎաղարշակ Հարությունյան. Հայ-ռուսական միացյալ խմբավորման առկայությունը Հայաստանին թույլ կտա ավելի մեծ ուժեր ուղղել Արցախի պաշտպանությանը
Լարիսա Ալավերդյան. Իրավական կամայականությանը Հայաստանում անհրաժեշտ է վերջ դնել ներքևից՝ չսպասելով, որ դրա վերջը դրվի վերևիցԼարիսա Ալավերդյան. Իրավական կամայականությանը Հայաստանում անհրաժեշտ է վերջ դնել ներքևից՝ չսպասելով, որ դրա վերջը դրվի վերևից
Մեկնաբանվողներ
Արա Ղազարյան. Հայաստանի նոր Սահմանադրության համաձայն, 4-րդ նախագահին պետք է ընտրի Ազգային ժողովըԱրա Ղազարյան. Հայաստանի նոր Սահմանադրության համաձայն, 4-րդ նախագահին պետք է ընտրի Ազգային ժողովը
Էդմոն Մարուքյան. «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության գլխավոր նպատակը եվրոպական մոդելի պետության կառուցումն էԷդմոն Մարուքյան. «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության գլխավոր նպատակը եվրոպական մոդելի պետության կառուցումն է
Ռուսաստանցի փորձագետը խորհուրդ է տալիս Ստեփանակերտին ղարաբաղյան պատերազմում փոխառել Աֆրինի քրդերի փորձըՌուսաստանցի փորձագետը խորհուրդ է տալիս Ստեփանակերտին ղարաբաղյան պատերազմում փոխառել Աֆրինի քրդերի փորձը
Ռադև. Հայաստանն ու Բուլղարիան կարող են օգտագործել Պարսիծ ծոց-Սև ծով ուղղությամբ բազմամոդել միջանցքի առկայությունը իրենց փոխհարաբերությունների զարգացման գործումՌադև. Հայաստանն ու Բուլղարիան կարող են օգտագործել Պարսիծ ծոց-Սև ծով ուղղությամբ բազմամոդել միջանցքի առկայությունը իրենց փոխհարաբերությունների զարգացման գործում
Էդուարդ Շարմազանովը նշել է Սերժ Սարգսյանի Ֆրանսիա այցի և ԵԽԽՎ-ում նրա ելույթի հիմնական ուղերձներըԷդուարդ Շարմազանովը նշել է Սերժ Սարգսյանի Ֆրանսիա այցի և ԵԽԽՎ-ում նրա ելույթի հիմնական ուղերձները
Հայաստանի դեսպանատունը՝ Զարուհի Փոստանջյանի Վրաստան մուտքի արգելքի մասին. Յուրաքանչյուր երկիր ինքն է որոշում, թե ում թողնի իր երկրի տարածքՀայաստանի դեսպանատունը՝ Զարուհի Փոստանջյանի Վրաստան մուտքի արգելքի մասին. Յուրաքանչյուր երկիր ինքն է որոշում, թե ում թողնի իր երկրի տարածք
Ամերիաբանկի դոլարային պարտատոմսերը ցուցակվել են ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ Արմենիա բորսայումԱմերիաբանկի դոլարային պարտատոմսերը ցուցակվել են ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ Արմենիա բորսայում
«Ծառուկյան» դաշինքը նախագահի թեկնածու չի առաջադրի Գագիկ Ծառուկյան«Ծառուկյան» դաշինքը նախագահի թեկնածու չի առաջադրի Գագիկ Ծառուկյան
Կանխատեսում. Անկարան կհրաժարվի ռուսական С-400-ից՝ ՆԱՏՕ-ի ճնշման տակ կամ հասնելով սեփական շանտաժի արդյունքներինԿանխատեսում. Անկարան կհրաժարվի ռուսական С-400-ից՝ ՆԱՏՕ-ի ճնշման տակ կամ հասնելով սեփական շանտաժի արդյունքներին
Շարմազանովը համոզված է. Սերժ Սարգսյանն անփոխարինելի կառավարիչ էՇարմազանովը համոզված է. Սերժ Սարգսյանն անփոխարինելի կառավարիչ է
Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հերթական անգամ կասկածի տակ է դրել Հայոց Ցեղասպանության փաստըԻսրայելի պաշտպանության նախարարը հերթական անգամ կասկածի տակ է դրել Հայոց Ցեղասպանության փաստը
Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը կախված չէ մերձավորարևելյան դինամիկայիցԻսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը կախված չէ մերձավորարևելյան դինամիկայից
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գործարկում է վարկային պրոդուկտ թոշակառուների համարՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գործարկում է վարկային պրոդուկտ թոշակառուների համար
Էրդողանը Հայաստանին նշել է Վրաստանի օրինակը՝ որպես հարևանների հետ համագործակցության օրինակԷրդողանը Հայաստանին նշել է Վրաստանի օրինակը՝ որպես հարևանների հետ համագործակցության օրինակ
ԱԺ մշտական հանձնաժողովը մերժել է ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի դուրս գալու մասին «Ելք» խմբակցության որոշման նախագիծըԱԺ մշտական հանձնաժողովը մերժել է ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի դուրս գալու մասին «Ելք» խմբակցության որոշման նախագիծը
Իբրև բողոքի նշան՝ հայկական պատվիրակությունը լքել է ՍԾՏՀ ԽՎ դահլիճըԻբրև բողոքի նշան՝ հայկական պատվիրակությունը լքել է ՍԾՏՀ ԽՎ դահլիճը
«Բաժակաճառային դիվանագիտությունը»՝ Հայաստանի եվրաինտեգրման ճանապարհ«Բաժակաճառային դիվանագիտությունը»՝ Հայաստանի եվրաինտեգրման ճանապարհ
ՀՀ կառավարող կուսակցությունը լռության է մատնում ՀՀԿ-ին Ֆաշիզմի հետ համեմատելու ՌԴ ՊՆ հեռուստաալիքի մեկնաբանությունը ՀՀ կառավարող կուսակցությունը լռության է մատնում ՀՀԿ-ին Ֆաշիզմի հետ համեմատելու ՌԴ ՊՆ հեռուստաալիքի մեկնաբանությունը 
Էդուարդ Շարմազանովը` բելառուս գործընկերոջը. «Հայոց ցեղասպանությունը չդատապարտելը ծնեց հիտլերյան ֆաշիզմը» Էդուարդ Շարմազանովը` բելառուս գործընկերոջը. «Հայոց ցեղասպանությունը չդատապարտելը ծնեց հիտլերյան ֆաշիզմը»
Շարմազանովը՝ ադրբեջանցի գործընկերոջը. Ղարաբաղյան, քրդական և կատալոնյան գրրծընթացների միջև զուգահեռներ անցկացնելն անտրամաբանական և անգրագետ էՇարմազանովը՝ ադրբեջանցի գործընկերոջը. Ղարաբաղյան, քրդական և կատալոնյան գրրծընթացների միջև զուգահեռներ անցկացնելն անտրամաբանական և անգրագետ է
Էդմոն Մարուքյան. Հայաստանը հետընթաց է ապրել տարբեր բնագավառներում` 2013 թվականին չստորագրելով ԵՄ հետ համաձայնագիրըԷդմոն Մարուքյան. Հայաստանը հետընթաց է ապրել տարբեր բնագավառներում` 2013 թվականին չստորագրելով ԵՄ հետ համաձայնագիրը
Շարմազանով. Եթե աշխարհը չի ճանաչում Արցախի ինքնորոշումը, չպետք է ճանաչի նաև խորհրդային հանրապետությունների ինքնորոշումըՇարմազանով. Եթե աշխարհը չի ճանաչում Արցախի ինքնորոշումը, չպետք է ճանաչի նաև խորհրդային հանրապետությունների ինքնորոշումը
Հայաստանը 2017 թվականի դեկտեմբերից սկսում է 13 տարեկան աղջիկների պատվաստումը պապիլոմավիրուսիցՀայաստանը 2017 թվականի դեկտեմբերից սկսում է 13 տարեկան աղջիկների պատվաստումը պապիլոմավիրուսից
Վերլուծաբան. Պուտին-Էրդողան գործարքի արդյունքում Արցախի տարածքների հանձնումը չի կարող ապահովել հայկական շահերի երկարաժամկետ իրականացումՎերլուծաբան. Պուտին-Էրդողան գործարքի արդյունքում Արցախի տարածքների հանձնումը չի կարող ապահովել հայկական շահերի երկարաժամկետ իրականացում
«Ռուսական վիտյազները՚ կրկին Երևանում են«Ռուսական վիտյազները՚ կրկին Երևանում են
Շարմազանով. Հայաստանի համար անընդունելի են ղարաբաղյան հակամարտությանը կրոնական բնույթ հաղորդելու Բաքվի փորձերըՇարմազանով. Հայաստանի համար անընդունելի են ղարաբաղյան հակամարտությանը կրոնական բնույթ հաղորդելու Բաքվի փորձերը
Նիկոլ Փաշինյան. Պաշտպանության նախարարն իր ծառայությունն անց է կացրել Սերժ Սարգսյանի ընդունարանումՆիկոլ Փաշինյան. Պաշտպանության նախարարն իր ծառայությունն անց է կացրել Սերժ Սարգսյանի ընդունարանում
Հայաստանի պատգամավորական շրջանակների ջանքերով կասեցվել է որպես դիտորդ ՀԱՊԿ ԽՎ նիստին մասնակցելու Պակիստանի հերթական փորձըՀայաստանի պատգամավորական շրջանակների ջանքերով կասեցվել է որպես դիտորդ ՀԱՊԿ ԽՎ նիստին մասնակցելու Պակիստանի հերթական փորձը
Երևանը հերթական անգամ Էրդողանին խորհուրդ է տվել հեռու մնալ ղարաբաղյան հիմնախնդրիցԵրևանը հերթական անգամ Էրդողանին խորհուրդ է տվել հեռու մնալ ղարաբաղյան հիմնախնդրից
Կանխատեսում. ԵՄ հետ համաձայնագրի ստորագրումը Հայաստանին կառանձնացնի ԵԱՏՄ, ՀԱՊԿ և ԱՊՀ երկրների շրջանումԿանխատեսում. ԵՄ հետ համաձայնագրի ստորագրումը Հայաստանին կառանձնացնի ԵԱՏՄ, ՀԱՊԿ և ԱՊՀ երկրների շրջանում
Փնտրել ըստ օրերի